سوڭعى ءبىر ايدا كەنيانىڭ وڭتۇستىگىندەگى ساياباق ماڭىندا 15 ءپىلدىڭ ءولىمى تىركەلدى. كەنيا جابايى تابيعات قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە، بۇل پىلدەردىڭ جاقىن ماڭداعى قىزاناق ەگىستىكتەرىندە قولدانىلاتىن پەستيسيدتەردەن ۋلانعان بولۋى مۇمكىن. infohub.kz سايتى حابارلايدى.

كەنيا جابايى تابيعات قىزمەتىنىڭ باس ديرەكتورى ەرۋستۋس كانگانىڭ سايتتيزەن تۆ-گە بەرگەن سۇحباتىندا ايتۋىنشا، پىلدەردىڭ مايىتتەرىنەن الىنعان ۇلگىلەردى تالداۋ بارىسىندا سيانيد ىزدەرى انىقتالعان. سيانيد – اۋىل شارۋاشىلىعىندا جىرتقىشتارعا قارسى ۋ جانە زيانكەستەرگە قارسى فۋميگانت رەتىندە قولدانىلاتىن، سونداي-اق براكونەرلەر دە پايدالاناتىن حيميالىق قوسىلىس. «سيانيد – وتە ۋلى حيميكات. ەگەر پىلدەر ءسيانيدتى جۇتسا، ولار بىر-ەكى كۇننەن ارتىق ءومىر سۇرە المايدى»، – دەدى كانگا.

ولىمدەر امبوسەلي ۇلتتىق ساياباعى ماڭىنداعى كيميانا قورىعى مەن كۋكۋ توپتىق رانچوسى اۋماعىندا ورىن العان. بۇل ايماق 392 شارشى شاقىرىمدى قامتيدى جانە كورشىلەس قورىقتارمەن بىرگە 1600-دەن استام ءپىلدى مەكەندەيدى.

كيميانا قالاسى – ءىرى قىزاناق ءوندىرۋشى، بۇل جەردە بۇعان دەيىن دە تاماققا جول باستاماسى زەرتتەۋشىلەرى ەگىستىكتەردە سيانيد زاتىنىڭ قولدانىلعانىن حابارلاعان.

كەنيا جابايى تابيعات قىزمەتىنىڭ ۆەتەريناريا جانە ۇستاۋ قىزمەتىنىڭ باسشىسى ايزەك لەكولۋل سايتتيزەن تۆ-گە بەرگەن سۇحباتىندا كيميانا قورىعىندا جۇرگەن ۇيىردەگى ءبىر ءپىلدىڭ قارىن مازمۇنىندا «كوپتەگەن قىزاناق» بولعانىن، بۇل اگروحيميكاتتارمەن ۋلانۋدى كورسەتەتىنىن ايتتى.

كانگا ۋلانۋدىڭ اسەرى كەڭىرەك تارالۋى مۇمكىن ەكەنىن ەسكەرتتى، ويتكەنى مال دا ايماقتاعى ەگىستىكتەردەن جەي الادى. «بىزدە ەشكىلەر مەن سيىرلار بار. ەگەر سيانيد شىنىمەن جۇيەدە بولسا، وندا ءبىز ۇلكەنىرەك اسەردى كورەمىز»، – دەدى ول.

سەيسەنبىدە كەنيا جابايى تابيعات قىزمەتى امبوسەليدەگى 24 ماۋسىم مەن 24 شىلدە ارالىعىنداعى پىلدەردىڭ ءولىمىن تەرگەپ جاتقانىن مالىمدەدى. قىزمەت 10 پىلدە ءولىم الدىندا جارتىلاي سالدانۋ بەلگىلەرى بايقالعانىن جانە الدىن الا سىناقتار ىقتيمال ۋلى زات انىقتالعانىن حابارلادى.

امبوسەلي ۇلتتىق ساياباعىنىڭ اينالاسىندا جۇمىس ىستەيتىن قورعاۋ ۇيىمى بيگ لايف قورىنىڭ باس ديرەكتورى بەنسون لەييان پىلدەردىڭ ءولىمى الاڭداتارلىق جاعداي ەكەنىن ايتتى. «ونجىلدىقتار بويى قوعامدىق كونسەرۆاسيانىڭ ارقاسىندا امبوسەليدەگى پىلدەر پوپۋلياسياسى افريكاداعى ەڭ جاقسى قورعالاتىنداردىڭ ءبىرى، ال براكونەرلىك ءىس جۇزىندە جويىلدى. قاتتى قۇرعاقشىلىق كەزەڭدەرىندەگى شىعىنداردان باسقا، مۇنداي پىلدەردىڭ جاپپاي قىرىلۋىن كورمەگەنبىز»، – دەدى ول.

حالىقارالىق جانۋارلار ءال-اۋقاتى قورى ءولىمدى «تەرەڭ الاڭداتارلىق» دەپ سيپاتتاپ، بۇل وقيعا «عىلىمعا، مونيتورينگكە جانە بىرلەسكەن كونسەرۆاسيالىق كۇش-جىگەرگە ينۆەستيسيا سالۋدى جالعاستىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن كورسەتەتىنىن» اتاپ ءوتتى. «ءاربىر جوعالعان ءپىل – تەك ءتۇر ءۇشىن عانا ەمەس، ولار قولدايتىن ەكوجۇيەلەردىڭ دەنساۋلىعى ءۇشىن جانە ولارمەن بىرگە ءومىر سۇرەتىن قاۋىمداستىقتار ءۇشىن دە ماڭىزدى»، – دەلىنگەن مالىمدەمەدە.

كەنياداعى فەرمەرلەر مەن مالشىلار بۇرىن دا داقىلدارى مەن مالىن جەگەن جابايى جانۋارلاردى ۋلاپ كەلگەن. زيمبابۆەدە براكونەرلەر سۋاتتار مەن تۇزدى جالاۋلارعا حيميالىق قوسىلىس قوسىپ، ونداعان ءپىلدى ولتىرگەن.

امبوسەلي ەكوجۇيەسى تۋريزمنەن تۇسەتىن تابىستىڭ نەگىزگى كوزى، الايدا سوڭعى ايلاردا جەرگىلىكتى كوشباسشىلار ساياباقتى باسقارۋ مەن پايدالانۋدى قاجيادو وكرۋگىنىڭ ۇكىمەتىنە بەرۋدى تالاپ ەتىپ، شيەلەنىس ورشىگەن. وسى ايدىڭ باسىندا سوت وكرۋگ ۇكىمەتىنىڭ ساياباقتى ءوز قاراۋىنا الۋىن توقتاتتى.