حلورلانعان اۋىز سۋدى تۇتىنۋ ايەلدەردە جاتىر ىسىگىنىڭ دامۋ ءقاۋپىن 18%-عا دەيىن ارتتىرۋى مۇمكىن، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
كاليفورنيالىق عالىمدار زەرتتەۋ ناتيجەلەرىن JAMA Network Open جۋرنالىندا جاريالادى. ولار 53 مىڭنان استام ايەلدىڭ مالىمەتتەرىن تالدادى. بۇل ايەلدەر كەمىندە 10 جىل بويى ءبىر مەكەنجايدا تۇرعان، ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن جابدىقتاۋدى پايدالانعان جانە ونكولوگيالىق اۋرۋلار نەمەسە گيستەرەكتوميا تاريحى بولماعان.
زەرتتەۋشىلەر قاتىسۋشىلاردىڭ ءۇي مەكەنجايلارىن 30 جىل بويى (1990 جىلدان 2020 جىلعا دەيىن) كوممۋنالدىق جۇيەلەردەگى سۋ ساپاسى تۋرالى مەملەكەتتىك دەرەكتەرمەن سالىستىردى. وسى اقپارات نەگىزىندە ءارتۇرلى زاتتاردىڭ ورتاشا 15 جىلدىق اسەر ەتۋ دەڭگەيى ەسەپتەلدى: نيتراتتار، مىشياك، ۋران، سونداي-اق دەزينفەكسيانىڭ جاناما ونىمدەرى — حلوردىڭ ورگانيكامەن ارەكەتتەسۋىنەن پايدا بولاتىن تريگالومەتاندار (تگم) جانە گالوۋكسۋس قىشقىلدارى (گاق). سودان كەيىن دەرەكتەر كاليفورنيا ونكولوگيالىق تىزىلىمىمەن سالىستىرىلدى، جاسى، دەنە سالماعى جانە تەمەكى شەگۋ تاريحى ەسكەرىلدى.
باقىلاۋ كەزەڭىندە 1038 ايەلدە جاتىر ىسىگى انىقتالدى. تالداۋ كورسەتكەندەي، سۋدى دەزينفەكسيالاۋ ءۇشىن قولدانىلاتىن كەيبىر حيميالىق زاتتاردىڭ اسەرى وسى اۋرۋدىڭ جوعارى قاۋپىمەن بايلانىستى. تريگالومەتاندار، اسىرەسە حلوروفورم، جاتىر ىسىگىنىڭ 95%-دان استامىن قۇرايتىن ەندومەتريالىق ىسىكتەرمەن ەڭ كۇشتى بايلانىستى كورسەتتى. تگم-نىڭ ەڭ جوعارى دەڭگەيىنە ۇشىراعان ايەلدەردە ىسىكتىڭ دامۋ ءقاۋپى 18%-عا ءوستى. گالوۋكسۋس قىشقىلدارىنىڭ (گاق) جوعارى اسەرى ەندومەتريالىق ەمەس ىسىكتەردىڭ ءقاۋپىن ەكى ەسەگە جۋىق ارتتىردى. ال نيتراتتار، مىشياك جانە ۋران جاتىر ىسىگىمەن بايلانىسىن كورسەتپەدى.
عالىمدار ءوز جۇمىسى ستاتيستيكالىق كوررەلياسيانى انىقتايتىنىن، ءبىراق تىكەلەي سەبەپ-سالدارلىق بايلانىستى دالەلدەمەيتىنىن اتاپ وتەدى. دەگەنمەن، الىنعان دەرەكتەر كوممۋنالدىق قىزمەتتەرگە ءقاۋىپتى ينفەكسيالاردان سۋدى سەنىمدى قورعاۋدى ساقتاي وتىرىپ، دەزينفەكسيانىڭ حيميالىق جاناما ونىمدەرىنىڭ سانىن ازايتۋ تۋرالى ويلانۋعا نەگىز بەرەدى.