كوگالداعى قوڭىر داقتار كوپتەگەن ءۇي يەلەرىن الاڭداتادى. بۇل قۇرعاقشىلىقتان، يت زارىنەن، ساڭىراۋقۇلاق اۋرۋلارىنان، زيانكەستەردەن نەمەسە تىڭايتقىشتىڭ ارتىق مولشەرىنەن بولۋى مۇمكىن. دەگەنمەن، كوبىنەسە بۇعان اققۇرتتاردى كىنالايدى. ءبىراق بۇل ءاردايىم دۇرىس ەمەس، ءتىپتى اققۇرتتار بولسا دا، ولاردىڭ از سانى ءقاۋىپ توندىرمەيدى. ەمدەۋدى تەك ناقتى اققۇرت ينفەستاسياسى راستالعاننان كەيىن عانا قولدانۋ كەرەك. باقىتىمىزعا وراي، تەكسەرۋدىڭ قاراپايىم ءادىسى بار، ءبىراق ونى ءتيىمدى بولۋى ءۇشىن بەلگىلى ءبىر ۋاقىتتا جاساۋ كەرەك. ال بۇل ۋاقىت تاياپ قالدى.
اققۇرتتار — قوڭىزداردىڭ ەرتە دامۋ ساتىسى، ولارعا ەۋروپالىق مامىق قوڭىز، ازيالىق، جاپوندىق جانە شىعىس قوڭىزدارى جاتادى. ولار كوگالدار مەن باسقا وسىمدىكتەردىڭ استىنداعى توپىراقتىڭ بەتىنە جاقىن جەردە تىرشىلىك ەتىپ، تامىرلارمەن قورەكتەنەدى، وسىلايشا تامىرلاردى وسىمدىكتەردىڭ جەر ءۇستى بولىگىنەن اجىراتادى. ولاردىڭ بار-جوعىن انىقتاۋ وڭاي: اۋرۋ بەلگىلەرى بار كوگالدىڭ 12 ديۋيمدىك شارشى (930 شارشى سم) بولىگىن 3-4 ديۋيم (7،6-10 سم) تەرەڭدىكتە قازىپ الىڭىز، ول ساۋ ءشوپتىڭ شەكاراسىن ءىشىنارا قامتۋى كەرەك. ەگەر كوگالدا اققۇرتتار بولسا، اقشىل، قوڭىر باستى، جارتى ديۋيمدەن ءبىر ديۋيمگە دەيىن (1-2،5 سم) ۇزىندىقتاعى، اسشايانعا ۇقسايتىن قوڭىز دەرناسىلدەرى نە توپىراقتىڭ ۇستىندە، نە الىنعان شىمنىڭ استىڭعى جاعىندا كورىنەدى. ولار ادەتتە س ءارپىنىڭ پىشىنىندە بۇكتەلگەن بولادى. ءبىر شارشى فۋت توپىراقتا 10-نان از اققۇرت بولۋى قالىپتى جاعداي جانە ينفەستاسيانى كورسەتپەيدى، سوندىقتان ەشقانداي ارەكەت جاساماۋ كەرەك. ونىڭ ورنىنا باسقا ىقتيمال سەبەپتەردى ىزدەڭىز.
ەگەر اققۇرتتار ماسەلە بولسا، شەشىم قانداي؟ اققۇرتتارعا قارسى ەمدەۋدى تەك الىنعان شىم استىندا 10 نەمەسە ودان دا كوپ جاندىكتەر بولعان جاعدايدا عانا قولدانۋ كەرەك. قاتتى زاقىمدالعان كوگال بولىكتەرى، تامىرلارى جاندىكتەرمەن كەسىلگەندىكتەن، ولاردى الىپ تاستاۋعا تىرىسقاندا كىلەم سياقتى وڭاي ورالادى. اققۇرتتار جاس كەزىندە زيانكەستەرمەن كۇرەس شارالارىنا ەڭ وسال بولعاندىقتان، بۇل شارالار تەك جازدىڭ سوڭىندا قولدانىلعاندا عانا ءتيىمدى بولادى.
ءسۇتتى سپورا ۇنتاعى — تەك جاپون قوڭىزىنىڭ اققۇرتتارىنا باعىتتالعان تابيعي ءونىم. وكىنىشكە وراي، تۇرلەردى اجىراتۋ ءاردايىم وڭاي ەمەس. ەگەر ءسىزدىڭ اققۇرتتارىڭىز جاپون سورتى ەكەنىنە سەنىمدى بولساڭىز، ونى قولدانىپ كورۋگە بولادى، ءبىراق تابىس دەڭگەيى ءارتۇرلى، جىلى ايماقتاردا جاقسى ناتيجەلەر حابارلانادى. پايدالى نەماتودتار — توپىراقتا تىرشىلىك ەتەتىن جاندىكتەرگە، سونىڭ ىشىندە اققۇرتتاردىڭ بارلىق تۇرلەرىنە شابۋىل جاسايتىن ميكروسكوپيالىق، سەگمەنتتەلمەگەن قۇرتتار. ولار امبەباپ ءتاسىل بولىپ تابىلادى جانە تابىستىلىق دەڭگەيى جوعارى. ولار دا تابيعي، ويتكەنى ولار توپىراقتا بۇرىننان بار؛ ءسىز جاي عانا كوبىرەك قوساسىز. نەماتودتار اققۇرتتاردى 48 ساعات ىشىندە ولتىرەتىن باكتەريامەن جۇقتىرۋ ارقىلى جۇمىس ىستەيدى. نەماتودتاردىڭ كوپتەگەن تۇرلەرى بار، سوندىقتان قاپتاماداعى جاپسىرمالاردى وقىپ، اققۇرتتارعا ارنايى باعىتتالعان Heterorhabditis bacteriophora (Hb) شتاممىن ىزدەڭىز. تيىمدىلىكتى ارتتىرۋ ءۇشىن ەمدەۋدى قولدانار الدىندا توپىراقتى جاقسىلاپ سۋارىڭىز. جاۋىن قۇرتتارىنا، بال ارالارىنا جانە باسقا توزاڭداندىرعىشتارعا، ءۇي جانۋارلارىنا جانە جابايى تابيعاتقا ۋلى بولۋى مۇمكىن حيميالىق زاتتاردى قولدانۋدان اۋلاق بولىڭىز. كەيبىرەۋلەرى ءتىپتى ادامدارعا ۋلى بولۋى مۇمكىن.