كاليفورنيا تەحنولوگيالىق ينستيتۋتىنىڭ استروفيزيگى دجيم فۋللەر ءولىپ جاتقان جۇلدىزداردىڭ اق ەرگەجەيلىلەرگە اينالعانعا دەيىن مىڭداعان اسيممەتريالىق سوققى الاتىن مودەلىن ۇسىندى. بۇل تۋرالى ScienceDaily باسىلىمىنا سىلتەمە جاساپ، infohub.kz حابارلادى.
دجيم فۋللەردىڭ جاڭا مودەلى بويىنشا، كۇن ءتارىزدى جۇلدىزداردىڭ اق ەرگەجەيلىلەرگە اينالۋى رەتسىز زات بولىنۋىمەن جۇرەدى. قىزىل الىپ ساتىسىندا جۇلدىز بەتىنەن ماتەريا تۇيىرشىكتەرى رەتسىز ۇزىلەدى. ءاربىر مۇنداي ماسسا تاستاۋ قاراما-قارسى باعىتتا يمپۋلس تۋدىرادى. بىرنەشە ءجۇز مىڭ جىل ىشىندە جۇلدىز شامامەن 10 000 ۇساق سوققى الادى. كەزدەيسوق اۋىتقۋ ءپرينسيپى بويىنشا بۇل ۆەكتورلىق يمپۋلستار ءبىرىن تولىق تەڭدەمەي، جيناقتالادى. ناتيجەسىندە قالىپتاسىپ جاتقان اق ەرگەجەيلى شامامەن 1 كم/س قورىتىندى ۇدەۋگە يە بولادى.
مودەل كاليفورنيا تەحنولوگيالىق ينستيتۋتىنىڭ استرونومى كاريم ءال-بادريدىڭ باقىلاۋلارىن تۇسىندىرەدى: ول ءبىر كومپونەنت اق ەرگەجەيلىگە اينالعاننان كەيىن كەڭ قوس جۇلدىز جۇيەلەرىنىڭ ىدىراۋىن بايقاعان. ەگەر الىنعان سوققى جىلدامدىعى وربيتالىق جىلدامدىقتان اسىپ كەتسە، جۇلدىزدار اراسىنداعى گراۆيتاسيالىق بايلانىس ۇزىلەدى. سونىمەن قاتار، وربيتالاردىڭ مۇنداي وزگەرىستەرى جۇلدىزداردىڭ سوقتىعىسۋىنا جانە كەيىنگى جارقىلدارعا اكەلۋى مۇمكىن.