عالىمدار 2024 جىلى جازدا اقش-تىڭ نيۋ-دجەرسي شتاتىنداعى تۇرعىن ءۇيدىڭ شاتىرىن تەسىپ تۇسكەن مەتەوريتتەن سيرەك امينقىشقىلدارىن تاپتى. زەرتتەۋشىلەردىڭ پىكىرىنشە، بۇل تابىس ەرتە جەرگە تىرشىلىكتىڭ پايدا بولۋىنا قاجەتتى سۋ مەن ورگانيكالىق زاتتاردىڭ قالاي كەلگەنىن جاقسىراق تۇسىنۋگە كومەكتەسەدى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
عارىش دەنەسى اتموسفەراعا 2024 جىلعى 16 شىلدەدە ەندى. ونىڭ ۇشۋى جارقىن جارقىل مەن كۇشتى دىبىس سوققىسىمەن قاتار ءجۇردى، مۇنى نيۋ-يورك پەن ماڭاي تۇرعىندارى بايقادى. مامانداردىڭ ەسەپتەۋىنشە، مەتەوريتتىڭ باستاپقى ماسساسى شامامەن 53 كەلى، جىلدامدىعى سەكۋندىنا 14 شاقىرىم بولعان. اتموسفەرادا نىسان 1،3 توننا تروتيلگە بالامالى ەنەرگيامەن جارىلعان.
سالماعى 1،35 كەلى بولاتىن سىنىقتىڭ ءبىرى حيللسبورو قالاسىنداعى ءۇيدىڭ شاتىرىن تەسىپ، تىكەلەي جاتىن بولمەگە قۇلاعان. ەشكىم زارداپ شەككەن جوق. ءۇي يەسى تابىستى باستاپقى كۇيىندە ساقتاي الدى: ول فراگمەنتتەردى قولعاپپەن جيناپ، اليۋميني فولگاعا وراپ، شىنى ىدىستارعا سالعان. بۇل ولاردىڭ جەر زاتتارىمەن ايتارلىقتاي لاستانۋىنا جول بەرمەدى.
تالداۋ مەتەوريتتىڭ سيرەك كەزدەسەتىن كومىرتەكتى حوندريتتەردىڭ CM2 كلاسىنا جاتاتىنىن كورسەتتى. ءدال وسىنداي نىساندار جاس جەرگە سۋ مەن ورگانيكالىق قوسىلىستاردى «جەتكىزۋشىلەر» ءرولىنىڭ باستى ۇمىتكەرلەرىنىڭ ءبىرى سانالادى. ۇلگىلەردە عالىمدار ءناتريدىڭ جوعارى مولشەرىن تاپتى، بۇل اتالىق استەرويد ىشىندە ءبىر كەزدەرى تۇزدى سۋ ەرىتىندىسى بولعانىن كورسەتەدى.
سونىمەن قاتار، زەرتتەۋشىلەر ورگانيكالىق زاتتار مەن جەردە وتە سيرەك كەزدەسەتىن امينقىشقىلداردىڭ بىرنەشە ءتۇرىن تاپتى. بۇل قوسىلىستار استەرويد ىشىندە تۇزدى سۋدىڭ قاتىسۋىمەن جۇرگەن كۇردەلى حيميالىق پروسەستەردىڭ ناتيجەسىندە پايدا بولعان دەپ بولجانۋدا.
زەرتتەۋ اۆتورلارىنىڭ باعالاۋىنشا، مەتەوريتتىڭ اتالىق دەنەسى يۋپيتەر وربيتاسىنان تىس جەردە پايدا بولعان بولۋى مۇمكىن. جۇمىس 15 شىلدەدە Science Advances جۋرنالىندا جاريالاندى. سونىمەن بىرگە عالىمدار امينقىشقىلداردىڭ تابىلۋى جەردەن تىس تىرشىلىكتىڭ دالەلى ەمەس ەكەنىن اتاپ وتەدى: مۇنداي ورگانيكالىق مولەكۋلالار ءتىرى اعزالاردىڭ قاتىسۋىنسىز تابيعي جولمەن پايدا بولا الادى.