فرانسۋز جانە مىسىر زەرتتەۋشىلەرى داحشۋرداعى قىزىل پيراميدانىڭ جانىنداعى ەكى الىپ قۇرىلىستىڭ ءجۇز جىلعا جۋىق ۋاقىت بويى كولىك پاندۋستارى دەپ ەسەپتەلىپ كەلگەنىمەن، شىن مانىندە ەجەلگى بوگەتتەر ەكەنىن انىقتادى، دەپ حابارلايدى infohub.kz.
عالىمداردىڭ مالىمەتىنشە، ۇزىندىعى 600-دەن 700 مەترگە دەيىنگى قۇرىلىستار شامامەن 4550 جىل بۇرىن سالىنىپ، ءبىرىڭعاي گيدروتەحنيكالىق جۇيەنى قۇراعان. ول سۋدى ۇستاپ قالۋعا، تاسقىنداردى رەتتەۋگە جانە ۆادي-داحشۋر اڭعارىندا شوگىندىلەردىڭ جينالۋىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرگەن.
ماماندار سونىمەن قاتار قىزىل پيراميدانىڭ باتىس جاعىمەن وتەتىن ءبىر شاقىرىمعا جۋىق كانالدى تاپتى. ولاردىڭ پىكىرىنشە، سۋ قۇرىلىس ماتەريالدارىن بارجالارمەن جەتكىزۋگە، قۇرىلىس ەرىتىندىلەرىن دايىنداۋعا جانە ەسكەرتكىشتى تۇرعىزعان جۇمىسشىلاردى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋگە پايدالانىلعان بولۋى مۇمكىن.
بۇرىن بۇل قۇرىلىستار اكتاس كارەرلەرىن پيراميدامەن بايلانىستىراتىن جولدار نەمەسە پاندۋستار رەتىندە تۇسىندىرىلەتىن. الايدا سپۋتنيكتىك سۋرەتتەردىڭ، تاريحي كارتالاردىڭ جانە رەلەفتىڭ سيفرلىق مودەلدەرىنىڭ جاڭا تالداۋى قۇرىلىستاردىڭ بىرەۋىنىڭ بوگەتتەر مەن سۋ اعىندىلارىنا ءتان يرەك ءپىشىنى بار ەكەنىن، ءبىراق كولىك مارشرۋتىنا مۇلدەم جارامسىز ەكەنىن كورسەتتى.
زەرتتەۋشىلەر باتىس بوگەتتىڭ ورتالىق بولىگىنە ەرەكشە نازار اۋداردى، ول «ۇيرەكتىڭ تۇمسىعى» تۇرىندەگى سۋ اعىندىسى بولىپ تابىلادى. مۇنداي قۇرىلىس ۇلكەن كولەمدەگى سۋدى ءقاۋىپسىز بۇرۋ ءۇشىن كەڭىنەن قولدانىلادى جانە ەجەلگى مىسىرلىقتاردىڭ مۇندا كۇردەلى سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋ جۇيەسىن جاساعانىنىڭ تاعى ءبىر دالەلى بولىپ تابىلادى.