ۇكىمەتارالىق كوميسسيانىڭ بىرلەسكەن وتىرىسى بارىسىندا قازاقستان مەن وزبەكستاننىڭ پرەمەر-مينيسترلەرى ولجاس بەكتەنوۆ پەن ابدۋللا اريپوۆ اقتاۋ پورتىنا بارىپ، ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك باعىتى (تحكب) ارقىلى جۇك تاسىمالىن ۇلعايتۋ جوسپارىن ازىرلەۋدى تاپسىردى. بۇل تۋرالى infohub.kz حابارلادى.
اقتاۋ حالىقارالىق تەڭىز ساۋدا پورتى — قازاقستانداعى ەڭ ءىرى تەڭىز تورابى، تحكب-نىڭ نەگىزگى نىسانى. ونىڭ اۋماعى 44 گەكتاردى قۇرايدى، ال وتكىزۋ قابىلەتى جىلىنا شامامەن 12 ميلليون توننا جۇككە جەتەدى. پورت كاۆكاز، ورتالىق ازيا جانە كاسپي ايماعى ەلدەرىنە جىل بويى تاسىمالدى قامتاماسىز ەتەدى.
ولجاس بەكتەنوۆ پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ۇكىمەت ايماقتىڭ تەڭىز ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا باسىمدىق بەرىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. 2025 جىلى قازاقستان كاسپي ماڭى مەملەكەتتەرى اراسىندا ءبىرىنشى بولىپ قۇرىق پورتى اكۆاتورياسىندا ءتۇبىن تەرەڭدەتۋ جۇمىستارىن اياقتادى. اقتاۋ پورتىنداعى وسىعان ۇقساس جوبانى 2026 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن اياقتاۋ جوسپارلانعان. بۇل كەمەلەردىڭ تولىق جۇكپەن ءقاۋىپسىز كىرۋىن قامتاماسىز ەتىپ، وتكىزۋ قابىلەتىن ارتتىرىپ، پورت قۋاتتىلىعىن كەڭەيتۋگە جاعداي جاسايدى.
«قازاقستان تەمىر جولى» ۇلتتىق كومپانياسىنىڭ باسشىسى ەلجاس وتىنشييەۆ اقتاۋ جانە قۇرىق پورتتارى ينفراقۇرىلىمىنىڭ جيىنتىق قۋاتى جىلىنا شامامەن 22 ميلليون توننانى قۇرايتىنىن حابارلادى. كونتەينەر تاسىمالى سەگمەنتىندە تۇراقتى ءوسىم بايقالادى: 2022 جىلدان 2025 جىلعا دەيىن قازاقستاندىق پورتتار ارقىلى تحكب بويىنشا كونتەينەر ءترانزيتى 3،8 ەسە ءوستى. كولەمدى ودان ءارى ارتتىرۋ ءۇشىن پورت قۋاتتىلىعى كەزەڭ-كەزەڭىمەن كەڭەيتىلىپ، تەمىرجول كىرمەلەرى جاڭعىرتىلۋدا. اقتاۋ پورتىندا قۋاتى جىلىنا 140 مىڭ تەۋ (جيىرما فۋتتىق ەكۆيۆالەنت) بولاتىن كونتەينەر حابىنىڭ ءبىرىنشى كەزەگى ىسكە قوسىلدى؛ ەكىنشى كەزەك 2027–2028 جىلدارى جۇزەگە اسىرىلعاننان كەيىن ونىڭ جالپى قۋاتى 240 مىڭ تەۋ-گە جەتەدى. التى كونتەينەر تاسىعىشىنىڭ قۇرىلىسىنا تاپسىرىس بەرىلدى: تورتەۋى 2027 جىلى، تاعى ەكەۋى 2028 جىلى جەتكىزىلەدى. سونداي-اق شالقار – بەينەۋ جانە بەينەۋ – ماڭعىستاۋ ۋچاسكەلەرىندە تەمىرجول ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋ اياقتالۋدا، بۇل پورتتارعا جۇكتەردى ۇزدىكسىز جەتكىزۋدى قامتاماسىز ەتەدى.
قازاقستان مەن وزبەكستان اراسىنداعى تاسىمالدىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىندى. 2025 جىلى اقتاۋ جانە قۇرىق پورتتارى ارقىلى وزبەكستان جۇكتەرىن وڭدەۋ كولەمى 60%-دان استامعا ءوستى. جونەلتۋشىلەر ءۇشىن قولايلى تاريفتىك جاعدايلار جاسالعان، دامىعان ينفراقۇرىلىم جەتكىزۋ مەرزىمدەرىن قىسقارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
«مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆ تەڭىز جانە تەمىرجول ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا باسىمدىق بەرەدى. ماڭعىستاۋ وبلىسى جوعارى ترانزيتتىك جانە لوگيستيكالىق الەۋەتى بار ستراتەگيالىق شەكارالاس ايماق بولىپ تابىلادى. ءبىزدىڭ مىندەتىمىز – ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ جۇكتەرىنە كاۆكاز، تۇركيا جانە ەۋروپا نارىقتارىنا جىلدام ءارى سەنىمدى شىعۋدى قامتاماسىز ەتۋ. قازاقستان وزبەكستاننىڭ ەكسپورتتىق جۇكتەرىن اقتاۋ جانە قۇرىق پورتتارى ارقىلى ءترانزيتىن كەڭەيتۋگە دايىن»، — دەپ اتاپ ءوتتى ولجاس بەكتەنوۆ.
ساپار قورىتىندىسى بويىنشا پرەمەر-مينيسترلەر «قازاقستان تەمىر جولى» ۇك اق-نا «وزبەكيستون تەمير يۋللاري» اق-مەن بىرلەسىپ، تاسىمال كولەمىن ارتتىرۋدىڭ ناقتى جوسپارىن ازىرلەۋدى تاپسىردى.