اقش-تاعى ەكىنشى ۇلكەن سۋ قويماسى — پاۋەلل كولىندەگى سۋ دەڭگەيى رەكوردتىق تومەندەپ، كولورادو وزەنى جۇيەسىندەگى داعدارىستىڭ تەرەڭدەۋىنە الاڭداۋشىلىق تۋدىرۋدا. بۇل تۋرالى infohub.kz حابارلايدى.
سەنبىدە پاۋەلل كولىندەگى سۋ دەڭگەيى رەكوردتىق تومەنگى مەجەگە جەتتى. بۇل — وزەننىڭ تاعى ءبىر ءىرى سۋ قويماسى ميد كولىنىڭ دە تاريحي تومەن دەڭگەيگە تۇسۋىنەن شامامەن ءبىر اپتا وتكەن سوڭ بولىپ وتىر. سۋ دەڭگەيىنىڭ كۇرت تومەندەۋى كولورادو وزەنى الابىنا ۇلكەن ءقاۋىپ توندىرەدى. بۇل الاپ جابايى تابيعات، گيدروەنەرگەتيكا جانە اقش-تىڭ جەتى شتاتىنداعى 40 ميلليوننان استام ادام ءۇشىن ماڭىزدى رەسۋرس بولىپ تابىلادى.
تاريحي تومەن دەڭگەيلەر فەدەرالدى ۇكىمەت پەن وزەنگە تاۋەلدى شتاتتار — كاليفورنيا، اريزونا، نەۆادا، نيۋ-مەكسيكو، يۋتا، ۆايومينگ جانە كولورادو — ازايىپ بارا جاتقان رەسۋرستى ۇزاق مەرزىمدى باسقارۋ جوسپارى بويىنشا كەلىسىمگە كەلە الماي جاتقان كەزدە تىركەلدى. تۇراقتى شامادان تىس پايدالانۋ، رەكوردتىق قۇرعاق قىس جانە تەمپەراتۋرانىڭ جوعارىلاۋى پاۋەلل مەن ميد كولدەرىنىڭ تارتىلۋىنا اكەلۋدە.
اقش مەليوراسيا بيۋروسىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس، سەنبىدە پاۋەلل كولىنىڭ دەڭگەيى تەڭىز دەڭگەيىنەن 3519،91 فۋتقا (1072،9 مەتر) دەيىن تومەندەپ، 2023 جىلعى ساۋىردە بەلگىلەنگەن الدىڭعى رەكوردتان ءسال تومەندەدى. بيۋرو مالىمەتىنشە، كول جىل باسىنداعى دەڭگەيدەن 20 فۋتتان (6،10 مەتر) استامعا تومەن. ءقازىر سۋ قويماسى تۋربينالار گيدروەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋدى توقتاتاتىن نۇكتەدەن شامامەن 30 فۋت (9،1 مەتر) قاشىقتىقتا تۇر. فەدەرالدىق شەنەۋنىكتەر ءساۋىر ايىندا بيىلعى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن وسى شەككە جەتپەۋ ءۇشىن «ءىرى ارالاسۋ» قاجەت بولاتىنىن ەسكەرتكەن بولاتىن.
شىلدە ايىندا USBR اريزونا، كاليفورنيا جانە نەۆادا ءۇشىن ايتارلىقتاي سۋ قىسقارتۋدى قامتيتىن 10 جىلدىق جوسپاردى ۇسىندى.
داعدارىس بىرنەشە جىل بويى دايىندالىپ كەلەدى. USBR دەرەكتەرىنە سايكەس، ەكى سۋ قويماسى دا سوڭعى جەتپىس جىلداعى ەڭ تومەنگى دەڭگەيدە، ال دەڭگەيلەر ودان ءارى تومەندەۋى مۇمكىن. ولاردىڭ جيىنتىق كولەمى سوڭعى رەت وسىنداي از بولعان كەز — 1957 جىلعى مامىر، پاۋەللدى ۇستاپ تۇرعان گلەن كانون بوگەتى سالىنىپ جاتقان كەز ەدى. بۇل تۋرالى اكادەميكتەر مەن زەينەتكەر سۋ قىزمەتكەرلەرى توبى جاريالاعان جاقىنداعى ماقالادا ايتىلعان. پاۋەلل 1963 جىلى تولتىرىلا باستادى.
سۋ تارتىلۋى پاۋەلل كولىنىڭ تۋريزم يندۋسترياسىنا دا اسەر ەتىپ، سۋ قويماسىنداعى مارينالاردى بەيىمدەلۋگە ءماجبۇر ەتتى. قايىق پاندۋستارى جابىلىپ نەمەسە كوشىرىلدى، جاڭالارى قوسىلۋدا، ال مارينالار ۋاقىتشا تەرەڭىرەك سۋلارعا اۋىستىرىلدى.