قازاقستاندا ەڭبەك نارىعىندا گەندەرلىك الشاقتىق ساقتالۋدا: ايەلدەر اراسىنداعى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى ەرلەرگە قاراعاندا جوعارى، ال كەيبىر ايماقتاردا ايىرماشىلىق بىرنەشە ەسەگە جەتەدى. اسىرەسە ەگدە جاستاعى ايەلدەر وسال توپقا جاتادى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
اعىمداعى جىلدىڭ ەكىنشى توقسانىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ايەلدەر اراسىنداعى جۇمىسسىزدىق 5،1%-دى قۇراسا، ەرلەردە 4%-دى قۇرادى. 2025 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا دا وسىنداي كورىنىس بايقالادى: 5% جانە 4،2%. ءتورت وبلىستا جاعداي كەرىسىنشە بولدى — ەرلەر اراسىنداعى جۇمىسسىزدىق ايەلدەرگە قاراعاندا جوعارى بولسا، تاعى ءتورت ايماقتا كورسەتكىشتەر بىردەي بولدى.
مىسالى، ماڭعىستاۋ وبلىسىندا كورسەتكىشتەر اراسىنداعى ايىرماشىلىق 5،5 پايىزدىق تارماققا جەتتى (ەرلەردە 2،5% ايەلدەردە 8%). ستاتيستيكانى تەك وبلىستار بويىنشا ەمەس، قالالار مەن اۋداندار بويىنشا قاراستىرساق، كەيبىرىندە ايەلدەر جۇمىسسىزدىعىنىڭ دەڭگەيى رەسپۋبليكالىق ورتاشا كورسەتكىشپەن سالىستىرعاندا وتە جوعارى ەكەنى انىقتالادى. ماسەلەن، ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ مۇنايلى اۋدانىندا 2025 جىلى ايەلدەر اراسىنداعى جۇمىسسىزدىق 11،7%-عا جەتتى (ەرلەردە 0،6%)، جامبىل وبلىسىنىڭ رىسقۇلوۆ اۋدانىندا — 7،9% (ەرلەردە 2،3%)، اقتوبە وبلىسىنىڭ العا اۋدانىندا — 7،8% (ەرلەردە 2،7%)، دەپ اتاپ ءوتتى ساراپشىلار.
جاس تا جۇمىسقا ورنالاسۋ جاعدايىنا ايتارلىقتاي اسەر ەتەدى. زەينەتالدى جاستاعى 55–64 جاستاعى ايەلدەر اراسىنداعى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى ەڭ الاڭداتارلىق بولىپ كورىنەدى (8،6%)، ورتا جاستاعى 45–54 جاستاعىلاردا (4،9%) جانە ەكونوميكالىق بەلسەندى 35–44 جاستاعىلاردا (5،8%). بۇل ديناميكا ەڭبەك نارىعىنداعى جۇيەلى كەدەرگىلەردى كورسەتەدى: جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ ستەرەوتيپتەرىنەن باستاپ قايتا دايارلاۋ مەن كاسىپتەردىڭ جاڭا تالاپتارىنا بەيىمدەلۋ قيىندىقتارىنا دەيىن، دەلىنگەن تالداۋدا.
ال ءبىلىم، كەرىسىنشە، جۇمىسسىز قالۋ ىقتيمالدىعىن تومەندەتەدى. جوعارى جانە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىمى بار ايەلدەر اراسىندا جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 3،5%-دى قۇرادى. تەك مەكتەپ ءبىلىمى بار ايەلدەردە بۇل كورسەتكىش ايتارلىقتاي جوعارى — 11،4%. نەگىزگى ورتا ءبىلىمى بار ايەلدەردە ول 15،6%-عا، جالپى ورتا ءبىلىمى بارلاردا — 11،9%-عا جەتەدى.
ءساۋىر–ماۋسىم ايلارىندا قازاقستاندا 242،7 مىڭ جۇمىسسىز ايەل بولدى. ءبىر جىل ىشىندە ولاردىڭ سانى 1،6%-عا ءوستى. ەڭ ۇلكەن ۇلەسى (32،7%) الدىڭعى جۇمىس ورنىنان جۇمىستان شىعارىلعاننان كەيىن جۇمىسسىز قالعاندار — 79،3 مىڭ ادام. ايتپاقشى، وسى سەبەپپەن جۇمىسسىز قالعان ايەلدەردىڭ سانى ءبىر جىلدا 65،8%-عا ءوستى، دەپ اتاپ وتىلگەن زەرتتەۋدە.
سونىمەن قاتار، 33،3 مىڭ ايەل جۇمىسسىزدىقتىڭ سەبەبى رەتىندە وتباسىلىق جاعدايلاردى اتاسا، 30،8 مىڭى ءۇي شارۋاشىلىعىمەن اينالىسۋدى ءجون كوردى. جۇمىس ىزدەۋدىڭ كەيبىر ءداستۇرلى تاسىلدەرى سۇرانىسقا يە بولماي قالدى. مەملەكەتتىك جۇمىسپەن قامتۋ ورگاندارىنا جۇگىنگەن ايەلدەردىڭ سانى ءبىر جىل ىشىندە 27،9%-عا — 67،8 مىڭنان 48،9 مىڭ ادامعا دەيىن قىسقاردى. سونىمەن قاتار، 103،1 مىڭ ايەل دوستارى، تانىستارى جانە تۋىستارى ارقىلى جۇمىس ىزدەگەن. 70 مىڭنان استامى ونلاين-پلاتفورمالار مەن الەۋمەتتىك جەلىلەردە ءوز تۇيىندەمەلەرىن وزدىگىنەن ورنالاستىرعان.