ساباقتىڭ تاقىرىبى: قوسمەكەندىلەر كلاسى. جالپى سيپاتتاماسى. باقانىڭ سىرتقى جانە ىشكى قۇرىلىسى.
ساباقتىڭ ماقساتى: كلاستىڭ جالپى سيپاتتاماسىن، باقانىڭ قۇرىلىس ەرەكشەلىكتەرىن، قورەكتەنۋىن، جاڭا تاقىرىپتى مەڭگەرۋ.
ساباقتىڭ مىندەتى: ءوز ويلارىن اشىق ايتۋ، دالەلدەۋ، توپتىق تاپسىرمالار بارىسىندا ۇقىپتى، ءتارتىپتى بولۋ. وزدىگىنەن ىزدەنۋگە ىنتالانۋ.
كۇتىلەتىن ناتيجە: وقۋشىلار قوسمەكەندىلەر كلاسىنىڭ جالپى سيپاتتاماسىن، باقانىڭ سىرتقى ىشكى قۇرىلىسىن، تىرشىلىك ارەكەتتەرىن مەڭگەرەدى. ءوز بىلىمدەرىن جۇيەلەي الادى.
ساباقتا قولدانىلاتىن ءادىس - تاسىلدەر: ستو، وجت، ءوۇب، وب، كوشباسشىلىق، اكت - نى پايدالانۋ.
ءپانارالىق بايلانىس: سۋرەت، قازاق ءتىلى، تاريح.
ساباقتىڭ كورنەكىلىكتەرى: باعالاۋ پاراقشالارى، سمايليگتەر، پوستەر، ستيكەرلەر، ينتەراكتيۆتى تاقتا.
ساباقتىڭ بارىسى: 1. ۇيىمداستىرۋ.
ا) سالەمدەسىپ، ساباقتىڭ تاقىرىبى، ماقسات – مىندەتتەرىمەن تانىستىرۋ.
ءا) توپقا ءبولۋ.
ب) ءۇي تاپسىرماسىن سۇراۋ.
2. قىزىعۋشىلىقتى وياتۋ.
1. قالاي ويلايسىڭدار نەلىكتەن قوسمەكەندىلەر دەپ اتالعان؟
2. قانداي قوسمەكەندى جانۋاردى بىلەسىڭدەر؟
3. ول قالاي تىرشىلىك ەتەدى؟
3. ماعىنانى تانۋ.
1. ءبىلۋ. بۇل ساتىدا وقۋشىلار قوسمەكەندىلەر تۋرالى بىلەتىندەرىن ەسكە تۇسىرەدى. تۇرلەرىن اتا، مەكەن ورتاسىن انىقتا، سايكەستەندىر.
2. ءتۇسىنۋ. وقۋشىلار جايتتەر مەن يدەيالاردىڭ ماعىناسىن تۇسىنگەنىن كورسەتەدى. ءتۇسىندىر، ءوز سوزىڭمەن ايت، كورسەت، انىقتا.
3. قولدانۋ. بىلگەن، تۇسىنگەن بىلىمدەرىن ءتۇرلى جاعدايدا قولدانادى.
4. تالداۋ. مالىمەتتەردى بولشەكتەرگە ءبولۋ، تەكسەرۋ، سالىستىرۋ، ايىرما - شىلىعىن انىقتاۋ.
5. جيناقتاۋ. ءبىلىم ەلەمەنتتەرىن جاڭا ۇلگىگە بىرىكتىرۋ ارقىلى مالىمەتتى جيناقتاۋ. قۇراستىرۋ، جاساۋ، دامىتۋ، ۇسىنۋ، شەشۋ، ويلاپ شىعارۋ.
6. باعالاۋ. كوزقاراستارىنا ناقتى دالەلدەمە كەلتىرە وتىرىپ، مالىمەتتەردى باعالاۋ. قۇندىلىقتارىن تابۋ، قورعاۋ، ۇسىنۋ، دالەلدەۋ.
4. وي تولعانىسى.
1. رەفلەكسيا. ەكى جۇلدىز، ءبىر تىلەك.
2. باعالاۋ.
3. ۇيگە تاپسىرما: قوسمەكەندىلەردىڭ كوپتۇرلىلىگى.
1. ءبىلىم
قوسمەكەندىلەر تۋرالى بىلەتىندەرىن ەسكە ءتۇسىرۋ: ولار قۇرلىقتا دا سۋدا دا تىرشىلىك ەتەتىن جانۋارلار. ولار سەكىرىپ قوزعالادى. قۇرلىقتا تىرشىلىك ەتۋگە بەيىمدەلگەن العاشقى ومىرتقالى جانۋارلار. وسىعان بايلانىستى كوپتەگەن تۇرلەرىندە ەكى جۇپ اياعى بار، ولاردىڭ ارتقى اياقتارى ۇزىن بولادى. باقا سياقتى تىرشىلىگى جارتىلاي سۋمەن بايلانىستى تۇرلەرىندە اياقتارىنىڭ ارتقى جۇبىنداعى ساۋساقتارىنىڭ اراسىندا تەرىلى جۇزبەجارعاق بولادى. اياقتارى نەگىزىنەن ءۇش بولىمنەن تۇرادى.
2. ءتۇسىنۋ
مىنا سۋرەتكە قاراپ باقانىڭ سۇيەك بولىمدەرىن اتا.
3. قولدانۋ. قوسمەكەندىلەردىڭ قوزعالۋ مۇشەلەرى.
تەست سۇراقتارى.
1. باقانىڭ نەشە اياعى بار؟
ا) 2
ءا) 4
ب) 6
ۆ) 4 جۇپ
2. الدىڭعى اياق بولىمدەرىن اتا؟
ا) قارى، بىلەك، الاقان.
ءا) بىلەك، سيراق، ساۋساق
ب) قارى، الاقان، ساۋساق.
ۆ) سان، قارى، بىلەك.
3. ارتقى اياق بولىمدەرىن اتا.
ا) الاقان، ساۋساق، سيراق.
ءا) سان، سيراق، تابان
ۆ) تابان، ساۋساق، سان.
ۆ) سيراق، تابان، بىلەك.
4. ومىرتقا جوتاسى نەشە بولىمنەن تۇرادى؟
ا) 4
ءا) 5
ب) 6
ۆ) 2
5. باقا قالاي قوزعالادى؟
ا) جۇرەدى
ب) جۇزەدى
ۆ) سەكىرەدى
گ) جورعالايدى.
4. تالداۋ. تىرەك سىزبانى تولىقتىر.
قوسمەكەندىلەر
قۇرىلىسى
5. جيناقتاۋ
وقۋشىلار سۋرەتكە قاراپ، باقانىڭ نەگىزگى مۇشەلەرىن انىقتايدى.
6. باعالاۋ.
توپباسشىلاردىڭ باعالاۋ پاراقشالارى ارقىلى، ءفورماتيۆتى باعالاۋ ناتيجەسىندە قورىتىندى باعا جۋرنالعا قويىلادى.
وقۋشىلارعا ستيكەرلەر تاراتىلادى، بۇگىنگى ساباقتان العان اسەرلەرىن جازىپ، تاقتاعا جابىستىرادى.
ۇيگە تاپسىرما: قوسمەكەندىلەرگە جالپى سيپاتتاما.
ىشكى جانە سىرتقى قۇرىلىسى.
قوسمەكەندىلەر كلاسى
ساباقتىڭ تاقىرىبى: قوسمەكەندىلەر كلاسى. جالپى سيپاتتاماسى. باقانىڭ سىرتقى جانە ىشكى قۇرىلىسى.
infohub.kz رەداكسياسى · 2024 ج. 5 ناۋرىز528 قارالىم
#قوسمەكەندىلەر كلاسى#ساباق جوسپارى بيولوگيا#باقانىڭ سىرتقى جانە ىشكى قۇرىلىسى
ۇسىنىلادى
سايگاك پوپۋلياسياسى رەكوردتىق دەڭگەيگە جەتتى: بيولوگ باستى قاۋىپتەردى اتادى
قازاقستاندا كيىك سانى ميلليونداپ ءوسىپ، ءبىراق بۇل جاعداي جاڭا قاۋىپتەر تۋدىرۋى مۇمكىن. بيولوگ قاجىم جۇمالييەۆ بۇل ماسەلەنىڭ سەبەپتەرى مەن سالدارى تۋرالى ايتتى.
infohub.kz редакциясы·2026 ج. 8 ماۋسىم
ماڭعىستاۋداعى ءۇستىرت قورىعىندا التىنقىز ەسىمدى بارىس قايتا كورىندى
سيرەك كەزدەسەتىن بارىس التىنقىز بيىل ناۋرىز جانە مامىر ايلارىندا فوتوتۇزاققا ءتۇسىپ، زەرتتەۋشىلەردى قۋانتتى. ول 450 شاقىرىمنان استام قاشىقتىقتى ءجۇرىپ وتكەن.
infohub.kz редакциясы·2026 ج. 7 ماۋسىم
كوفە ىشەكتەرگە قالاي اسەر ەتەدى: عالىمداردىڭ جاڭارتىلعان زەرتتەۋى
يرلانديالىق عالىمدار كوفە ءىشۋدىڭ ادام اعزاسىنا، اسىرەسە ىشەك ميكروفلوراسىنا اسەرىن زەرتتەدى. ناتيجەلەر قىزىقتى بولدى.
infohub.kz редакциясы·2026 ج. 6 ماۋسىم
← ارتقادەرەككوز: bilimdiler.kz

