قازاقستان قىتايدىڭ ەكونوميكالىق ەسەپتەۋلەرىندە ەرەكشە ورىن الادى. مۇنداي قورىتىندىعا قىتايلىق ىسكەرلىك باسىلىم All China Review ساراپتامالىق شولۋىندا كەلگەن، دەپ جازادى قارجى اناليتيگى اندرەي چەبوتاريەۆ، دەپ حابارلايدى infohub.kz.
ساندار كورشىلەرمەن الشاقتىق اۋقىمىن كورسەتەدى. 2025 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستاننىڭ ءجىو 306 ملرد دوللارعا جەتتى — بۇل بۇكىل ورتالىق ازيا ەكونوميكاسىنىڭ جارتىسىنان استامى (53،7%). سالىستىرۋ ءۇشىن: وزبەكستاننىڭ ءجىو — 147 ملرد دوللار، تۇرىكمەنستاننىڭ — 77 ملرد دوللار، قىرعىزستاننىڭ — 21 ملرد دوللار، تاجىكستاننىڭ — 17 ملرد دوللار.
تابىس دەڭگەيىندەگى ايىرماشىلىق ودان دا ايقىن: قازاقستاندا جان باسىنا شاققانداعى ءجىو شامامەن 15 مىڭ دوللاردى قۇراسا، وزبەكستاندا — شامامەن 3،8 مىڭ دوللار.
بۇۇ ساۋدا جانە دامۋ جونىندەگى كونفەرەنسياسىنىڭ مالىمەتىنشە، ورتالىق ازياعا تارتىلعان جيناقتالعان تىكەلەي شەتەل ينۆەستيسيالارىنىڭ جالپى كولەمى 220،5 ملرد دوللاردى قۇرايدى. ونىڭ 151،3 ملرد دوللارى قازاقستانعا تيەسىلى — بۇل ايماقتاعى بارلىق ينۆەستيسيانىڭ 68،6%.
قازاقستان سونداي-اق ورتالىق ازيانىڭ ەڭ ءىرى قارجى ورتالىعى بولىپ قالا بەرەدى. ەلدىڭ بانك سەكتورى اكتيۆتەرى 140 ملرد دوللارعا باعالانادى، بۇل ايماقتاعى باسقا مەملەكەتتەردىڭ كورسەتكىشتەرىنەن ايتارلىقتاي جوعارى.
جۇڭگو ءۇشىن قازاقستاننىڭ ماڭىزى تەك ەكونوميكا كولەمىمەن عانا ەمەس، ستراتەگيالىق ورنالاسۋىمەن دە انىقتالادى. ق ر اۋماعى ارقىلى جۇڭگو مەن ەۋروپا اراسىنداعى قۇرعاق جۇكتەردىڭ شامامەن 85% وتەدى.
«جۇڭگو ءبىزدى ايماققا باستى قاقپا رەتىندە كورەدى»، — دەپ جازادى اناليتيك ءوزىنىڭ Telegram-ارناسىندا.
ەكى ەل اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 2025 جىلى 48 ملرد دوللاردان استى. قازاقستان مەن جۇڭگو بۇل كورسەتكىشتى 2030 جىلعا قاراي 100 ملرد دوللارعا جەتكىزۋ ماقساتىن قويعان. سونىمەن قاتار، قازاقستانعا سالىنعان جۇڭگو ينۆەستيسياسى 11،4 ملرد دوللارعا جەتتى — بۇل ورتالىق ازيا ەلدەرى اراسىنداعى ەڭ ۇلكەن كورسەتكىش.
جۇڭگو باسىلىمىندا كورشىلەس ەلدەردىڭ دە ءوسىم كورسەتىپ جاتقانى اتاپ وتىلگەن، الايدا ءدال قازاقستان ەكونوميكا اۋقىمىن، دامىعان قارجى جۇيەسىن، ينۆەستيسيالىق تارتىمدىلىقتى جانە نەگىزگى ترانزيتتىك توراپ ءرولىن بىرىكتىرەدى.
«قازاقستان — جاي عانا ايماقتىڭ ەڭ ءىرى نارىعى ەمەس، سونىمەن قاتار ۇزاقمەرزىمدى ىنتىماقتاستىق ءۇشىن ورتالىق ازياداعى ەڭ ستراتەگيالىق ماڭىزدىلاردىڭ ءبىرى، — دەپ جازادى All China Review. — كورشى ەكونوميكالار كۇشتى ءوسىم كورسەتىپ، ايماقتىڭ جالپى سەرپىنىنە ۇلەس قوسادى، الايدا اۋقىم، ءارتاراپتاندىرۋ، قارجى جۇيەسىنىڭ تەرەڭدىگى جانە قازاقستاننىڭ قىتايدىڭ ايماققا كىرەر باستى قاقپاسى رەتىندەگى ورنى ونى الداعى جىلدارعا ورتالىق ازيانىڭ جەتەكشى ەكونوميكالىق ورتالىعى رەتىندە كورسەتەدى».
وسىلايشا، جۇڭگو بيزنەسىنىڭ كوزقاراسى بويىنشا، قازاقستان — تەك ورتالىق ازيانىڭ ەڭ ءىرى ەكونوميكاسى ەمەس، سونىمەن قاتار ساۋدا، ينۆەستيسيا جانە جاڭا كولىك مارشرۋتتارىن دامىتۋ ءۇشىن ۇزاقمەرزىمدى ستراتەگيالىق الاڭ.