تۇمەندىك جۋرناليست ءارى اۆتوجاياۋ ساياحاتشى اناتولي كۋزنەسوۆ قازاقستانعا ساپارىنان كەيىن جۇرگىزۋشىلەردىڭ سابىرلى مانەرى مەن جىلدامدىق رەجيمىن ساقتاۋىنا ءتانتى بولدى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
ونىڭ ايتۋىنشا، ايىرماشىلىق شەكارادان وتكەننەن كەيىن بىردەن بايقالادى — ونىڭ ويىنشا، بۇعان ءىرى ايىپپۇلدار سەبەپ. «مەن بۇل جەردەگىدەي رۋلدە ءوزىمدى ەشقاشان ءقاۋىپسىز سەزىنبەپپىن»، — دەدى جۋرناليست. قازاقستان جولدارىندا ول بىرنەشە باتىل جۇرگىزۋشىلەردى عانا كەزدەستىردى، دەگەنمەن ول تاس جولداردا دا، قالا كوشەلەرىندە دە تاۋلىكتىڭ ءارتۇرلى ۋاقىتىندا ءجۇردى. «مۇنداعى جۇرگىزۋشىلەر وتە سابىرلى قارقىنمەن، جىلدامدىق رەجيمىن ساقتاي وتىرىپ جۇرەدى».
اسىرەسە ونى قالالارداعى اۆتوكولىك جۇرگىزۋشىلەرىنىڭ مىنەز-قۇلقى تاڭعالدىردى. ەگەر ۋچاسكەدە 60 كم/ساع شەكتەۋى بەلگىلەنسە، جۇرگىزۋشىلەر ونىڭ باقىلاۋىنشا، بەلگىنى ۇسىنىس رەتىندە قابىلداماي، شىنىمەن وسى جىلدامدىقتى ۇستانادى. مۇنداي ءتارتىپتىڭ سەبەبىن جۋرناليسكە قازاقستاندىق تاكسي جۇرگىزۋشىسى ءتۇسىندىردى. ونىڭ ايتۋىنشا، جۇرگىزۋشىلەردى ايىپپۇلدار قاتتى ىنتالاندىرادى، ولاردىڭ مولشەرى جىلدامدىقتى اسىرۋ شاماسىنا، ال كەيبىر جاعدايلاردا — قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ ۇزاقتىعىنا بايلانىستى. اڭگىمەدە 10–20 مىڭ رۋبل (شامامەن 75–150 مىڭ تەڭگە) سومالار ايتىلدى. سونىمەن قاتار، ءبىر جىل ىشىندە قايتالاپ بۇزعانى ءۇشىن جازا نەعۇرلىم قاتاڭ بولۋى مۇمكىن. كۋزنەسوۆ قارجىلىق سانكسيالار اۆتوكولىك جۇرگىزۋشىلەرىن جول قوزعالىسى ەرەجەلەرىن ساقتاۋدى مۇقيات قاداعالاۋعا ماجبۇرلەيدى دەپ سانايدى.
جۋرناليست تۇنگى قوزعالىسقا ەرەكشە نازار اۋداردى. قازاقستاندا ول دەرلىك جارىسقا تۇسۋشىلەرمەن، قاتتى دىبىستى اۆتوموبيلدەرمەن جانە كەيبىر رەسەيلىك قالالارعا ءتان باسقا دا جول «ەكزوتيكاسىمەن» كەزدەسپەدى. «ال تۇندە، ەلەستەتىپ كورىڭىزشى، ەشكىم تەرەزەمىزدىڭ استىندا شاپقىلاپ جۇرگەن جوق». اسىرەسە كونتراست تۇمەنمەن سالىستىرعاندا بايقالادى، وندا اۆتوردىڭ پىكىرىنشە، كەشكى جانە تۇنگى قوزعالىس الدەقايدا شۋلى بولۋى مۇمكىن. دەگەنمەن كۋزنەسوۆ جاعدايدى يدەاليزاسيالاۋعا بولمايتىنىن مويىندايدى: قازاقستاندا دا بۇزۋشىلىقتار بار.
قوناق ءۇشىن ەڭ ادەتتەن تىس نارسە قوزعالىس قارقىنى بولدى. ول كوپىردەگى كولىك اعىنى شامامەن 20 كم/ساع جىلدامدىقپەن قوزعالعان جاعدايدى مىسالعا كەلتىردى. العاشىندا بۇل گاز پەدالىن باسىپ، جىلدامىراق جۇرۋگە دەگەن ىقىلاس تۋدىردى، ءبىراق كوپ ۇزاماي جۋرناليست بەيىمدەلدى. «وسى قارقىنعا ۇيرەنگەن بويدا، ءوزىڭنىڭ قانشالىقتى تىنىشتانعانىڭدى بىردەن سەزىنەسىڭ»، — دەپ جازادى ول. ءدال وسى قاۋىپسىزدىك سەزىمى ءجۋرناليستىڭ قازاقستاندىق جولداردان العان باستى اسەرى بولدى.
اۆتور جۇرگىزۋشىلەردىڭ مىنەز-قۇلقىنا تەك ۇلكەن ايىپپۇلدار عانا اسەر ەتە مە، الدە جول پوليسياسىنىڭ حالىقپەن جۇمىسى دا ءرول اتقاردى ما دەگەن سۇراق قويادى. ول ءبىرجاقتى جاۋاپ بەرمەيدى. شەتەلدىك جۇرگىزۋشى ءۇشىن مۇنداي جۇيە تىم قاتال بولىپ كورىنۋى مۇمكىن، الايدا جاياۋ جۇرگىنشى پوزيسياسىنان كۋزنەسوۆ ونىڭ ارتىقشىلىعىن مويىندايدى. «جاياۋ جۇرگىنشى رەتىندە تۇسىنەمىن: بۇل شەشىم كوپتەگەن ءومىردى ساقتايدى». ول سونداي-اق جاياۋ جۇرگىنشىنىڭ ءولىم ءقاۋپىنىڭ اۆتوموبيل جىلدامدىعىنا تاۋەلدىلىگى تۋرالى دەرەكتەردى كەلتىردى: 50 كم/ساع كەزىندە سوققى كەزىندە ءولىم ىقتيمالدىعى شامامەن 50% باعالانادى، ال 60–80 كم/ساع جىلدامدىقتا 90% جەتۋى مۇمكىن.