عالىمدار ءومىردىڭ العاشقى جىلدارىندا قانتتى از تۇتىنۋ قارتايعان شاقتا دەمەنسيا مەن السگەيمەر اۋرۋىنىڭ دامۋ ءقاۋپىن ايتارلىقتاي تومەندەتەتىنىن انىقتادى، دەپ حابارلايدى infohub.kz.
گۋانچجوۋداعى گونكونگ عىلىم جانە تەحنولوگيا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ەپيدەميولوگى سزياچجەن چجەن باستاعان زەرتتەۋشىلەر بريتاندىق UK Biobank بيوبانكىنىڭ 65 مىڭعا جۋىق ادامنىڭ دەرەكتەرىن تالدادى. ىرىكتەمەگە 1942 جىلدىڭ شىلدەسى مەن 1954 جىلدىڭ ماۋسىمى ارالىعىندا انا قۇرساعىندا بولعان نەمەسە ءومىرىنىڭ العاشقى ەكى جىلىن وتكىزگەن ادامدار ەندى. سول كەزدە ۇلىبريتانيادا قانتتى اسكەري نورمالاۋ قولدانىلىپ، تاۋلىكتىك نورما ءبىر ادامعا 41 گرامممەن شەكتەلگەن ەدى.
كورسەتكىشتەردى سالىستىرۋ ناتيجەسىندە، ءومىرىنىڭ العاشقى ەكى جىلىندا قانت تۇتىنۋى شەكتەلگەن ادامداردا بولاشاقتا دەمەنسيانىڭ دامۋ ءقاۋپى 23%-عا، ال السگەيمەر اۋرۋىنىڭ ءقاۋپى 28%-عا تومەن بولعانى انىقتالدى. بۇل كورسەتكىش نورمالاۋ جويىلعاننان كەيىن تۋعاندارمەن سالىستىرعاندا بايقالدى. اتالعان اۋرۋلارعا شالدىققان قاتىسۋشىلاردا دياگنوز ورتا ەسەپپەن ءۇش جىلعا جۋىق كەش قويىلعان.
زەرتتەۋ اۆتورلارى ءومىردىڭ العاشقى 1000 كۇنى مي مەن جۇيكە بايلانىستارىنىڭ دامۋىندا شەشۋشى ءرول اتقاراتىنىن اتاپ وتەدى. بۇعان دەيىن قانتتىڭ جوعارى دەڭگەيى قانت ديابەتى مەن گيپەرتونيانىڭ دامۋىمەن بايلانىستىرىلعان ەدى، ەندى ونىڭ كوگنيتيۆتى فۋنكسيالارعا ۇزاق مەرزىمدى اسەرى دالەلدەندى. دارىگەرلەر اتا-انالارعا جاس بالالاردىڭ راسيونىندا قوسىلعان قانتتى قاتاڭ شەكتەۋدى ۇسىنادى.