اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ يرانمەن سوعىس اياقتالعاننان كەيىن ورمۋز بۇعازىن امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ اۋماعى دەپ جاريالاۋدى كوزدەيتىنىن مالىمدەدى. بۇل تۋرالى ول 14 تامىزدا ايتتى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
«يراندى جەڭگەننەن كەيىن مەن وتە جاقىن ارادا ورمۋز بۇعازىن امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ اۋماعى دەپ جاريالايمىن»، — دەدى ترامپ.
امەريكا پرەزيدەنتى سونداي-اق اقش تەڭىز بلوكاداسىنىڭ ارقاسىندا بۇعاز ارقىلى كەمەلەردىڭ ءجۇرۋىن ءىس جۇزىندە باقىلايتىنىن ايتادى. «نەگىزىنەن، سولاي. ءبىز بلوكادا ورناتتىق. ءبىز قالاماساق، بىردە-بىر كەمە بۇعازدان وتە المايدى»، — دەدى ول.
سونىمەن قاتار ترامپ ۆاشينگتوننىڭ حالىقارالىق بۇعازدى اقش اۋماعى دەپ زاڭدى تۇردە قالاي جاريالاي الاتىنىن تۇسىندىرمەدى. بۇعان دەيىن ول اقش-تىڭ ورمۋز بۇعازىن «تولىق باقىلاۋىندا» ەكەنىن ايتقان بولاتىن. 12 تامىزدا پرەزيدەنت امەريكاندىق بلوكادانى «بولات قابىرعا» دەپ اتاپ، يران وعان كەدەرگى جاساي المايتىنىن مالىمدەدى.
تەگەران ۆاشينگتوننىڭ مالىمدەمەلەرىمەن كەلىسپەيدى. يران بيلىگى ءدال وسى بۇعازدى باقىلايتىنىن جانە ول ارقىلى كەمەلەردىڭ ءوتۋ شارتتارىن انىقتاي الاتىنىن العا تارتادى. يران تاراپىنىڭ وكىلدەرى اقش ءبىرقاتار تالاپتاردى ورىندامايىنشا، ورمۋز بۇعازىن تولىق اشۋعا نيەتتى ەمەس ەكەندەرىن دە مالىمدەدى.
تەگەراننىڭ تالاپتارى قاتارىندا بۇعان دەيىن امەريكاندىق سانكسيالاردىڭ كۇشىن جويۋ، يراندىق اكتيۆتەردى بوساتۋ جانە سوعىس كەزىندە كەلتىرىلگەن زالالدى وتەۋ اتالعان ەدى. ءوز كەزەگىندە ترامپ يراننان ونىڭ ونداعان جىلدار بويى كەلتىرگەن زالالى ءۇشىن وتەماقى تالاپ ەتتى.
قاقتىعىستى توقتاتۋ تۋرالى كەلىسسوزدەر ازىرگە تۇيىققا تىرەلگەن كۇيىندە قالىپ وتىر. يران سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ابباس اراكچي اقش-پەن تىكەلەي كەلىسسوزدەردى قايتا باستاۋ تۋرالى شەشىم ءالى قابىلدانباعانىن مالىمدەدى. دەلدالدار تاراپتار اراسىندا حابار الماسۋدى جالعاستىرۋدا.
ورمۋز بۇعازى الەمدىك ەنەرگيا رەسۋرستارى ساۋداسىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىنىڭ ءبىرى بولىپ سانالادى. سوعىس باستالعانعا دەيىن ول ارقىلى الەمدىك مۇناي مەن سۇيىتىلعان تابيعي گاز جەتكىزىلىمدەرىنىڭ شامامەن بەستەن ءبىر بولىگى وتەتىن.
قاقتىعىس سالدارىنان بۇعاز ارقىلى كەمەلەردىڭ ءجۇرۋى كۇرت قىسقاردى. Reuters دەرەكتەرىنە سايكەس، تامىز ايىندا ول ارقىلى وتەتىن جۇك كەمەلەرىنىڭ سانى ادەتتەگى دەڭگەيدەن ايتارلىقتاي تومەن بولىپ قالۋدا. جەتكىزىلىمدەردەگى شەكتەۋلەر الەمدىك ەنەرگەتيكالىق نارىققا جانە وتىن باعاسىنا قىسىم كورسەتۋدە.