اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ كاناداعا قاتىستى 50% يمپورتتىق ءتاريفتى ءۇش كۇنگە توقتاتتى. بۇل تۋرالى ول الەۋمەتتىك جەلىدە حابارلادى، دەپ مالىمدەيدى infohub.kz.
كەلىسىم سەيسەنبى كۇنى كەشكە، تاريفتەر كۇشىنە ەنۋىنە بىرنەشە ساعات قالعاندا جاسالدى. تاريفتەر 20 ميلليارد دوللارلىق تاۋارلارعا اسەر ەتۋى مۇمكىن ەدى. ترامپ تاراپتار «قۇجاتتاردى راسىمدەۋ شارتىمەن» كەلىسىمگە كەلگەنىن ايتتى. كانادا پرەمەر-مينيسترى مارك كارني ساۋدا كەلىسىمى بويىنشا «ايتارلىقتاي پروگرەسكە» قول جەتكىزىلگەنىن، ءبىراق ءالى دە جۇمىس قاجەت ەكەنىن ايتتى.
تاريفتەر كانادانىڭ شاراپ پەن حوككەي تاياقتارى سياقتى ەكسپورتىنا اسەر ەتۋى مۇمكىن ەدى. ترامپ ءوز جازباسىندا Keystone XL قۇبىرى جوباسى «قابىردەن ءتىرىلۋى مۇمكىن» ەكەنىن ايتتى، ءبىراق ونىڭ تاريف كەلىسىمىنە قاتىسى بار-جوعىن ناقتىلامادى.
2008 جىلى كانادانىڭ باتىس بيتۋمدى قۇمدارىنان مۇنايدى اقش مۇناي وڭدەۋ زاۋىتتارىنا تاسىمالداۋ ءۇشىن ۇسىنىلعان Keystone XL جوباسى 2021 جىلى TC Energy كومپانياسىمەن توقتاتىلعان بولاتىن. دجو بايدەن 1930 شاقىرىمدىق (1200 ميل) جوباعا ماڭىزدى رۇقساتتى قايتارىپ العاننان كەيىن بۇل جوبا اقش-كانادا قارىم-قاتىناسىندا داۋلى ماسەلەگە اينالدى. وعان جەر يەلەرى، ءۇندىس تايپالارى جانە ەكولوگتار قارسى بولدى.
Dakota Access جانە Enbridge Line 3 سياقتى سولتۇستىك امەريكاداعى باسقا مۇناي قۇبىرلارى دا مۇناي توگىلۋىنە الاڭداعان ەكولوگيالىق توپتاردىڭ تۇراقتى قارسىلىعىنا تاپ بولدى.
سەيسەنبىدەگى سوڭعى ساتتەگى كەلىسىم ەكى بۇرىنعى وداقتاس اراسىنداعى شيەلەنىسكەن قارىم-قاتىناس جىلىنان كەيىن جاسالدى. بۇل كەزەڭ ءوزارا تاريفتەرمەن جانە ترامپتىڭ كانادانى اقش شتاتىنا اينالدىرۋ تۋرالى مالىمدەمەلەرىمەن ەرەكشەلەندى.
2025 جىلعى اقپاندا اق ءۇي كاناداعا 25% تاريف ەنگىزىپ، زاڭسىز كوشى-قون مەن ەسىرتكى ساۋداسىن شەكتەۋدە جەتكىلىكتى پروگرەسس جوق دەپ مالىمدەدى. كانادا جاۋاپ رەتىندە ءوزارا تاريفتەر ەنگىزىپ، اقش ارەكەتتەرىن «نەگىزسىز جانە ورىنسىز» دەپ اتادى. كانادالىق شەنەۋنىكتەر فەنتانيل مەن زاڭسىز وتۋلەردىڭ 1% -دان ازى كانادادان كەلەتىنىن ايتتى.
2026 جىلعى شىلدەدە اق ءۇي كانادانى اقش-تا جاسالعان كولىكتەرگە، الكوگولگە جانە ءسۇت ونىمدەرىنە كەمسىتۋشىلىك جاسادى دەپ ايىپتاپ، 50% تاريف ەنگىزدى. كارني دۇيسەنبىدە جۋرناليستەرگە ەكى ەلدىڭ جوعارى لاۋازىمدى شەنەۋنىكتەرى «قارقىندى جانە نازىك» كەلىسسوزدەر جۇرگىزگەنىن ايتتى.
تاريحي تۇرعىدان كانادا مەن اقش مىقتى ساۋدا سەرىكتەستەرى بولدى. اقش ساۋدا وكىلىنىڭ كەڭسەسىنىڭ مالىمەتىنشە، 2024 جىلى ەكىجاقتى ساۋدا شامامەن 909 ميلليارد دوللاردى قۇرادى. سوڭعى تاريف ءقاۋپى كانادالىق بيزنەستىڭ قارجىلىق قيىندىقتارىنا الاڭداۋشىلىق تۋدىردى، دەپ حابارلايدى CBC. USMCA ساۋدا كەلىسىمى بويىنشا بۇرىن بوساتىلعان كەيبىر تاۋارلار بۇل جولى قورعالمادى.