زار زامان اقىندارى: ۇلتتىق رۋحتىڭ جىرشىلارى

زار زامان اقىندارى: ۇلتتىق رۋحتىڭ جىرشىلارى

كىرىسپە:

زار زامان اقىندارى – بۇل قازاقستاننىڭ تاريحىنداعى ەڭ قايعىلى كەزەڭدەردىڭ بىرىندە ءومىر سۇرگەن، حالقىنىڭ اۋىر تاعدىرىن، الەۋمەتتىك جانە ساياسي كەلەڭسىزدىكتەردى ءوز شىعارمالارىندا بەينەلەگەن اقىندار. بۇل ماقالا زار زامان اقىندارىنىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىنا شولۋ جاسايدى.

كىلت سوزدەر: زار زامان اقىندارى، قازاقستان تاريحى، ۇلتتىق رۋح، الەۋمەتتىك سىن، شىعارماشىلىق.

1. زار زامان ءداۋىرىنىڭ تاريحي ارقاۋى

• تاريحي كونتەكست: 18-19 عاسىرلارداعى قازاقستان، پاتشالىق رەسەيدىڭ وتارلاۋ ساياساتى.
• زار زامان اقىندارىنىڭ پايدا بولۋى: وسى كەزەڭدەگى قازاق حالقىنىڭ الەۋمەتتىك جانە رۋحاني احۋالى.

2. زار زامان اقىندارىنىڭ شىعارماشىلىعى

• نەگىزگى تاقىرىپتار: جەر اۋدارۋ، كەدەيشىلىك، ادىلەتسىزدىك.
• تانىمال اقىندار: ماحامبەت وتەمىس ۇلى، شەرنياز، دۋلات باباتاي ۇلى.
• شىعارمالاردىڭ ماڭىزى: ۇلتتىق سانا-سەزىمدى وياتۋ، الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىكتى تالاپ ەتۋ.

زار زامان اقىندارىنىڭ شىعارماشىلىعى قازاقستاننىڭ 18-19 عاسىرلارداعى قيىن-قىستاۋ كەزەڭدەرىنىڭ ايناسى بولىپ تابىلادى. ولاردىڭ ولەڭدەرىندە ءجيى كەزدەسەتىن نەگىزگى تاقىرىپتار – جەر اۋدارۋ، كەدەيشىلىك جانە ادىلەتسىزدىك. وسى تاقىرىپتار ارقىلى اقىندار ءوز حالقىنىڭ اۋىر تاعدىرىن، الەۋمەتتىك جانە ساياسي قىسىمدى اشىق كورسەتتى.

تانىمال اقىندار: ماحامبەت وتەمىس ۇلى، شەرنياز، دۋلات باباتاي ۇلى

ماحامبەت وتەمىس ۇلى، شەرنياز، دۋلات باباتاي ۇلى سياقتى اقىندار زار زامان ءداۋىرىنىڭ ەڭ ۇلكەن وكىلدەرى بولىپ سانالادى. ولاردىڭ ولەڭدەرى قازاق حالقىنىڭ اۋىر تاعدىرىن، باسقىنشىلىق جانە جەككورۋشىلىككە قارسى كۇرەستى كورسەتەدى.

• ماحامبەت وتەمىس ۇلى – ونىڭ شىعارماشىلىعى ۇلتتىق بوستاندىق ءۇشىن كۇرەس پەن ءوز حالقىنا دەگەن سۇيىسپەنشىلىكتى بەينەلەيدى.
• شەرنياز – ول ءوزىنىڭ شىعارمالارىندا قازاق حالقىنىڭ قايعى-قاسىرەتىن جانە ادىلەتسىزدىككە قارسى كۇرەستى بەينەلەگەن.
• دۋلات باباتاي ۇلى – ونىڭ ولەڭدەرى قازاق جەرىنىڭ جوعالۋىنا، حالىقتىڭ رۋحاني جانە ماتەريالدىق جاعدايىنىڭ ناشارلاۋىنا بايلانىستى.

شىعارمالاردىڭ ماڭىزى: ۇلتتىق سانا-سەزىمدى وياتۋ، الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىكتى تالاپ ەتۋ

زار زامان اقىندارىنىڭ شىعارمالارى ۇلتتىق سانا-سەزىمدى وياتۋعا ۇلكەن ۇلەس قوستى. ولاردىڭ جىرلارى قازاق حالقىنىڭ كۇرەسكەرلىك رۋحىن كوتەرىپ، ادىلەتسىزدىككە قارسى تۇرۋعا شاقىردى. بۇل شىعارمالار قازىرگى كەزدە دە ۇلتتىق مۇرا رەتىندە زور قۇندىلىققا يە جانە ولاردىڭ ماڭىزى ۋاقىت وتكەن سايىن ارتا تۇسۋدە.

3. زار زامان اقىندارىنىڭ مۇراسى

• قازىرگى قازاقستانداعى ءرولى: ۇلتتىق مادەنيەت پەن تاريحتى ساقتاۋداعى ماڭىزى.
• زاماناۋي ادەبيەتتە جانە مادەنيەتتە قولدانىلۋى: وتكەندى ەسكە الۋ، بولاشاق ۇرپاققا ۇلگى بولۋ.

قورىتىندى:

زار زامان اقىندارى قازاقستاننىڭ تاريحىندا ەرەكشە ورىن الادى. ولاردىڭ شىعارمالارى ۇلتتىق رۋحتى، تاۋەلسىزدىكتى جانە ادىلەتتىلىكتى قۋاتتاۋشى كۇش بولىپ تابىلادى.

 

زار زامان اقىندارى اكىندارى
زار زامان
زار زامان ولەڭى
زار زامان شورتانباي قاناي ۇلى
زار زامان ەتو
زار زامان اقىندارى كىمدەر
زار زامان جانە شورتانباي ەسسە
زار زامان اۆتورى
زار زامان ماعىناسى
زار زامان ەسسە 150 ءسوز