جاساندى ينتەللەكت العاش رەت عالىمدارعا باكتەريالاردى جۇقتىرىپ، جويا الاتىن ۆيرۋستاردىڭ تولىق گەنومدارىن جوبالاۋعا مۇمكىندىك بەردى. زەرتتەۋ ناتيجەلەرى Science جۋرنالىندا جاريالاندى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
زەرتتەۋ بارىسىندا دنق تىزبەگىندەگى زاڭدىلىقتاردى تالدايتىن گەنومدىق تىلدىك مودەلدەر قولدانىلدى، بۇل ماتىنمەن جۇمىس ىستەيتىن تىلدىك مودەلدەرگە ۇقساس. نەگىزگە ىشەك تاياقشاسىن زاقىمدايتىن شاعىن باكتەريوفاگ ΦX174 الىندى. مودەل شامامەن 15 000 تۋىستاس باكتەريوفاگ گەنومدارىنا قوسىمشا وقىتىلىپ، سودان كەيىن ۆيرۋستىق گەنومداردىڭ جاڭا نۇسقالارىن جاساۋ ۇسىنىلدى.
سودان كەيىن ەڭ پەرسپەكتيۆالى نۇسقالار زەرتحانادا سينتەزدەلىپ، تولىققاندى ۆيرۋس بولشەكتەرىن قۇرا الۋ قابىلەتى تەكسەرىلدى. جۇزدەگەن نۇسقانىڭ ىشىنەن تەك 16-سى جۇمىس ىستەيتىنى انىقتالدى.
زەرتتەۋشىلەر 302 گەنوم جوباسىن ىرىكتەپ الدى، ونىڭ 285ء-ىن سينتەزدەۋ مۇمكىن بولدى، ءبىراق تەك 16 نۇسقا ومىرشەڭ بولىپ شىقتى. ولاردىڭ گەنومدارى باكتەريالاردى جۇقتىرا الاتىن جاڭا ۆيرۋس بولشەكتەرىنىڭ ءوندىرىسىن ىسكە قوستى. عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، ءجي-دىڭ كوپتەگەن گەندەردىڭ ۇيلەسىمدى جۇمىس ىستەۋىن قاجەت ەتەتىن تۇتاس جۇمىس ىستەيتىن گەنومدى جوبالاي العانى ەرەكشە ماڭىزدى.
باكتەريوفاگتار — باكتەريالاردى جۇقتىراتىن، ءبىراق ادام جاسۋشالارىنا شابۋىل جاسامايتىن ۆيرۋستار. ولاردى انتيبيوتيكتەرگە بالاما رەتىندە بۇرىننان زەرتتەپ كەلەدى. الايدا باكتەريالار فاگتارعا ءتوزىمدى بولۋى مۇمكىن. ەكسپەريمەنت اياسىندا زەرتتەۋشىلەر باستاپقى ΦX174 فاگىنا ءتوزىمدى شتاممدار الدى جانە جي كومەگىمەن جاسالعان ءتاسىلدىڭ مۇنداي توزىمدىلىكتى جەڭۋگە كومەكتەسەتىنىن تەكسەردى. 16 جاڭا فاگتان تۇراتىن كوكتەيل باكتەريانىڭ ءۇش شتاممىنداعى توزىمدىلىكتى جەڭە الدى.
وسىلايشا، عالىمدار باكتەريالاردىڭ ەۆوليۋسياسىنا جاۋاپ بەرۋدىڭ جاڭا ءادىسىن كورسەتتى: تابيعاتتان قولايلى ۆيرۋس ىزدەۋدىڭ ورنىنا، جي كومەگىمەن كوپتەگەن جاڭا نۇسقالاردى جاساپ، سودان كەيىن جۇمىس ىستەيتىندەرىن ىرىكتەۋگە بولادى.
ايتا كەتۋ كەرەك، زەرتتەۋ زەرتحانادا باكتەريالاردا جۇرگىزىلدى، جانۋارلاردا نەمەسە ادامداردا ەمەس. ازىرگە جاسالعان فاگتار پاسيەنتتەردەگى ينفەكسيالاردى ءقاۋىپسىز ەمدەيدى دەپ ايتۋعا بولمايدى. سونىمەن قاتار، جوبالانعان تىزبەكتەردىڭ كوپشىلىگى سينتەزدەن كەيىن جۇمىس ىستەمەدى: 285 نۇسقانىڭ تەك 16-سى عانا ومىرشەڭ بولدى. دەگەنمەن، ەگەر بۇل ءتاسىلدى دامىتۋ مۇمكىن بولسا، بولاشاقتا ول انتيبيوتيكتەرگە ءتوزىمدى باكتەريالارعا قارسى جاڭا ۆيرۋستار جاساۋ قۇرالدارىنىڭ بىرىنە اينالۋى مۇمكىن.
بۇعان دەيىن ءجي-دىڭ مەديسيناداعى تاعى ءبىر جەتىستىگى تۋرالى حابارلانعان بولاتىن: ول عالىمدارعا 60 جىلدان استام ۋاقىت ىشىندە العاش رەت انتيبيوتيكتەردىڭ جاڭا كلاسىن اشۋعا كومەكتەستى. بۇل باكتەريالاردىڭ انتيبيوتيكتەرگە توزىمدىلىگىنىڭ ارتۋى اياسىندا ەرەكشە ماڭىزدى.