بۇرىن ىسىكتىڭ سيفرلىق مودەلىن جاساۋ ايلارعا، كەيدە ءتىپتى جىلدارعا سوزىلاتىن. ەندى بارسەلونا سۋپەركومپيۋتەر ورتالىعىنىڭ زەرتتەۋشىلەرى بۇل مىندەتتى بىرنەشە مينۋتتا شەشەتىن جۇيە جاساپ شىقتى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
جۇمىس ناتيجەلەرى npj Systems Biology and Applications باسىلىمىندا جاريالاندى.
بۇل قالاي جۇمىس ىستەيدى
زەرتتەۋشىلەر ارنايى باعدارلامالىق دەلدالدار — MCP-سەرۆەرلەرىن جاسادى. ولار جاساندى ينتەللەكت اگەنتىنە بيولوگيالىق پروسەستەردى مودەلدەۋگە ارنالعان قۇرالدارمەن ءوزارا ارەكەتتەسۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
ەندى عالىم جي-گە تاپسىرمانى قاراپايىم تىلمەن سيپاتتاي الادى. مىسالى، قانداي جاسۋشالاردى نەمەسە سيگنالدىق پروسەستەردى زەرتتەگىسى كەلەتىنىن تۇسىندىرەدى. جي سۇرانىستى ءتۇسىنىپ، باعدارلامالارعا كوماندالار جىبەرەدى.
جۇمىس اۆتورلارىنىڭ ايتۋىنشا، ىسىكتىڭ سيفرلىق مودەلىنىڭ العاشقى نۇسقاسىن 10 مينۋتتان از ۋاقىتتا الۋعا بولادى. بۇل رەتتە كودتى ءوز بەتىنشە جازۋ قاجەت ەمەس.
بۇرىن مۇنداي جۇمىس ءۇشىن مامان قۇجاتتامانى وقىپ، قولايلى پارامەترلەردى تاڭداپ، باعدارلامالىق كود جازىپ، بىرنەشە قۇرالمەن كەزەكپەن جۇمىس ىستەۋگە ءماجبۇر بولاتىن.
ىسىكتىڭ سيفرلىق مودەلى دەگەن نە
بۇل — ىسىكتە جۇرەتىن بيولوگيالىق پروسەستەردىڭ كومپيۋتەرلىك كورىنىسى. ول زەرتتەۋشىلەرگە جاسۋشالاردىڭ ءوزارا ارەكەتتەسۋى مەن مولەكۋلالىق پروسەستەردى مودەلدەۋگە جانە تاجىريبەلەر جۇرگىزبەي تۇرىپ، ءتۇرلى سەناريلەردى تەكسەرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
مۇنداي مودەلدەر قاتەرلى ىسىكتى زەرتتەۋگە پايدالانىلىپ، جاڭا ەمدەۋ تاسىلدەرىن ىزدەۋگە كومەكتەسۋى مۇمكىن.
جي عالىمدى الماستىرمايدى
بۇل جۇيەدە جي زەرتتەۋشى مەن عىلىمي قۇرالدار اراسىنداعى دەلدال ءرولىن اتقارادى. عالىمنىڭ ءوزى ءالى دە مىندەتتى ءتۇسىنىپ، الىنعان ناتيجەنى باعالاۋى كەرەك.
ءبىر ماسەلە — ءتۇرلى تىلدىك مودەلدەردىڭ جاۋاپتارى ءسال وزگەشە بولۋى مۇمكىن. الايدا تەكسەرۋ تاپسىرما دۇرىس قويىلعاندا ناتيجەلەردىڭ بىردەي نەگىزگى بيولوگيالىق قورىتىندىلارعا كەلەتىنىن كورسەتتى.
بۇل ماڭىزدى، ويتكەنى گەنەراتيۆتى جي جاۋاپتارى سۇرانىستىڭ تۇجىرىمدالۋىنا تاۋەلدى بولۋى مۇمكىن.
بۇل قاتەرلى ىسىك زەرتتەۋلەرىندە نەنى وزگەرتە الادى
اۆتورلاردىڭ پىكىرىنشە، تەحنولوگيا بۇرىن باعدارلامالاۋ داعدىلارى مەن ارنايى باعدارلامالىق جاساقتامامەن جۇمىس ىستەۋدى تالاپ ەتەتىن ەكسپەريمەنتالدى بيولوگتار ءۇشىن كىرۋ شەگىن تومەندەتۋگە قابىلەتتى.
زەرتتەۋشىلەر جاساعان MCP-سەرۆەرلەرى عىلىمي قاۋىمداستىققا اشىق تۇردە قولجەتىمدى. بولاشاقتا مۇنداي جۇيەلەر مودەلدەۋدى جانە باسقا دا كۇردەلى پروسەستەردى جەدەلدەتۋ ءۇشىن پايدالانىلۋى مۇمكىن.
زەرتتەۋ جي ءقازىردىڭ وزىندە قاتەرلى ىسىكتىڭ دامۋىن كلينيكالىق دالدىكپەن ءوز بەتىنشە مودەلدەي الادى دەگەندى دالەلدەمەيدى. ول ءۇشىن قوسىمشا تەكسەرۋلەر قاجەت.
Kursiv Health جاساندى ينتەللەكت قاتەرلى ىسىكتى ەمدەۋ جوسپارلارىن دارىگەرلەردەن كەم جاساي المايتىنىن جازعان بولاتىن.