Қостанайдан хат
Мен Нілді мектебінен Петропавловскідегі екі класты орысша-қазақша мектепке баруға тиісті болдым. Мұнда келгеннен кейін оқу да басталып қалды. Менің бұл қалада таныстарым жоқ еді. Келген кезде Омбыд...
Мен Нілді мектебінен Петропавловскідегі екі класты орысша-қазақша мектепке баруға тиісті болдым. Мұнда келгеннен кейін оқу да басталып қалды. Менің бұл қалада таныстарым жоқ еді. Келген кезде Омбыд...
Қазақстанда патша өкіметінің отаршыл саясатының барған сайын ашықтан-ашық талау-тонау сыры ашыла бастады. Патша өкіметі жерсіз отырған орыс шаруаларын Қазақстан жеріне лек-легімен көшіре бастады. О...
(Жазбалар)
Күні кешегі «ақ патшаның» сөзін сөйлеп, сойылын соғып жүрген сабаздар, патша тағынан тайысымен шетінен тағы да «елшіл», «жұртшыл» бола қалысты. Буржуазияшыл, ұлт...
Август айының аяқ кезі еді. Сауытбайдың аулында бүкіл Обаған болысының азаматтары қатысқан жиылыс болды. Жиылысқа мен де қатыстым. Бекет Өтетілеуовты көріп аман-сау сұрасқаннан кейін:
Мың шақырымдай жол жүріп, көшпелі қазақ елінің шел сахарасын көктей етіп келген маған Кішіқұмдағы ауылдар онша тосырқарлықтай болып көрінбеді: Белес-белес құмдары ғана болмаса, қалпы да, салты да б...
Жазғы демалысты ауылда еткізейін деп келгенмін. Ел қыстан күйлі шыққан екен. Жатақтардың егіндері де жақсы шығыпты. Жауын көп, шөп әлі жап-жасыл, мал семіз, ауыл да көңілді екен. Демалыс жақсы етіп...
«Үлгілі тәржімә» қолға тигеннен кейін мен енді бастауыш мектеп үшін хрестоматия құрастыруға кірістім. Мұнда мен ең алдымен Ыбырай Алтынсариннің хрестоматияларын үлгі еттім. Өйткені Ыбыр...
Менің жолдастарым менен: «жазуды неге қойып кеттіңіз?» — деп көп сұрайды. Орынды сұрау. Бірақ мен жазуды өздігімнен «осыны қояйыншы» деп қойып кеткен адам емеспін.
Сағила қайтыс болғаннан кейін қайнымда бір жеті болдым. Жолда ауылға соғып, он күнінде Федоровкаға қайта оралдым. Мен жоқта мектеп өмірінде екі түрлі жаңалық болыпты, Баяғы Петропавловскідегі Тенан...
«Айқап» журналы 1911 жылы шықты. Бұл журналдың алғашқы номері қолыма тигенде, менен артық қуанған адам болды ма екен? Мені журналдың ұстаған бағыты мен мазмұны қуантқан жоқ, сол кезде ж...
Мектептің есігін қондыртып, ішін сылатып, еденін тегістеткіздім. Тақта жасатқыздым. Үлкен үш дөңгелек үстел қойдырғыздым (балаларды айналдыра отырғызып оқыту үшін). Қабырғаларға әріптер жазылған ке...
Астыртын үйірмеде ауылда бір ай жарымдай болғаннан кейін мен Петропавл уезі Полуден болысындағы Нілді болыстық мектебіне оқытушы болып тағайындалып, сол мектепке жүріп кеттім.
Енсіз өзен арқылы салынған жіңішке бөрененің, үстінде екі ешкі жолығысты. Ерсілі-қарсылы етісіп кетуге бөрене тар. Енді бұлардың бірі шегініп, біріне бірі жол беруі керек. Бірақ бұлардың ешқайсысы ...
Бір арыстан ауырып, үлкен кең апанда жатты. Барлық аңдар оның көңілін сұрап келді. Бірақ түлкі келмеген екен. Қасқырдың түлкімен азғана кемпір назы бар екен. Соның үшін арыстанға келіп айтты: түлкі...
Бір қора қойдан қасқыр бір қойды ұстап алып жей бастады. Қойшылар оны керіп ұстап алып ұра бастады. Сонда қасқыр қойшыларға айтты: мені неге ұрасыңдар, менің жазығым жүнімнің қоңырлығы ма? — ...
Бір қатын далаға егін ора келіп, құмыршасын сүтімен бір шоқтың түбіне жасырып қойды. Мұны түлкі көрді. Түлкі бұғып келіп құмыршаның ішіне басын тығып сүтті жалап ішіп қойды. Енді қайтайын деп еді, ...
Ата қартайып күші кеміді; нашар көретін, нашар еститін болды; ішкен тамағын алдына төгетін болды. Не үшін десеңіз оның, аяқ, қолы кәріліктен қалтыраушы еді. Шалдың бұл ісі баласы мен келініне ұнама...
Бір қоян жылап сөйлейді, дүниеде менен сорлы жоқ, бәрі де менің соңымда: аңшы да, ит те, қасқыр да, түлкі де, қаршыға да, бадырақ көз жапалақ та, ең аяғы қарға да менің балаларымды алып жейді. Бұла...
Бір мұжық далада келе жатып, бір шоқтың түбінде ұйықтап жатқан қоянды көріп қуанып айтты: мына қоянды ұстап алып, базарға апарып сатып, алған ақшама тауық сатып аламын. Тауықтарды өсіріп сатып, алғ...
Біздің көршіміз жарлы кісі, Ескі кішкене екі бөлмелі үйі бар. Ол балшықтан салынған және төбесі топырақпен жабылған. Бір бөлмесі жабық, таза тұрады. Ол — қонақ үйі, онда келген қонақтары мене...
Бір қарашекпеннің егінін жеп тырналар дамыл бермеген соң ау құрып ол тырналарды ұстап алыпты. Тырналармен бірге ауға бір көкқұтан түскен екен. Көкқұтан қарашекпенге мені жібер, мен тырна емеспін ғо...
Арыстан есек және түлкі жолдас болып аң аулауға шықты. Аулап алған аңын арыстан есекке бөл деді. Есек байғұс ақкөңілмен барлық аңды тегіс етіп үшке бөліп, енді ала беріңдер деді. Арыстан ашуланып е...
Бір құмырсқа сусап су ішуге өзенге түсті. Бишараны толқын соғып суға кетіп қала жазды. Сол мезгілде аузында тістеген бұтағы бар бір көгаршын, суға кетіп бара жатқан көрді дағы, аяп бұтағын оның үст...