2021 ج. 8 قازان
Қолтырауын
Қолтырауын, крокодил — бауырымен жорғалаушылардың архозаврлар класы тармағының отряды. Дене пішіні кесірткелерге ұқсас. Қолтырауынның үш тұқымдасқа (аллигаторлар, гавиалдар және нағыз қолтыра...
2021 ج. 8 قازان
Қойгелді Сартұлы
Қойгелді батыр (1702-1795) — жоңғар басқыншыларына қарсы азаттық күресінде қол бастаған атақты қол басшылардың бірі. Шыққан тегі — Ұлы жүздің Дулат тайпасының Шымыр руынан. Әкесі Қойгел...
2021 ج. 8 قازان
Қоңыздар
Қоңыздар, қатты қанаттылар жәндіктер класының ең ірі отряды. Қазба қалдықтары пермь кезеңінің шөгінділерінен табылған. Қоңыздар жер шарында, әсіресе, тропиктік аймақтарда кең тараған. Бұлар Антаркт...
2021 ج. 8 قازان
Қоян
Қоян — сүт қоректілердің бір тұқымдасы, 8 туысқа бөлінетін 50 түрі бар. Бұлардың ішінде тез жүгіруге, ін казуға, жүзуге, ағашқа өрмелеуге бейімделген түрлері кездеседі. Салмағы 0,1 - 4,5 кг, ...
2021 ج. 8 قازان
Қобыланды Тоқтарбайұлы
Қобыланды батыр (XV ғ.) — аты аңызға айналған халық батыры. Шыққан тегі — Қыпшақ, оның ішінде Қара Қыпшақ. Халық жадында сақталған әңгімелерде, халық шежірелерінде оны көбіне «Қар...
2021 ج. 8 قازان
Құндыз
Құндыз — жыртқыштар отряды, сусар тұқымдасына жататын, терісі бағалы аң. Қазақстанның орманды, таулы аймақтарында кәдімгі құндыз және Орта Азия құндызы кездеседі. Дене тұрқы 65 - 70, құйрығы ...
2021 ج. 8 قازان
Қорқыт Ата
Қарақожа ұлы Қорқыт Ата қазіргі Қызылорда облысы, Қармақшы ауданына қарасты Сырдария өзенінің төменгі жағасында, Жаңакент (Иеникент) қаласында ( VIII—IX ғ.ғ.) өмір сүрген. Өз халқының бақыты ...
2021 ج. 8 قازان
Қайрат Рысқұлбеков
Рысқұлбеков Қайрат Ноғайбайұлы — 1986 жылғы Желтоқсан көтерілісінің қаһарманы. Қайрат Рысқұлбеков 1966жылы Жамбыл облысы Мойынқұм ауданы Бірлік ауылында дүниеге келген. 1973-81 жылдары Шу ауд...
2021 ج. 8 قازان
Қосмекенділер
Қосмекенділер — хордалылар типі, омыртқалылар тип тармағының бір класы. Қосмекенділердің 2 класс тармағы: доғаомыртқалылар, жұқаомыртқалылар, 3 отряды (құйрықсыз қосмекенділер, құйрықты қосме...
2021 ج. 8 قازان
Құс төресі — бүркіт
150 миллион жылдан бері тіршілік етіп келе жатқан құстар бүгінгі таңда жер жүзінің барлық жерінде кең таралған. Ғылыми деректер бойынша дүние жүзінде 100 миллиардтай құс бар екен. Жер бетінде бүгін...
2021 ج. 8 قازان
Ұлыбритания баспасөзі
Қазіргі адамдар өз өмірін баспасөз, радио, теледидар сияқты бұқаралық ақпарат құралдарынсыз елестете алмайды. Ал соның ең алғашқы бастауы Ұлыбританиядан шыққанын біз біле бермейміз.
2021 ج. 8 قازان
Қосқанаттылар
Қосқанаттылар — жәндіктер класының бір отряды. Жер шарында кең таралған, 250-дей тұқымдасы 100 мыңнан астам түрі белгілі. Казақстанда 2 отряд тармағы (ұзынмұрттылар және қысқамұрттылар), 114 ...
2021 ج. 8 قازان
Қадырғали Жалайыр
Қадырғали Жалайыр (XVI-XVII ғасырдың басы) — аса көрнекті орта ғасыр тарихшысы.Ол би және аса білімді кісі болған. Шығыс тарихын және мұсылман мәдениетінің тарихын жетік меңгерген. Араб, парс...
2021 ج. 8 قازان
Қазақстан медальдары
«Ерлігі үшін» медалімен қиын-қыстау кезде адам өмірін сақтап қалған азаматтар марапатталады. Суға кеткендерді құтқарған, адамдарды өрттен аман алып қалған, дүлей апаттар кезінде адамдар...
2021 ج. 7 قازان
Құрманғазы Сағырбайұлы
Кұрманғазы Сағырбайұлы (1818 - 1889) — қазақ халқының классик күйші-сазгері, төкпе күйдің шебері. Ол қазіргі Батыс Қазақстан облысы Жаңақала ауданында Жиделі деген жерде дүниеге келген. Оның ...
2021 ج. 7 قازان
Сүтқоректілер туралы мәлімет
Сүтқоректілер немесе Аңдар класы (Mammalia) — бұл біршама ұйымдасқан, дамудың ең жоғарғы сатысында тұрған және барлық географиялық аймақтарда мекендейтін, негізінен құрлық омыртқалы жануарлар...
2021 ج. 7 قازان
Қорқыт ата кесенесі
Қорқыт дананың қабірі қай жерде екенін тап басып айту мүмкін емес. Оның кесенесі туралы көнекөз адамдардың әрқайсысы әр түрлі айтады. Неғұрлым анығы һәм атақтысы — Сырдарияның төменгі ағысынд...
2021 ج. 7 قازان
Анаболизм және катаболизм
Негізгі метаболизмдік процестер анаболизм (ассимиляция) және катаболизм (диссимиляция) болып табылады. Анаболизм немесе ассимиляция (лат. assimilation-ұқсасу) дегеніміз клетканың өзінің заттарымен ...
2021 ج. 7 قازان
Тұқымтану негіздері
Ауылшаруашылық өндірісінде тұқым деп жоғары сапалы мол өнім алуға арналган өр түрлі тұқымдық жадығат (материал) айтылады, ол үшін мыналар пайдаланылады: — нағыз тұқымдар (бұршақ, қырыққабат ж...
2021 ج. 7 قازان
Тіршіліктің мәні мен негізі
Қазіргі кезде тіршіліктің мәнін түсінудің жалпыға ортақ методологиялық жолы тіршілікті соңғы нәтижесі өздігінен жаңару процесі ретінде түсіну болып табылады, ол ұдайы өсу түрінде көрінеді. Барлық т...
2021 ج. 7 قازان
Жануарлар мен өсімдіктердің ұлпалары
Көпклеткалы организмдердің клеткалары үшін мамандану және бірігу тән, осылардың нәтижесінде олар ұлпалар деген атқа ие болған құрылымдар түзейді олардан органдар қалыптасады. «Ұлпа» дег...
2021 ج. 7 قازان
Клеткалар мен ұлпалардың эволюциясы
Ұлпаларда клеткалардың пайда болуы, мамандануы және бірігуі тарихи категория болып табылады, өйткені олар филогенез барысында пайда болды. Бірақ бұл категорияларды түсіндіру өте қиын, өйткені прока...
2021 ج. 7 قازان
Қарапайымдылар туралы мәлімет
Қарапайымдылар — жануарлар әлеміндегі бірклеткалы организмдер, деседе оларга кейбір бірклеткалы формаларды да қосады, олар өздерінің қасиеттері бойынша өсімдіктерге сәйкес келеді және фитофла...
2021 ج. 7 قازان
Байырғы қашықтық өлшемдері
Шақырым — ұзындық өлшемі. Шақырым Орта Азия мен Қазақстанда, сондай-ақ бірқатар Шығыс елдерінде де кең тараған. Қазақта шақырым өлшеміне дауыс жетер жердегі қашықтық алынған. Бұл нақтылы бір ...