2019 ج. 2 جەلتوقسان
Байлаулы киіктің зары
Қорқыт жер бетіндегі жан-жануарлардың барлығының тілін біледі екен. Бір күні Желмаясымен келе жатса, бір киіктің маңыраған даусы құлағына шалынады. Ол: «Қос лағым жетім қалады-ау, шөпке ауызд...
2019 ج. 2 جەلتوقسان
Сүлеймен Баязитов 75 - жаста!
5x15.
2019 ج. 2 جەلتوقسان
Құс қашқан
Бейсенбінің тұсында керей атаның жантекейінен шыққан Тікен деген құсбегі адам болыпты. Алтайдың белгілі бір жерінен қансонарда қара құсынан айырылып қалады. Құсынан айырылған Тікен назаланып, көп к...
2019 ج. 2 جەلتوقسان
Қара құлақ ат
Бейсенбінің ұлы Оспан (Алтайда Қара оспан аталады) атастырған қалыңдығы Рәбиғаны алар жолында өзінің тума аты қара құлақ атты мініп, күйеу жолдастыққа Байтарақ, Жақсыбай деген адамдарды ерте барған...
2019 ج. 2 جەلتوقسان
Майдақоңыр
Бейсенбінің әлеуметтік істерге араласып, өсіп-жетілуіне Маман би үлкен жебеуші болды. Сол дәуірде Маман би әділ, турашылығымен ел көзіне түскен. Айтса сөзі, қолқаласа бет-беделі өтетін үлкен билерд...
2019 ج. 2 جەلتوقسان
Жетім торы
«Жауға барсаң, бәрің бар, дауға барсаң, бірің бар» дегендей, рулы елден шығатын батыр әдетте жалғыз-жарым болмаған. Алдағыға еліктеп, арттағыға үлгі-өнеге болатын үрдіс, әсіресе жоңғар ...
2019 ج. 2 جەلتوقسان
Ерке бұлан
Ертеректе Алтай тауларында бұғы тектес аша тұяқты, күйіс қайыратын, тұр-тұлғасы көркем, шоқтығы биік, түсі кер қызыл бұлан деген аң болған. Бір кезде Бежең ауылының жігіттері Қанас өзенінің бойынан...
2019 ج. 2 جەلتوقسان
Телқоңыр (ІІІ нұсқа)
Бежең төменгі Алтайдың «Кешім қызыл үйеңкі» деген жерінде найман-керейдің бітім дауына қатысады. Жиын топ тарқамастан бұрын «бәйбішеңіз ауыр науқастанып қалды» деген хабар ж...
2019 ج. 2 جەلتوقسان
Арман (ІІ нұсқа)
Керей атаның келіні Әйми, күйеуі өліп, жесір қалған соң, төркініне отауымен көшіп барып қоныстасып қалады. Жесірді ерден кетсе де, елден кетірмеуді қарастырған жесір иелері бұл жұмысты Бейсенбіге т...
2019 ج. 2 جەلتوقسان
Ой, дүние-ай! (I нұсқа)
Бежеңнің Алтай тауындай абыройын көре алмаған күндес жаулары, керей ішінен Бежеңді жоғалтып, елін бодан етуді ерте ойластырған. Сонымен бір съезде Бейсенбіге жасырын қастық жасалып, мекені Буыршынғ...
2019 ج. 2 جەلتوقسان
Көк иірім кеңес
Айтушылардың аңызына қарағанда, Бейсенбі Көк иірім кеңесіне екі рет барған. Бірінші рет барғанда найман-керей ортасындағы жер талас бітімін найман билерімен келісіп, бітіріп қайтқан екен. Келесі жы...
2019 ج. 2 جەلتوقسان
Арман алысқа жетелейді
Адам баласы өмірге армандау үшін келеді десем қателеспеймін."Мәңгі лаулап жану үшін ғаламда үлкен арман керек екен адамға"деп Мұхтар Шаханов атамыз айтқан.Адам баласында арман деген көп қ...
2019 ج. 2 جەلتوقسان
Дүние қалды
Абылай хан осынау фәни жалғаннан өзінің көшетінін білгендей, дүние салатын жылы қазақ даласының оңтүстігін ара лап қайтуға шығады. Жалаң сейіл, жай серуен Абылай болмысына жат, жолға шығар алдында ...
2019 ج. 2 جەلتوقسان
Ақсақ құлан — Жошы хан (V нұсқа)
Ертеде Жошы деген ханның үлкен баласы аңға шығып, құлан атуға барғаннан қайтып оралмапты. Баласын біраз күндер күтіп, ақыры келмеген соң, оның тірі емес екенін сезсе де, жаман хабарды естігісі келм...
2019 ج. 2 جەلتوقسان
Ақсақ құлан (ІV нұсқа)
Қылышынан қан тамған Шыңғыс хан шолғыншы ұстайды екен дейді. Дүниенің төрт тарабындағы жаңалықты сол шолғыншылар хан ордасына жеткізіп тұрады екен. Күндердің күнінде шолғыншылардың бірі әдеттегідей...
2019 ج. 2 جەلتوقسان
Қазақстан Республикасының сәтті және лайықты тарихи дамуына 28 жыл
1991 жылы 8 желтоқсанда үш славян республикасы: Ресей, Беларусь және Украина КСРО жоқ деп жариялады. Сегіз күн өткен соң, 1991 жылғы 16 желтоқсанда Қазақстан тәуелсіздігін жариялады. 1991 жылғы Төт...
2019 ج. 2 جەلتوقسان
Қосбасқан
Халқымыздың салты бойынша, ең ауыр қылмыс, кешірімсіз күнә — қос басу. Салт бұзу жаман ырымға саналса да, қос басып, жылқы барымталау кездесіп тұрған. Бірде көршілес халықтың бір топ суық қол...
2019 ج. 2 جەلتوقسان
Сарын (ІІ нұсқа)
Қорқыт өлімге мойын ұсынбай, Сыр суының үстіне Желмаясының жабуын төсеп, қобызын толассыз сарнатып отырады екен дейді. Қара қобызын сарнатып отырғанда ажал маңайына жолай алмапты. Қобыз дауысы жеті...
2019 ج. 2 جەلتوقسان
Ақсақ құлан (ІII нұсқа)
Атының тұяғы жеткен жерге әмірін жүргізген әйгілі Шыңғыс ханның Жошы деген ұлы болған. Жошы да хан боп өткен. Даңқты әкесінен тиген еншісі — ұлытау мен Азау теңізінің арасында керіліп жатқан ...
2019 ج. 2 جەلتوقسان
Танысаңшы
Бейсенбіге бұрыннан таныс бір домбырашы, нағашысының ауылына жолаушылай бара жатып, жол-жөнекей өрісте жатқан жылқыларды тамашалап, аралап жүрсе, сырттай күзетіп отырған ауыл адамдары одан сезіктен...
2019 ج. 2 جەلتوقسان
Су жүрек қоян мен есек
(Мысал)
2019 ج. 2 جەلتوقسان
Қайың сауған
Ол кезде иісі қазақтың қысқа қарай ірге түйістірер жері Сырдария, Шу өзендерінің бойы болса керек. Арналы өзендердің қос қапталы сыңсыған нар қамыс жиде, жыңғыл, сексеуілі ұйысқан тоғай, қыс бойы д...
2019 ج. 2 جەلتوقسان
Қоңыр қаз
Байжігіт күйші ер жетіп, бұғана бекітіп, оң-солын таныған кезде Ақсұңқар деген ақылына көркі сай қызға ғашық болады.
2019 ج. 2 جەلتوقسان
Кербез сылқым
Әйми сұлу басы Таласта тұрғанда, менің бұрынғы күйеуімнің руында мені әменгерлікке аларлықтай жігіт туған жоқ деп қарысады.