قولتىراۋىندار جايلى دەرەكتەر
جەر بەتىندەگى تۇڭعىش قولتىراۋىندار شامامەن 250 ميلليون جىل بۇرىن پايدا بولعان.
جەر بەتىندەگى تۇڭعىش قولتىراۋىندار شامامەن 250 ميلليون جىل بۇرىن پايدا بولعان.
سارعالداق تۇقىمداسىنىڭ قاتارىندا ەجەلدە ۋلى سانالاتىن گۇل بار. ونىڭ اتى – اكونيت، نەمەسە بالۋان.
1. ادامعا گەنەتيكالىق تۇرعىدا جاقىن سانالاتىن – مايمىلدار ادامداردان ءۇش ەسە جاقسى كورەدى. جانە تەك ولار عانا ەمەس. مىسالى، قىران دا ادامعا قاراعاندا وتكىر كوزگە يە.
كوزگە كورىنبەيتىن باكتەريالار، ميكروسكوپتىق ازعالار بىزبەن بىرگە ميلليونداعان جىل بويى ءومىر ءسۇرىپ كەلەدى. جەر بەتىندە پايدا بولعان تۇڭعىش كۇردەلى ميكرواعزا – وسىلار دەيدى عالىمدار. جانە وسى م...
مايمىل – پريماتتار وتريادىنا جاتاتىن ەڭ جوعارعى ساتىداعى سۇتقورەكتى. مايمىلدار جانە ادام ءتارىزدى مايمىلدار وترياد تارماعىن قۇرايدى. بۇلار 2 توپقا بولىنەدى. كەڭ تاناۋلى مايمىلدار وڭتۇستىك جانە و...
جانۋارلاردىڭ كوبى وسىمدىكپەن قورەكتەنەتىنىن جاقسى بىلەمىز. الايدا ءتيىن سياقتى جانۋارلار قىس مەزگىلىنە تاعام قورىن ساقتامايدى، ال سۋىق تۇسكەندە وسىمدىكتەردىڭ ءبارى سولىپ قالادى.
زياندى ادەتىنەن ارىلعان شىلىمقورلار كوپ جاعدايدا ارتىق سالماق جينايدى.
يورك پەن سەنت-ەندريۋسس ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ پسيحولوگتارى ءىرى توتىقۇس-ۆازالار (Coracopsis vasa) قۇرال-جابدىقتاردى پايدالاناتىندىعى جايلى كۋالىكتەردى تاپقان. ەركىندىكتە ءومىر سۇرەتىن ون توتىقۇستى باقىلاۋ...
ليراقۇيرىق (لات. Menura novaehollandiae) — سايراعىش قۇس، شىعىس اۋستراليا مەن تاسمانيادا مەكەندەيدى. ليراقۇيرىق جاندىكتەر جانە قۇرتتارمەن قورەكتەنەدى. قۇيرىعىن جازعاندا ءپىشىنى ليرا دەگەن...
قىرىقاياقتاردىڭ دەنەسى باس جانە بىرنەشە بۋناقتان قۇرالادى. ءاربىر بۋناقتارىنان تارالعان قيمىلعا كەلتىرەتىن مۇشەلەرى (اياقتارى) بار. قىرىقاياق - قىزعىلت قوڭىر ءتۇستى بولىپ كەلەدى. شامامەن 3000-داي ءتۇرى ...
ۇزاق ۋاقىت بويى دەنە شىنىقتىرۋمەن اينالىسپاعان ادام اۋىر جۇمىس ىستەپ، دەنەسىنە كۇش تۇسىرسە دەنەسىنىڭ اۋىراتىنىن جاقسى بىلەدى. سەبەبى بۇل اۋرۋ 5-6 ساعاتتان كەيىن باستالىپ، كەلەسى كۇنى ارتادى. نەلىكت...
جانۋارلاردىڭ ىشىندەگى ەڭ اقىلدى قۇس. دەنە تۇرقى 9،5 سم – 1 م. قاۋىرسىندارى اشىق قانىق (جاسىل، ونىڭ قىزىل جانە كوك تۇستەرمەن ۇيلەسىمى، كەيدە قارا نەمەسە سۇر) ءتۇستى بولادى. موينى قىسقا، باسى ءۇل...
باۋىر – جەلىنگەن ازىقتاردىڭ دەنە تاراپىنان قولدانىمدى تۇرگە ەنۋىن قامتاماسىز ەتەدى. قان جولىمەن بۇكىل ازىق بولشەكتەرىن قورىتىلعان كۇيدە الىپ، ءتۇرلى حيميالىق رەاكسيالاردان وتكىزىپ، دەنەنىڭ باس...
كارتوپ پەن المانىڭ قالاي وسەتىنىن بىلەمىز. سول سياقتى باسقادا ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرى جينالار الدىندا قانداي بولىپ وسەتىنىن تومەندەگى سۋرەتتەردەن كورۋگە بولادى.
امازون وزەنىنىڭ دەلفينى باسقا دەلفيندەرگە قاراعاندا ەرىنشەك بولىپ كەلەدى. ولار 30 جىلعا جۋىق ءومىر سۇرەدى. بۇل دەلفين ءشوبى مول تاياز سۋلاردا ولجاسىن وڭاي ۇستايدى. سونداي- اق ولار تازا سۋدا ءتىرشىلى...
گينەستىڭ رەكوردتار كىتابى 2016 جىلعى باسىلىمىنىڭ كورسەتىلىمىن جاسادى. كورسەتىلىمدە ولار جان-جانۋارلاردىڭ رەكوردتارىنا كوپتەۋ كوڭىل ءبولدى. كىتاپتاعى مىڭداعان رەكوردشىلاردىڭ اراسىندا - ەڭ جىلدام تاسب...
قىستىڭ اياقتالىپ، كوكتەم مەزگىلىنىڭ باستالۋى – تىلسىم تابيعاتتىڭ تۇرلەنىپ، جاسىل باققا ورانىپ، جاندىكتەرمەن حايۋاناتتاردىڭ قىسقىۇيقىسىنان ويانىپ تىرشىلىك ەتۋىمەن باستالادى. سولاردىڭ ءبىرى قۇمىرس...
ادام دەنەسىندەگى عاجايىپتار:
شابدالىنىڭ وتانى ناقتى بەلگىسىز. ۇزاق جىلدار بويى، شابدالىنىڭ وتانى – يران سانالعان. ءبىراق جابايى ءتۇرى قىتايدا تابىلعاننان كەيىن زەرتتەۋشىلەر شابدالىنىڭ وتانى – جۇڭگو دەگەن تۇجىرىمعا كە...
شيە – راۋشانگۇلدەر تۇقىمداسى، سۇيەكتى جەمىستەر توبىنا جاتاتىن اعاش جانە بۇتالى وسىمدىك. شيە تۇقىمداسىندا 200 جۋىق ءتۇرى بار. قازاقستاندا 7 ءتۇرى تارالعان. تروپيكالىق جانە سۋبتروپيكالىق ايماقتار...
قۇلپىناي – جارىقسۇيگىش وسىمدىك. جيدەگى قىزىل ءتۇستى، حوش ءيىستى بولىپ كەلەدى. سۇرپىنا قاراي ەرتە كوكتەمدە، جازدا، كۇزدە جەمىس بەرەدى. قۇلپىناي – دارۋمەندەرگە وتە باي. قۇرامىندا اعزاعا اسا...
شاشاقتى (ماتا-ماتا) دەپ اتالاتىن تاسباقانىڭ بۇل ءتۇرى وڭتۇستىك امەريكادا ءومىر سۇرەدى. ول كوبىنەسە اعىسى باياۋ، تۇرىپ قالعان، استى لايلانعان لاس سۋلاردا جۇرەدى. ونىڭ ەرەكشە سىرت كەلبەتى، ونى سول لايلا...
پىلدەر – ەجەلگى تۇمسىقتىلار توبىنان ءبىزدىڭ زامانىمىزعا جەتكەن جالعىز جانۋار. بۇرىن ولاردىڭ ءتۇرى 40-قا جەتكەن بولسا، بۇگىندە ءۇش قانا ءتۇرى بار: ساۆاننالىق افريكا پىلدەرى، افريكالىق ورمان پىلدەر...
ارىستان مەن قولتىراۋىن سۋسيىردىڭ ولىمتىگىنە تالاسۋدا. سۋرەتتەر كەنيانىڭ ماساي مارا ۇلتتىق پاركىندە ريچارد چۋ تاراپىنان تۇسىرىلگەن.