2017 ج. 8 قازان
عۇمار قاراش
عۇمار قاراش – اقىن، قوعام قايراتكەرى، ءدىندار، اراب، پارسى، تۇركى تىلدەرىن جەتىك مەڭگەرگەن اعارتۋشى، عۇلاما. 1875 جىلى باتىس قازاقستان وبلىسى جانىبەك اۋدانى، قىرقۇدىق ەلدى مەكەنىندە دۇنيە...
2017 ج. 3 قازان
ءاليحان بوكەيحان
«الاش» پارتياسىنىڭ باسشىلارى، 1917، سولدان وڭعا قاراي: احمەت بايتۇرسىن ۇلى، ءاليحان نۇرمۇحامەد ۇلى بوكەيحان، ءمىرجاقىپ دۋلات ۇلى
2017 ج. 18 ءساۋىر
سامۋرايلار نە ءۇشىن حاراكيري جاسايدى؟
حاراكيري، نەمەسە جاپونداردىڭ ءوز تىلىندە سەپپۋكۋ – ورتا عاسىردا سامۋرايلار ورتاسىندا قابىلدانىپ، حح عاسىرعا دەيىن جالعاسقان ءوزىن-وزى ءولتىرۋ جورالعىسى.
2017 ج. 10 ءساۋىر
انانىڭ شەبەرلىگى
توماس ەديسون ەلەكتر شامىن ويلاپ تاپقان ادامزات تاريحىنىڭ ەڭ ۇلى ونەرتاپقىشتارىنىڭ ءبىرى. توماس ەديسون 1847 جىلى، 11 اقپاندا وگايو شتاتىنداعى ميلان قالاسىندا دۇنيەگە كەلگەن. جەتى جاسىندا بارعان مەكتە...
2017 ج. 2 اقپان
كريپتيا — سپارتاداعى ءولتىرۋدىڭ زاڭدى ءتۇرى
بەلگىلى بولعانداي، سپارتالىقتاردىڭ تاربيەسى – وتە قاتاڭ. سپارتادا عىلىم، ونەر، قولونەرگە ءمان بەرىلمەگەن. جەر وڭدەۋ يلوتتارعا، ياعني قۇلدارعا مىندەتتەلگەن. ال ازات سپارتالىق ءۇشىن مۇنداي كاسىپ ۇ...
2017 ج. 3 قاڭتار
اتلاح-تالاس شايقاسى
قازاقستان جەرىندە قۇرىلعان ەجەلگى تۇرىك مەملەكەتتەرىنىڭ ءبىرى تۇرگەش قاعاندىعى ەدى. تۇرگەشتەر، نەگىزىنەن، جەتىسۋدى جايلاعان. VIII عاسىردىڭ ورتاسىندا تۇرگەش مەملەكەتى ىدىراۋ كەزەڭىن باستان كەشىردى. ا...
2016 ج. 7 قاراشا
قازاق ءالفاۆيتىن اۋىستىرۋدىڭ باستى سەبەپتەرى
ارىسىنا بارمايمىز، «كونە تۇركى جازۋى»، «شاعاتاي ءتىلى» جايىندا زەرتتەۋلەر كوپ-اق. ءبىزدىڭ جازبامىز 20-عاسىرعا ارنالماق. ارينە، بۇل تاقىرىپ تۋرالى ءسوز قوزعاۋ قيىن. كەزىندەگى سا...
2016 ج. 7 قازان
حيميا عىلىمىنىڭ نەگىزىن سالۋشى — جابير بين حاييان
جابير بين حاييان (اراب.: جابر بن حيان؛ تۋس، 721 شاماسى، — ەل-كۋفا، 815 شاماسى) - حيميا عىلىمىنىڭ نەگىزىن سالۋشى، ءماشھۇر يسلام عالىمى. بۇكىل يسلام عالىمدارى سەكىلدى ءدىن ىلىمدەرىمەن ...
2016 ج. 4 قازان
جاڭگىر حان مەكتەبىنە 175 جىل تولادى
14 قازان كۇنى بوكەي ورداسى اۋدانى حان ورداسى اۋىلىندا بوكەي حاندىعىنىڭ 215 جىلدىعىنا جانە جاڭگىر حان مەكتەبىنىڭ 175 جىلدىعىنا وراي مەرەيتويلىق شارالار وتپەكشى. باتىس قازاقستان، سونىڭ ىشىندە بوكەي و...
2016 ج. 23 قىركۇيەك
دالا زاڭدارى
كوشپەلى قازاق ەلىندە قازاق قاۋىمىنىڭ ماتەريالدىق جانە رۋحاني داۋلى ماسەلەلەرىن، قىلمىستى ىستەرىنىڭ ءبارىن شەشەتىن ەجەلگى ادەت زاڭى، ەرەجەسى بولعان. ولار قازاقستاننىڭ رەسەي پاتشاسىنا باعىنعانىنا دەيى...
2016 ج. 15 قىركۇيەك
اڭىراقاي شايقاسى
XVIII عاسىردا قازاق حالقى جوڭعارلارمەن كەسكىلەسكەن سوعىس جۇرگىزەدى. «اقتابان شۇبىرىندى، القاكول سۇلاما» وقيعاسىنان كەيىن حاندار جاۋعا تويتارىس بەرۋدىڭ جالعىز جولى بىرىگۋ ەكەنىن تۇسىنگەن...
2016 ج. 8 قىركۇيەك
وعىزناما
وعىزناما — تۇركى حالىقتارىنىڭ ەجەلگى شەجىرەسىن گەنەالوگيالىق اڭىزدار نەگىزىندە باياندايتىن ەپوستىق داستان. شىعارما العاش اۋىزشا تۋىنداپ، بەرتىن كەلە قاعازعا تۇسىرىلگەن.
2016 ج. 6 قىركۇيەك
ەسىم حاننىڭ ەسكى جولى
تاريحىمىزدا "قاسىم حاننىڭ قاسقا جولى"، "ەسىم حاننىڭ ەسكى جولى"، تاۋكە حاننىڭ "جەتى جارعىسى" اتتى قازاقتىڭ ادەت-عۇرىپ زاڭدارىنىڭ جيناعى بولعانى امبەگە ايان. الايدا، وسى ...
2016 ج. 21 شىلدە
سۇلتان بەيبارىس
XIII عاسىر يسلام الەمىندە قاسىرتەتتەرگە تولى جىلدار بولدى. تاياۋ شىعىس، ازيا جانە انادولۋ ولكەلەرىندە قىرعىندارعا سەبەپ بولعان كرەستىك جورىقتار مەن موڭعول شاپقىنشىلىقتارى مۇسىلمانداردى جويىلۋدىڭ قار...
2016 ج. 25 ماۋسىم
قازاقتاردىڭ 1916 جىلعى ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىسى
ءبىرىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس 1914 جىلعى 19 شىلدەدە (1 تامىزدا) باستالدى. سوعىسقا دەيىنگى تۇستا رەسەيدە جاڭا ونەركاسىپ سالالارى جەدەل قارقىنمەن دامىدى. ونەركاسىپ ورىندارى ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا ۇلە...
2016 ج. 19 ماۋسىم
ءبىز «تۇركىمىز» بە، «تۇرىكپىز» بە؟
وقىرمان نازارىنا Massaget.kz سايتى جاريالاعان كورنەكتى جازۋشى، قازاقتىڭ اۋىز ادەبيەتىن زەرتتەۋشى عالىم، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، مەملەكەت سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى (1984)، قازاقستاننىڭ حالىق جازۋش...
2016 ج. 5 ناۋرىز
ساياحاتشى ۆامبەريدىڭ كۇندەلىگىنەن
ارميني ۆامبەري — ۆەنگر تۇركىتانۋشىسى، ەتنوگراف، ساياحاتشى. 20-دان استام ەۋروپا جانە شىعىس تىلدەرىن مەڭگەرگەن. ۆامبەري 1863 ج. مۇسىلمان قاجى كەيپىندە يراننان ورتالىق ازياعا ساياحات جاسادى. بۇل ...
2016 ج. 5 ناۋرىز
ءامىر تەمىردىڭ قايتىس بولۋى
ءامىر تەمىر تاريحتاعى جەر ءجۇزىن باعىندىرعان ەڭ ءىرى قولباسشىلاردىڭ ءبىرى. 1336 ج. كەش اۋىلىندا تۋىلعان. جاقسى ءتالىم العان ءامىر تەمىر 1370 ج. سامارقاندتا تاققا وتىرىپ ماۋرەناحردىڭ بيلىگىن قولىنا الدى. ...
2016 ج. 3 ناۋرىز
پىلىڭە (الىڭە) قاراپ سويلە!
زاماناۋي سوعىستاردا تانكىنىڭ ءرولى، ماڭىزدىلىعى قانداي بولسا، ەسكى زامان سوعىستارىندا دا سونداي ءرولدى پىلدەر اتقارعان. ارنايى جەتىلدىرىلگەن سوعىس پىلدەرى جەڭىسكە جەتۋدىڭ نەگىزگى قوزعاۋشى كۇشتەرى بو...
2016 ج. 28 اقپان
رەۆولۆەردىڭ تاريحى
ءبىرىنشى رەۆولۆەر XVI عاسىردا جاسالدى. ول وققالتاداعى قۋىسىندا ءوقدارىسىنىڭ فيتيل نەمەسە كرەمني ارقىلى جانۋى ارقىلى ىسكە قوسىلادى. بۇل ادىسپەن اتاتىندار ءاربىر وق اتۋ ءۇشىن وقپانعا ءوقدارى سەبۋ...
2016 ج. 25 اقپان
قۇبىر جەلىسىنىڭ تاريحى
تاريحقا كوز جۇگىرتەر بولساق، سۋ قۇبىرلارىن ادامدار ەجەلدەن-اق قولدانا باستاعان. الايدا ادامزات بۇل ونەرتابىستى جاپپاي قولدانعان جوق. تۇڭعىش رەت سۋدى قۋاتتى ءارى تارماقتالعان جۇيەسى ارقىلى جەتكىزۋ جو...
2016 ج. 28 قاڭتار
تاريحتاعى ەڭ ەرەكشە اسكەري تاكتيكالار
كوپتەگەن اسكەري تاكتيكالار قولباسشىنىڭ شۇعىل شەشىمدەرى مەن كۇتپەگەن مانەۆرلەرگە نەگىزدەلگەن. ءبىراق تاريحتاعى ەڭ ەرەكشە اسكەري تاكتيكالار ءبىر قاراعاندا اقىلعا سىيمايتىنداي كورىنگەنىمەن ءساتتى ىسكە اس...
2016 ج. 26 قاڭتار
سوت جوق كاستا: ءۇندىستاننىڭ ەڭ تومەنگى كاستاسى (توبىرى) جايلى دەرەكتەر
حح مەن ءححى عاسىر تاريحى تەڭدىك ورناتۋ وقيعالارىنا تولى. زاماناۋي قوعام ايەلدەردىڭ، بالالاردىڭ جانە ءتىپتى ءۇي جانۋارلارىنىڭ تەڭ قۇقىعى ءۇشىن ءساتتى كۇرەستى. ءبىز وركەنيەتتىڭ جەتىستىكتەرىن ماقتانىشپەن قا...
2016 ج. 16 قاڭتار
قازاق جەرىندە مىلتىق التىن وردا داۋىرىندە پايدا بولدى
قازىرگى قازاقستاننىڭ اۋماعىندا اتىس قارۋى التىن وردا داۋىرىندە پايدا بولعان. بۇل تۋرالى ق ر قك ۇلتتىق اسكەري-پاتريوتتىق ورتالىعىندا «التىن وردا: تاريح جانە مادەني مۇرا» عىلىمي ماتەريالدا...
باسقا ايدارلار