ABD'nin Çin Büyükelçisi David Perdue'ye göre Donald Trump, geçen hafta Çin lideri Xi Jinping'i kabul ettiğinde ona Amerikan silahı satın almayı önerdi. Bu haberi infohub.kz sitesi duyurdu.
Perdue, pazar günü Fox News kanalına verdiği röportajda şöyle konuştu: "Başkan Trump dünyanın dört bir yanına silah sattığımızı söyleyip duruyor. Bir ara Başkan Xi'ye silah almak isteyip istemediğini sordu." Bu sıra dışı açıklama, Tayvan meselesinde ABD politikası üzerine yapılan röportaj sırasında dile getirildi. Tayvan birkaç aydır Trump'ın 14 milyar dolarlık yeni silah satış paketini onaylamasını bekliyor. Geçen yılın aralık ayında rekor düzeyde çok milyarlık bir anlaşma duyurulmuştu.
Trump'ın Tayvan'ı savunma konusundaki kararlılığı daha önce de şüphe uyandırmıştı. Mayıs ayında Pekin'de Xi ile görüşmesinde Trump, 14 milyar dolarlık Tayvan silah paketini beklettiğini söyleyerek bunu Çin ile ilişkilerde "çok iyi bir pazarlık kozu" olarak nitelendirmişti.
Washington, Tayvan'ın işgal edilmesi durumunda onu savunup savunmayacağı konusunda uzun süredir stratejik açıdan belirsiz bir tutum izliyor. Ancak onlarca yıllık Tayvan ilişkileri yasası uyarınca ABD, Taipei'ye kendini savunması için yeterli askeri teçhizat sağlamakla yükümlü.
Pekin, Washington'un adadaki demokrasiye silah satmasına "kesinlikle karşı" olduğunu birçok kez açıkladı. Çin, Tayvan'ı kendi ayrılmış eyaleti olarak görüyor; ancak onu hiç yönetmedi ve güç kullanmaktan da vazgeçmedi. Geçen hafta Washington'daki görüşmede Xi, Trump'ı "Tayvan bağımsızlığına" karşı olmaya çağırdı, diye bildirdi Çin'in resmi haber ajansı Xinhua.
Perdue'nun röportajının ardından Beyaz Saray, New York Times gazetesine ABD'nin Çin'e silah satma planı olmadığını açıkladı. Dışişleri Bakanlığı ise "ABD yasası Çin'e silah satışını yasaklıyor ve Çin'e silah satışına dair bir öneri ya da plan yok" dedi.
Röportaj öncesinde Tayvan Dışişleri Bakan Yardımcısı Chen Ming-chi, Çin'in yol açtığı ağır askeri tehditten söz etmişti. Taipei'de gazetecilere konuşan Chen, "Tayvan, Tayvan Boğazı'nda ağır bir durumla karşı karşıya. Çin ekonomisi geriliyor olsa da askeri kapasitesini artırmaya daha fazla kaynak ayırmayı sürdürüyor. Bu durumda ABD bizim savunma ihtiyaçlarımızı iyi anlıyor" dedi.
Trump, geçen haftaki zirveden bu yana silah satışı hakkında konuşmadı; yalnızca cumartesi günü Xi'nin onun Tayvan meselesindeki tutumunu anladığını söyledi. Perdue'nun kendisi de cuma günü CNBC kanalına Trump'ın Tayvan politikasında, silah satışı dahil hiçbir değişiklik olmadığını söylemişti.
Reuters ajansının katkılarıyla.