Kazakistan'da yardım başvuru kurallarının değişmesi sosyal medyada hoşnutsuzluğa yol açtı; ancak söz konusu olan ödemelerin kesilmesi değil, devlet bütçesini optimize etmek amacıyla adil ve şeffaf bir şekilde tahsis edilmesidir, diye bildiriyor infohub.kz sitesi.

Yardım başvuru kurallarının değişeceği haberleri üzerine Kazakistanlılar, ihtiyaç sahibi ailelerin devlet yardımından mahrum kalabileceği ve ödeme tutarlarının düşürülebileceği endişesine kapıldı. Oysa bağımsız finans analisti Andrey Çebotarev'in Finance.kz Telegram kanalında vurguladığı gibi, burada sıradan bir bütçe optimizasyonu söz konusu. Yani yardımlar, gerçekte çok ihtiyacı olmayanlara ödenmemeye başlanıyor.

«Hükümet, 1 Ocak 2027'den itibaren on tür yardım ile defin için tek seferlik ödemenin tahsis kurallarını değiştiren bir kararnameyi onayladı. En önemli değişiklik, tahsis sırasında ailenin refah düzeyinin, daha doğrusu 'A'dan 'E'ye kadar olan kategorinin dikkate alınacak olması. Ve bu doğru», diyor analist.

Analist, nüfusun gelir yapısında yardımlar, hedefli sosyal yardım ve bursların yaklaşık %4'ünü oluşturduğunu belirtiyor. Ayrıca bunun sınırlı bir kaynak olduğu vurgulanıyor: ülke bütçesi açık veriyor ve yardımlar ile devlet destek ödemeleri zaten bütçe harcamalarının en büyük kalemlerinden birini oluşturuyor. Dolayısıyla bu paranın ne kadar isabetli ve hedefli ödenirse, gerçekten ihtiyacı olanlara o kadar iyi yardımcı olacaktır.

Ailelerin Dijital Haritası Kazakistan'da 2023'ten beri yürürlükte. Haritada 20,6 milyon vatandaşa ilişkin veriler yer alıyor. Sistem nüfusun %100'ünü kapsıyor, her aileyi 59 göstergeye göre değerlendiriyor ve sonucu aylık olarak yeniden hesaplıyor. Metodoloji, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı ile birlikte uluslararası standartlara göre geliştirildi.

Değerlendirme; mali durumu, varlıkları, konut koşullarını, otomobil sahipliğini (ticari araçlar dahil), arazi parselini, kişisel yardımcı tarım işletmesini, istihdamı, gecikmiş kredileri ve iş sahibi olmayı içeriyor.

«Bu listede araba, elli dokuz parametreden sadece biri. Tek başına kategoriyi belirlemez», diyor Andrey Çebotarev.

Örneğin bir aile, ancak kişi başına yedi geçim asgari gelirinin üzerinde gelire sahipse – yani her birey için 350 bin tengeyi aşan gelir – 'A' kategorisine alınır. Dört kişilik bir aile için bu ayda 1,4 milyon tengeden fazladır. Ancak yalnızca gelir dikkate alınmaz: gayrimenkul, ticari mülkler, kendi işi ve lüks veya premium sınıf otomobiller de değerlendirmeyi etkiler.

«'A' kategorisi için tek başına iyi bir maaş yeterli değil. Bir bütünlük gerekiyor», diye vurguluyor uzman.

Aile yapısı ve refah düzeyi her ay yeniden hesaplanıyor. Veriler devlet sistemlerinden otomatik olarak geliyor. Gelir düştü, mal satıldı, çocuk doğdu – durum yeniden değerlendiriliyor, ömür boyu sabitlenmiyor.

Başka bir deyişle, yeni sistem insanları destekten mahrum bırakmıyor – yardımı daha isabetli ve adil hale getiriyor.