Avustralya Merkez Bankası, konut fiyatlarındaki düşüşe ve faiz oranlarındaki artışa rağmen hanelerin finansal durumunun istikrarlı olduğunu açıkladı. Ancak küresel yapay zeka yatırım balonunun ani bir şekilde patlamasına ülkenin de karşı koyamayacağı uyarısında bulundu. Bu bilgiler infohub.kz sitesi tarafından aktarıldı.
Merkez Bankası'nın finansal istikrar konusundaki son değerlendirmesi — finansal sisteme yılda iki kez sunulan rapor — "küresel finansal istikrara yönelik risklerin arttığını" ortaya koydu.
Bu uyarı, bankanın bu yıl geniş çaplı fiyat düşüşüne rağmen 100 borçludan birden azının evinin değerinden daha yüksek borca battığını hesaplamasıyla aynı zamana denk geldi.
"Bazı haneler zorluk yaşasa da, ciddi finansal sıkıntıyla karşılaşan veya borcunu ödeyemeyen ipotekli borçluların tahmini oranı şu an için düşük seviyede kalıyor. Buna işgücü piyasasının istikrarı ile borçluların birikimleri ve öz sermaye rezervleri destek oluyor" denildi raporda.
Merkez Bankası'nın borçluların %1'inden azının "negatif sermaye" ile karşılaştığı değerlendirmesine şu uyarı eklendi: ev değerine yakın miktarda kredi alan yeni alıcıların ipoteklerinin, evlerinin piyasa değerini aşma olasılığı yüksek.
Merkez Bankası'na göre, buna devletin %5 konut kredisi garanti programını kullananlar da dahil. Ancak kanıtlar, bu borçluların ödemelerini aksatma oranının "sınırlı" kaldığını gösteriyor.
Merkez Bankası, konut fiyatları %20 düşse bile ipoteklerin yalnızca yaklaşık %5'inin negatif sermayeye düşeceğini hesapladı. Bu, birçok ev sahibinin yıllar içinde önemli değer artışı elde ettiğini kanıtlıyor.
"Borçlular kredilerini ödeyebildiği sürece, negatif sermaye borç temerrüdüne yol açmak için yeterli değildir. Bu tür hanelerin büyük çoğunluğu için durum böyle devam ediyor" denildi raporda.
Merkez Bankası, yapay zeka balonuna olan güvenin kaybolmasının "varlık fiyatlarında düzensiz bir düzeltmeye" yol açabileceğini ve "Avustralya'nın da bundan etkilenmemesinin pek olası olmadığını" belirtti.
Yapay zekaya yapılan muazzam yatırımların yanı sıra Orta Doğu ve Ukrayna'da devam eden iki çatışma ile "büyük güçler arasındaki keskin stratejik rekabet" bu riskleri daha da artırıyor, dedi Merkez Bankası.
Küresel kurumsal borç ve hisse senedi piyasalarındaki yüksek değerlemeler, onların "düzensiz" bir düzeltmeye karşı savunmasız olduğunu gösteriyor.
"Olası tetikleyicilerden biri, sürdürülebilir hızlı kâr artışı beklentileriyle ve giderek belirsizleşen ve döngüsel bir hal alan borç finansmanı döngüsüyle güçlenen yapay zeka yatırım balonuna yönelik bakış açısının değişmesi olabilir" denildi raporda.
Merkez Bankası ayrıca yapay zeka yardımıyla gerçekleşebilecek siber saldırı riskinin arttığını ve küresel tahvil piyasalarında ani satışların başlayabileceğini uyardı.
"Bu dış faktörler — Avustralya'nın finansal istikrarına yönelik en büyük tehditlerdir" diye özetledi Merkez Bankası.