Bazen doktorun yazdığı reçete hastayı şaşkına çevirebilir: kişi karın ağrısı veya sindirim sorunuyla gelir, ancak reçetede beklenmedik bir şekilde antidepresan görür. Akla doğal olarak şu soru gelir: Bunun ruh sağlığıyla ne ilgisi var ve mide neden başka durumların ilaçlarıyla tedavi ediliyor? Gastroenterolog Armine Bareyan, sosyal medya hesabında antidepresanların bazı mide-bağırsak hastalıklarının tedavisinde gerçekten etkili olabileceğini anlattı; infohub.kz sitesi bildiriyor.
Doktorun yazdığına göre, irritabl bağırsak sendromu (IBS), fonksiyonel dispepsi ve kronik karın ağrısında sinir sistemi bağırsaktan gelen sinyalleri aşırı derecede işleyebilir. Normal hisler ağrılı olarak algılanmaya başlar. Bu mekanizmaya santral sensitizasyon denir. Bağırsak ve beyin birbirine bağlıdır: bağırsaktan gelen sinir sistemine iletilir, sinir sistemi bunu tehdit olarak algılar ve sonuçta kişi ağrı hisseder. Antidepresanlar bu gibi durumlarda bu mekanizmayı etkilemek için kullanılır.
İlaçlar santral sensitizasyonu azaltabilir, sinir sisteminin bağırsaktan gelen normal sinyalleri tehdit olarak algılamayı bırakmasına yardımcı olabilir. Ayrıca, belirli ilaca bağlı olarak bağırsak hareketliliğini hızlandırarak veya yavaşlatarak etkileyebilirler. Terapi ayrıca 'bağırsak-beyin' ekseninin normalleştirilmesini ve bağırsağın iç uyaranlara aşırı duyarlı olduğu visseral aşırı duyarlılığın azaltılmasını hedefler. Ancak etki hemen ortaya çıkmaz: genellikle birkaç hafta gerekir ve yazara göre sonucu dört ila altı haftadan önce değerlendirmek anlamsızdır.
Bazen hastalar ilacın bağımlılık yapacağından korkar. Ancak antidepresanlar narkotik madde değildir ve aynı anlamda fiziksel bağımlılık yapmazlar. Ayrıca, antidepresan reçete edilmesi doktorun hastaya inanmadığı veya semptomları uydurduğunu düşündüğü anlamına gelmez. Bu durumda ilaç, ağrının nörobiyolojik mekanizmaları üzerindeki etkisi nedeniyle kullanılır.
Gastroenterolojide psikiyatriye göre daha düşük dozlar kullanılır. Tedavi genellikle minimum dozla başlar ve yan etki olasılığını azaltmak için kademeli olarak artırılır. Tedavi süreleri altı ila on iki ay arasında değişebilir. Terapiyi sonlandırmak gerekirse, doz kademeli olarak ve doktorla birlikte azaltılır. 'Gastroenterologdan antidepresan almak zayıflık değildir ve 'her şey kafada' anlamına gelmez. Bu, beyin ve bağırsak arasındaki bağlantıyı anlayan modern tıptır' diye bitiriyor gastroenterolog.