Avrasya Ekonomik Birliği ülkelerinin başbakanları, finans piyasasını, elektronik ticareti ve bilim alanını etkileyecek üç anlaşmaya imza attı. Belgeler, EAES ülkelerinin borsalarında brokerlerin karşılıklı kabulünü, internet ticareti için ortak kuralları ve akademik unvanların tanınmasını öngörüyor... infohub.kz sitesi bildiriyor.
Anlaşmalar, 7 Ağustos'ta Kırgızistan'ın Çolpon-Ata kentinde düzenlenen Avrasya Hükümetlerarası Konseyi toplantısında imzalandı.
Kazakistan Başbakanı Oljas Bektenov, EAES ülkelerinin karşılıklı ticaret hacminin 2025'te 95 milyar dolar olduğunu bildirdi. Gösterge yıllık bazda %3,5 azaldı. 2026 sonunda ise %7,3 artışla 102 milyar dolara ulaşması bekleniyor.
Ana anlaşmalardan biri finans piyasasını ilgilendiriyor. Bu anlaşma, broker ve bayilerin birlik ülkelerindeki borsa işlemlerine karşılıklı katılımını öngörüyor. Ulusal lisansların karşılıklı tanınması öngörülüyor. Bu sayede brokerler, diğer EAES ülkelerinin borsalarında menkul kıymetler ve türev finansal araçlarla doğrudan ticaret yapabilecek.
İkinci önemli anlaşma, EAES içinde malların elektronik ticaretini düzenliyor. Şimdiye kadar birlikteki çevrimiçi mağazalar ve pazaryerleri için ortak uluslarüstü kurallar yoktu. Kırgızistan Bakanlar Kurulu Başkanı Adılbek Kasımaliev, ortak düzenlemenin olmamasının yeni sınır ötesi engellere yol açabileceği uyarısında bulundu. Rusya Başbakanı Mihail Mişustin, anlaşmanın işletmelere tek tip ve net çalışma kuralları sağlaması, alıcılara ise erişilebilir ürün yelpazesini genişletmesi gerektiğini söyledi.
Entegrasyonun gelişmesine rağmen, toplantı katılımcıları birlik içindeki idari kısıtlamaların varlığını kabul etti. Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, EAES'nin öngördüğü mal, hizmet, sermaye ve işgücü serbest dolaşımı ilkelerinin henüz tam olarak uygulanmadığını belirtti. Ona göre, bazı kısıtlamalar ve idari önlemler ortak pazarın tam işleyişini engelliyor ve işletmeler için öngörülebilirliği azaltıyor. Kasımaliev ayrıca ülkeleri, ulusal kararlar alırken ortakların çıkarlarını dikkate almaya çağırdı; böylece yeni gereklilikler malların hareketi için ek engeller oluşturmasın.
İmzalanan üçüncü anlaşma, EAES ülkelerinde akademik unvanların karşılıklı tanınmasını öngörüyor. Yeni mekanizmanın, bilim insanları ve öğretim üyelerinin mesleki hareketliliğini kolaylaştırması ve birlikteki diğer ülkelerde çalışma fırsatlarını genişletmesi bekleniyor.
Avrasya Ekonomik Birliği'ne (EAES) beş ülke üyedir: Rusya, Kazakistan, Belarus, Ermenistan ve Kırgızistan.