Kazakistan'da imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), Temmuz 2026'da 47,0 puana gerileyerek Mart 2022'den bu yana en keskin iş koşulları bozulmasını kaydetti. Düşüşün ana nedenleri arasında yeni sipariş eksikliği, işletme sermayesi sorunları ve lojistik aksaklıklar yer alıyor. infohub.kz sitesi haber veriyor.
Endeks, Haziran ayındaki 48,5 puandan düşerek 2026 yılı boyunca sektördeki olumsuz eğilimi doğruladı. Yeni siparişlerdeki düşüş Kasım 2023'ten bu yana en belirgin seviyeye ulaştı. Yeni projelere finansman bulunamaması nedeniyle üreticiler, üretim hacimlerini yedinci ay üst üste azaltmak zorunda kaldı. Bazı işletmeler geçici olarak faaliyetlerini durdururken, bazıları dört günlük çalışma haftasına geçti. İstihdamdaki düşüş, 2022 başından bu yana en yüksek ikinci seviyede gerçekleşti; yalnızca bu yılın Mart ayı daha sert bir düşüş kaydetti.
İş dünyası ayrıca lojistik zorluklarla karşı karşıya: Rusya ve Çin anakarası gümrüklerindeki gecikmeler nedeniyle hammadde teslim süreleri Ekim 2024'ten bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Enerji ve hammadde maliyetlerindeki artıştan kaynaklanan girdi enflasyonu sürüyor, ancak kaynak fiyatlarındaki artış hızı son dört ayın en düşük seviyesine yavaşladı. Üreticilerin iyimserliği, Nisan 2020'deki pandemi döneminden bu yana en düşük seviyeye geriledi.
Freedom Holding Operations Ekonomik Araştırmalar ve Analiz Direktörü Saltanat Muhambetaliyeva, düşüşün özellikle gıda sektörünü etkilediğini belirtiyor. "Temmuz, Kazakistan'daki imalat sektörlerindeki düşüşü yoğunlaştırdı. En belirgin bozulma, yeni siparişlerin en fazla azaldığı gıda sektöründe görülüyor; istatistiklere göre perakende ticaret hacmi büyümeye devam etmesine rağmen. Bu, büyümenin esas olarak fiyat artışlarından kaynaklandığını, fiziksel satış hacimlerindeki artıştan değil, gösteriyor" dedi.
Uzman, siparişlerdeki düşüşü, banka kredilerindeki sıkı koşullar nedeniyle işletme sermayesi eksikliğine bağlıyor. İş dünyasının önümüzdeki yıla ilişkin beklentileri, yeni siparişlerden daha hızlı tamamlanan önceki siparişler nedeniyle altı yılın en düşük seviyesine geriledi. "Ulusal Banka'nın ılımlı parasal gevşeme döngüsüne devam etmesi sektöre destek sağlayabilir. Ancak politika faizindeki indirimin etkisi hemen görülmeyecektir; bu tür kararların iletimi genellikle gecikmeli olur ve piyasa koşullarına bağlıdır. Bu nedenle işletmeler finansman koşullarındaki iyileşmeyi ancak orta vadede hissedebilecek" diye ekledi Muhambetaliyeva.
Hatırlanacağı üzere, Temmuz ayında Kazakistan'daki iş dünyası aktivite endeksinin altı ay üst üste kademeli olarak düştüğü bildirilmişti.