Kazakistan Ulusal Bankası, bu segmentteki birkaç yıllık hızlı büyümenin ardından otokredilerin kalitesinin bozulma riski konusunda uyardı. 2025 yılına ilişkin finansal istikrar raporunda düzenleyici kurum, borç yükü katsayısındaki gevşetmelerin otomobil kredisi verilmesini teşvik ettiğini ve "bu portföyün kalitesinde gecikmeli bir bozulma" için zemin oluşturduğunu belirtiyor; bu bilgileri infohub.kz sitesi aktarıyor.
2025 yılında Kazakistan bankaları yaklaşık 2,4 trilyon tenge tutarında otokredi kullandırdı. Bu rakam ipotek kredisi hacmiyle karşılaştırılabilir düzeye ulaşmış durumda. 2023-2025 yılları arasında otokredi portföyü iki kattan fazla artarak 4 trilyon tengeyi aştı. Borçların %73,1'i ise vadesi beş yıldan uzun kredilerden oluşuyor.
Otokredilerin bireysel krediler toplam portföyü içindeki payı da üç yılda ikiye katlandı. 2023 başında bu oran yaklaşık %8 iken, 2025 sonunda %16'ya ulaştı. Geçen yıl boyunca otomobil alımı için toplam 298 bin kredi kullandırıldı; bu rakam bir önceki yıl 245 bin, 2023 yılında ise 178 bindi.
Aynı zamanda borçlular krediyle daha pahalı araçları satın almaya başladı. 2025 yılında bankalar 10 milyon tenge değerinin üzerindeki otomobiller için 1,4 trilyon tenge, yani yıllık toplam kullandırımın yaklaşık beşte üçünü kullandırdı. Yalnızca 15 milyon tenge değerinin üzerindeki araçlar için 627 milyar tenge tutarında 50,7 bin kredi verildi. Bu fiyat kategorisindeki kullandırım hacmi yıl içinde %157 arttı. Ulusal Banka, bu tür bir artışın banka portföyleri için ek riskler oluşturabileceğini belirtiyor.
Buna karşın gecikme istatistikleri şimdilik daha iyi görünüyor. 90 günden fazla gecikmesi olan otokredilerin payı 2023 başındaki %5'ten 2025 sonunda %4,1'e geriledi. Ancak Ulusal Banka'nın kendisi bu eğilimin kesin bir şekilde yorumlanması konusunda uyarıyor. Aynı dönemde bilançodan silinen otokredilerin payı neredeyse ikiye katlanarak %2,9'a ulaştı ve incelenen dönemin en yüksek seviyesine çıktı.
Dolayısıyla Ulusal Banka asıl riski mevcut gecikme düzeyinde değil, kullandırımdaki hızlı artışın, kredi vadelerinin uzamasının ve talebin daha pahalı otomobillere kaymasının sonuçlarında görüyor. Ulusal Banka, borç yüküne ilişkin gevşetmelerle teşvik edilen otokredi büyümesinin kredi risklerinin birikmesine yol açabileceğini belirtiyor.
Daha önce, Ağustos 2026'da Kazakistanlıların krediyle gayrimenkul ve otomobil alımlarını azalttığı bildirilmişti. Finansal Piyasayı Düzenleme ve Geliştirme Ajansı'nın (ARDFM) incelemesine göre, yeni ipotek kredileri ve otokredi kullandırımı geçen yılın aynı dönemine kıyasla %16-17'den fazla düştü.