2025 yılında Kazakistan bankalarının otomobil kredisi portföyü %42,4 artarak 4 trilyon tengeye ulaştı. Bu tutarın yaklaşık 240 milyar tengesi gecikmiş borçlardan oluşurken, üçüncü aşama kredilerin payı %5,7'ye ulaştı. infohub.kz sitesinin haberine göre.

En büyük risklerden biri, aracın satılmasından sonra borcun bir kısmının borçluda kalabilmesidir.

Araç bankada rehinli olup zamanla değer kaybeder. Borçlu ödemeyi bırakırsa, borç yapılandırma sürecinin ardından alacaklı aracı satışa çıkarabilir.

Elde edilen para borcun kapatılmasına yönlendirilir. Araç, kalan kredi tutarı ve ilgili masraflardan daha düşük bir fiyata satılırsa, ödenmeyen fark borçluda kalır.

Örneğin, borç 8 milyon tenge ve araç 6,5 milyon tengeye satılırsa, 1,5 milyonluk fark otomatik olarak silinmez. Nihai tutar, sözleşme koşullarına, tahakkuklara ve rehin satış masraflarına bağlıdır.

En büyük hata, aracın satın alınabilirliğini sadece aylık taksite göre değerlendirmektir. Buna yakıt veya şarj, zorunlu trafik sigortası ve kasko, bakım ve onarım, lastikler, vergi, otopark ve diğer masraflar eklenmelidir.

Ayrıca, 2026 yılı sonuna kadar belirli otomobil kredileri için borç yükü oranı sınırlaması geçici olarak uygulanmayacaktır. 1 Ocak 2027'den itibaren bankalar bu tür kredileri verirken tekrar BYO'yu dikkate almak zorunda olacak.

Kredi çekmeden önce bir stres testi yapmak faydalıdır: aile gelirinde %20-30'luk bir düşüş hayal edin ve aynı anda bankaya ödeme yapıp, arabayı geçindirip, zorunlu masrafları karşılayıp karşılayamayacağınızı kontrol edin. En az altı aylık bir mali yastık bulundurmanız önerilir.

Büyük bir gecikme birikmesini beklemeyin. Borçlu, sözleşme koşullarının değiştirilmesi talebiyle derhal bankaya başvurmalıdır. Yapılandırma, vade uzatma, erteleme veya taksit indirimi mümkündür. Bazı durumlarda, bankanın onayı ile rehinli aracı kendiniz satabilirsiniz. Bu, daha yüksek bir fiyat elde etmenize ve kalan borcu azaltmanıza olanak sağlayabilir.

Ana kural, uygun aylık taksitin aracın aile bütçesine uygun olduğu anlamına gelmediğidir. Kredi çekmeden önce bütçenin gelir düşüşüne dayanıp dayanamayacağını kontrol etmek gerekir.