Kazakistan'da konut fiyatları, çimento satış fiyatlarından neredeyse iki kat, inşaat maliyetinden ise iki kattan fazla hızlı artıyor. Bu durum, inşaat malzemelerindeki pahalılaşmanın emlak fiyatlarındaki artışın ana nedeni olduğu yönündeki yaygın görüşü çürütüyor. infohub.kz sitesi bunu bildiriyor.
Kazak İnşaat ve Mimarlık Bilimsel Araştırma ve Proje Enstitüsü tarafından yapılan analizde, Kazakistan'da en yaygın olan monolitik çerçeve teknolojisiyle inşa edilen konut komplekslerinin proje ve maliyet belgeleri incelendi. Araştırma, 1 metrekare konut inşaatı için 219 kg çimento gerektiğini, bunun yaklaşık 4-5 torba (50 kg) olduğunu ortaya koydu. Torba başına ortalama perakende fiyatı 2000-2500 tenge iken, 1 metrekare için çimento maliyeti yaklaşık 13.000 tenge. Böylece çimentonun inşaat maliyeti içindeki payı düşük ve nihai fiyatı önemli ölçüde etkileyemez. Çimento fiyatı %15-20 artsa bile inşaat-montaj işleri maliyeti sadece yüzde onda birkaç oranında artar.
Krisha.kz verilerine göre, Haziran 2026 itibarıyla yeni konutlarda metrekare ortalama fiyatı 617.555 tenge. Çimentonun birincil piyasadaki payı yaklaşık %2. Bu, büyüme oranlarındaki farkı doğruluyor: Aralık 2020'den bu yana bitmiş konut fiyatları %74,8, fabrika çimento üretim maliyeti %53,9, çimento satış fiyatları %34,6, inşaat maliyeti ise sadece %28,3 arttı.
İnşaat maliyet endeksinin, inşaat firmasının ticari kârını içermediğini belirtmek önemlidir (Kazakistan Cumhuriyeti Ulusal Ekonomi Bakanlığı İstatistik Komitesi Başkanı'nın 14.12.2016 tarih ve 315 sayılı emriyle onaylanan İnşaat Fiyat Endeksleri Oluşturma Metodolojisi'nin 9. maddesine göre). Endeks yalnızca üretim maliyetlerini (malzemeler, işçilik, genel giderler) yansıtır, ancak konut nihai fiyatının önemli bir kısmını oluşturan geliştirici kâr marjını içermez. Bu nedenle inşaat maliyetindeki artış piyasa fiyatlarındaki artışla eş tutulamaz.
Bilgi alanında, EAEU dışındaki ülkelerden inşaat malzemesi ithalatının kısıtlanması nedeniyle konut fiyatlarının artabileceği tezi ortaya atıldı. Ancak çimentonun nihai fiyattaki payı yok denecek kadar az. Üstelik üretim istatistikleri, yasağın imalat sanayi üzerinde olumlu etkisi olduğunu gösteriyor. Ocak-Haziran 2026 döneminde Kazakistan'daki portland çimentosu üretimi yaklaşık 7 milyon ton oldu; bu, 2025'in aynı dönemine göre %5 daha fazla. Bu, 2008'den bu yana en iyi ilk yarı yıl sonucu. Sektörün yıllık 18 milyon tondan fazla kapasiteye sahip olduğunu gösteren bu ivme, hem yasağın zamanlamasının doğruluğunu hem de yerli sanayiyi destekleyip işleri koruduğunu kanıtlıyor. Bu başarıya, Kazakistan Cumhuriyeti Sanayi ve İnşaat Bakanlığı'nın imalat sanayini geliştirme ve yurt içi inşaat malzemesi üretimini artırma tedbirleri sayesinde ulaşıldı.
Fiyat artışının asıl nedeni konut arzındaki yetersizliktir. Kazakistan'da kişi başına düşen konut alanı 24,5 metrekare olup, BM standardı 30 metrekaredir. Her bir Kazakistanlıya 0,8 oda düşerken, OECD standardı 1,7 odadır. Bu göstergelerle ülke gelişmiş ülkelerin %30-50 gerisindedir. Uzun vadeli emlak piyasası fiyat baskısını oluşturan, çimento fiyatlarındaki dalgalanmalar değil, konut stokundaki yapısal eksikliktir.