Сабақ тақырыбы: Жырау. Сөйлем.
Сабақтың мақсаты: Сөйлем және оның тыныс белгілері туралы білім беру. Жырау туралы түсінік қалыптастыру.
1. Мазмұнына байланысты: Сөйлем және оның түрлері туралы негізгі білім қалыптастыра отырып, жаттығу барысында пысықтау. Жырау оның мән - мазмұнын терең ұғынып, жыршылар туралы мағлұмат беру.
2. Сын тұрғысынан ойлау: Сөйлемдегі сөздер байланысын сұрақ қою арқылы анықтауға және өз ойларынан сөйлем құрата отырып ой - өрісін мәнерлеп оқу машығын дамыту.
3. Топпен жұмыс: Оқушыларды еңбексүйгіштікке, өнерді сүюге баулу.
Сабақ түрі: Іскерлік пен дағды қалыптастыру.
Оқыту әдісі: Сын тұрғысынан ойлауды дамыту. Дамыта оқыту.
Пәнаралық байланыс: Қазақ тілі, Музыка, Дүниетану.
Сабақтың жүру барысы:
I. Қызығушылықты ояту:
«Жалғасын тап» ойыны:
1. Балалар ойын....
2. Бақта құстар....
3. Жылғалардан су....
II. Үй тапсырмасын тексеру: Ойға шабуыл:
1. Сөйлем дегеніміз не?
2. Абылайхан кім?
3. Қазақ батырларын ата, олар не үшін күресті?
III. Мағынаны тану:
А) «Ой шақыру»
Биік тауға жарасар
Ығынан тиген панасы.
Терең сайға жарасар,
Тобылғылы саласы.
Ер жігітке жарасар,
Қолына алған найзасы,
Би жігітке жарасар,
Халқына тиген пайдасы - деп Жыршы - Бұқар жырау жырлаған екен.
Бұқар жырау бұл жырында әр нәрсенің өзіне тән пайдасы бар екенін көрсеткен. Мысалы таудың панасы - ық, сайдың айналасы - тобылғылы, батыр – ел қорғайтыны, шешен би - ел ынтымағын нығайтатыны айтылған.
Бүгінгі өтетін тақырыбымыз үлкен мағыналы ойды ашатын - Жырау мәтінімен танысамыз. Соның ішінде С. Мәуленовтің жырынан үзінді және Бұқар жырау жырынан үзіндімен таныспақпыз.
Ә) Автор туралы мәлімет:
Сырбай Мәуленов -(17. 9. 1922 ж. туған Қостанай облысы; Жанкелдин ауданы; Торғай поселкесі; — 1993) — ақын. Ұлы Отан соғысына қатысқан. Абай атындағы Алматы мемлекеттік университетін бітірген (1973). 1943 — 1950 Қостанай облысы радиокомитетінде редактор, "Большевиктік жол" (қазіргі "Коммунизм таңы") газетінде бөлім меңгерушісі, редактордың орынбасары, 1951 — 1955 жылы. Қазақ мемлекеттік көркем әдебиет баспасында редакция меңгерушісі, 1957 — 1961 жылы Қазақстан Жазушылар одағында әдеби кеңесші; "Қазақ әдебиеті" газетінде бас редактордың орынбасары, 1964 — 1971 жылы "Жұлдыз" журналының, 1955 — 1957, 1971 — 1977жылы "Қазақ әдебиеті" газетінің бас редакторы болды. Тұңғыш өлеңі Жамбыл облысы "Колхозшы" газетінде 1937 жылы жарияланды, "Өлеңдері" атты алғашқы жинағы1948 жылы жарық көрді. С. Мәуленов — қырыққа жуық жыр жинақтарының авторы.
Бұқар жырау Қалқаманұлы (1668 — 1781) — қазақтың ұлы жырауы, 18 ғ. жоңғар басқыншыларына қарсы Қазақ - жоңғар соғысының бастаушысы әрі ұйымдастырушысы атақты Абылай ханның ақылшысы.
Шыққан тегі Арғын тайпасының қаржас руынан. Заманындағы сыншылар оны «Көмекей әулие» деген. Сөйлегенде көмекейі бүлкілдеп, аузынан тек өлең сөз төгіледі екен. Сырдария облысы Қазалы уезі Көшербай болысының 6-шы ауылы "Қарақ" деген жері.
Жырау дегеніміз кім?
Жырау
↓
Ақын
Жыр орындайтын адам, орындаушы
Шешен
б) Мәтінмен жұмыс:
- Өлеңді мәнерлеп оқып беру
- Өлең мазмұнына талдау жасау
- Сөздік жұмыс
Қисса - өлең - жырлар
Күңіреніп - зарланып
Заманаларды - сол замандағы оқиғалар
В) Ребус шешейік:
1, 2, 3 ꞌꞌ..., ꞌ с ꞌ м
Шешуі: Сөйлем
г) Оқулықпен жұмыс: 150 - жаттығу
Жатқа жазу:
Әрқашан болсын анам,
Болайын мен де аман.
Сұрақтар: Сөйлемнің бірінші сөзі қандай әріппен басталып жазылған?
- Сөйлем соңына қандай тыныс белгі қойылған?
Осыған қарап ереже құрастырайық:
Ереже: Сөйлемнің бірінші сөзі бас әріптен басталып жазылады. Сөйлемнің соңына нүкте (.), сұрақ белгісі (?), леп белгісі (!) қойылады.
Д) Топтық жұмыс:
1 топ: Суретпен жұмыс: Көктем көрінісіне әңгіме құрап, сөйлемдегі сөз санын анықтау, байланысын сұрақ қойып анықтау.
2 топ: 151 - жаттығу Керекті жеріне нүкте қойып. сөйлемдерді бас әріптен бастап жазу.
Құралай терезені ашты үйге салқын ауа кірді үйдің ауасы тазарды Құралай сабақ оқыды.
3 топ: Сөйлемді жалғастыр. Қажетті тыныс белгіні қойып көшіріп жаз.
1. Менің жасым....
2. Сен нешінші сыныпта...
3. Алақай, бүгін менің...
IV. Ой толғаныс:
А) Топтық жұмыс:
1 топ: Жырауды жатқа айт
2 топ: Сөйлем дегеніміз не? Сөйлем түрлерін ата.
3 топ: Сөзжұмбақ шеш:
1. Дыбыстан құралады ---------1. Сөз
2. Тақпақ ----------------------------2. Өлең
3. Қан тоқтататын дәрі---------- 3. Йод
4. Ешкі төлі -------------------------4. Лақ
5. Қысқы аяқ киім ----------------5. Етік
6. Тышқан жауы ------------------6. Мысық
V. Үйге тапсырма: Жырау жаттау, Сөйлем ереже жаттау 149 - жаттығу
VI. Бағалау
"Бұқар жырау" Сөйлем
Сабақ тақырыбы: Жырау. Сөйлем.
2024年3月5日708 浏览

#қазақ тілі#бұқар жырау#сырбай мәуленов#ашық сабақ бастауыш сыныптарына#сөйлем
推荐阅读
欧亚经济委员会强化对哈萨克斯坦智能手机和平板电脑进口规定
欧亚经济委员会收紧智能手机和平板电脑进口规则:自7月14日起,哈萨克斯坦和吉尔吉斯斯坦的快递货物海关申报单必须填写IMEI码。新规适用于具有移动通信功能的手机和平板电脑,源于欧亚经济联盟的国家注册与验证要求,旨在加强进口监管。相关标准于2018年10月16日批准。该措施旨在确保设备合法进口,避免走私,加强对移动设备的监管,提升安全性。
13 分钟前
凯拉特·萨特巴尔德乌勒被没收的商业中心Kaisar Plaza再次流拍
阿拉木图市凯拉特·萨特巴尔德乌勒名下的九层商业中心Kaisar Plaza在第四次拍卖中再次流拍,尽管价格已从最初的615亿坚戈降至470亿坚戈。该中心建于2017年,总面积63920平方米,拥有53家租户。本文详细介绍拍卖过程、资产估值、历史背景及被没收资产清单。
33 分钟前
伊朗与美国互相打击,伊朗称14人死亡
伊朗称美国新一波袭击造成14人死亡、数十人受伤,受损目标包括港口、铁路桥梁及南部沿海基础设施,涉及布什尔核电站附近和恰巴哈尔港。美国中央司令部称打击旨在削弱伊朗在霍尔木兹海峡威胁航行自由的能力。伊朗革命卫队随后对巴林和科威特的美军基地实施报复打击,波斯湾局势急剧升级。特朗普警告若伊朗继续袭击船只将面临更严重后果。
53 分钟前
← 返回来源: bilimdiler.kz

