- 18 ماۋ. 2023 00:00
- 269
ارقالاعانى التىن ادامدار...
ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتى – جالىنداپ تۇرعان جاس ورەندەردىڭ قاناتىن قاتايتىپ، بيىككە سامعاۋىنا زور مۇمكىندىك سىيلايتىن ەلىمىزدەگى جالعىز قارا شاڭىراق. ويتكەنى، قارا شاڭىراق ستۋدەنتتەرگە تەرەڭ ءبىلىم بەرۋمەن قاتار، جۋرناليستيكانىڭ باستى قاعيداسى – ساۋاتتى جازۋعا شىڭدايتىن شەبەرلىك مەكتەپ. وعان دالەل – 30 جىلدان استام عۇمىرى بار ستۋدەنتتەردىڭ وقۋ-تاجىريبەلىك «جۋرناليست» گازەتى.
جۋرناليست ماماندىعى–قيىندىعى مەن قىزىعى قاتار جۇرەتىن، جان-جاقتى بىلىمدىلىكتى تالاپ ەتەتىن جاۋاپتى سالا. ءتورتىنشى بيلىك وكىلدەرى دەپ اتالاتىن بۇل ماماندىق يەلەرىنىڭ باستى قارۋى – ءسوز، قورعاعانى حالىقتىڭ مۇددەسى. قالامىن قولعا الىپ، قارۋ ەتكەن، جاڭالىقتىڭ جارشىسىنا اينالعان وسى ءبىر كاسىپ يەلەرىنىڭ قوعامداعى ورنى ايرىقشا، ارقالاعان جۇگى تاۋداي. سوناۋ ءحىح عاسىردا «دالا ءۋالاياتى» مەن «تۇركىستان ءۋالاياتى» گازەتتەرىنەن باستاۋىن العان، احمەت بايتۇرسىن ۇلى، ءمىرجاقىپ دۋلات ۇلى، ءاليحان بوكەيحانوۆ، جۇسىپبەك ايماۋىتوۆ، ماعجان جۇمابيەۆ، مۇحاممەد سەراليندەر باسشىلىق ەتكەن قازاق گازەتتەرى ورىس ۇكىمەتىنىڭ قىسىمىنا قاراماي، قوعامدىق مۇددە قالىپتاستىرىپ، قازاق حالقىن ءبىر ماقساتتىڭ توڭىرەگىندە توپتاستىرا ءبىلدى. ەل، جەر، ايەل تەڭسىزدىگى، ورىس ۇكىمەتىنىڭ سايقال ساياساتىن بۇكپەسىز ايتىپ، تاۋەلسىز ەل بولۋ جولىندا جاندارىن قۇربان ەتتى. قازىردە سول قازاق زيالىلارى ىرگەسىن قالاعان قازاق جۋرناليستيكاسىنىڭ بۋىنى قاتايىپ، ىرگەسى بەرىك سالاعا اينالدى. قالامىن جانىنا سەرىك ەتكەن، ۇكىلەگەن ءۇمىتىن ارقالاپ كەلگەن جاس تىلشىلەردىڭ سانى ارتىپ، جۋرناليست ءۇشىن ەڭ باستى ەركىندىك، ءسوز بوستاندىعىنا بەرىلدى. احمەت بايتۇرسىنوۆ ءبىر سوزىندە “گازەت –حالىقتىڭ كوزى، قۇلاعى ءھام ءتىلى. ادامعا كوز، قۇلاق، ءتىل قانداي كەرەك بولسا، قاسىندا قۇلاعى جوق كەرەڭ، ءتىلى جوق ماقاۋ، كوزى جوق سوقىر سىقىلدى” دەگەنىندەي، جۋرناليستەر حالىقتىڭ حابارشىسىنا، قينالعاندا قول سوزار جاناشىرىنا اينالدى.
جالپى تەلەديدار بولسىن، گازەت بولسىن، ول – يدەولوگيالىق قۇرال. جۋرناليستيكانىڭ ەڭ نەگىزگى فۋنكسياسى دا قوعامدى تاربيەلەۋ. ۇلتتى تاربيەلەۋ ءۇشىن تىلشىلەرىمىز پايدالى ماقالا جازىپ، تەلەجۋرناليستەرىمىز قۇندى جوبالارمەن كورەرمەندى كوزايىم ەتۋى قاجەت. اقپاراتتىق سوعىس كەزەڭى دەپ اتالاتىن بۇل ۋاقىتتا قاي ەلدىڭ اقپارات قۇرالدارى مىقتى بولسا، سول ەلدىڭ بولاشاعى دا مىقتى بولارى ءسوزسىز. جاس تىلشىلەرىمىز ايشىلىق الىس جەرلەردەن جىلدام اقپارات الىپ، ونى ەلدەن بۇرىن جاريا ەتۋى دە زاماننىڭ بۇلجىماس تالابى.
باستىسى – جۋرناليست قاشان دا حالىق جارشىسى، بيلىك پەن بۇقارا اراسىنداعى كوپىردى جالعاۋشى، ۇلت جاناشىرى ەكەندىگىن ەستەن شىعارماعانى ابزال.