![كەزدەيسوق تابىلعان جاڭالىقتار](http://infohub.kz/uploads/thumbnail/20240120180905349_big.jpg)
- 16 ناۋ. 2015 00:00
- 248
كەزدەيسوق تابىلعان جاڭالىقتار
«سۋپەر كلەي» — ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس كەزىندە وپتيكالىق كوزدەۋ (ءدۇربى) قۇرامىنا ءمولدىر پلاستيك جاساۋ ماقساتىنداعى تاجىريبە كەزىندە تابىلعان. پلاستيككە جارامسىز بولعانىمەن، كەيىنىرەكتە قارقىندى تۇردە كلەي رەتىندە نارىققا شىعارىلا باستادى.
پلاستيلين — نوي جانە دجو ماكۆيكەر تاراپىنان العاشقىدا دۋالداعى وبوي داقتارىن كەتىرۋشى رەتىندە شىعارىلعان بولاتىن. بالاباقشا بالالارىنىڭ ونى ويىنشىق رەتىندە يلەپ ويناعانىن بايقاعان وندىرۋشىلەر 1955 جىلدان باستاپ پلاستيلين رەتىندە نارىققا شىعارىپ مول تابىسقا كەنەلگەن ەكەن.
كوكا-كولا سۋسىنى العاشقىدا «كەز كەلگەن جۇيكە بۇزىلۋىنا» ەمدىك ءدارى رەتىندە شىعارىلىپ، ءدارىحانالاردا ساتىلعان. ول كەزدەگى قۇرامىندا ەسىرتكى زاتتار بولعان ەكەن.
1968 جىلى سپەنسەر سيلۆەر اتتى عالىم مىقتى جابىساتىن قاعاز كلەيىن شىعارماق بولادى. ءبىراق جاساپ شىعارعان كلەيى مىقتى جابىسۋدىڭ ورنىنا ءالسىن عانا جابىساتىن جانە وڭاي الىناتىن بولىپ شىعادى. كەيىنىرەكتە ارىپتەسى مۇنىڭ پراكتيكالىق قولدانىم ءتاسىلىن تابادى. كىتاپتىڭ قاجەتتى بەتتەرىن قايىرۋ نەمەسە جازۋ كىتاپقا زيان بەرەدى. ال كىتاپ بەتتەرىن زاقىمدامايتىنداي ەتىپ قاعاز جابىستىرۋ جانە ول قاعازعا قىسقاشا مالىمەت جازۋ، قاجەتى قالماعاندا ونى الىپ تاستاۋ وتە قولايلى بولادى دەگەن پىكىر سالادى. وسىلايشا (post-it) ستيكەر، ەسكە سالۋ قاعازدارى نارىققا شىعارىلىپ، مول قاراجاتقا قارق بولعان ەكەن.
1938 جىلى روي پلانكەتت اتتى حيميك جاڭا مۇزداتقىش گاز ويلاپ تابۋ ءۇشىن جاساعان زەرتتەۋلەرىنىڭ بىرىندە، تۇنگە تاستاپ كەتكەن گاز قوسىندىلارىنىڭ، تاڭعا جۋىق ءتۇرى پارافينگە ۇقساس، قاتتى، كورروزياعا، ىستىقپەن سۋىققا ءتوزىمدى ماتەريالعا اينالعانىن كورەدى. عالىم مۇنى قىسقاشا تەفلون دەپ اتايدى. شامامەن ون جىلدان كەيىن اس ۇيلىك قۇرالداردا قولدانىلىپ، تەفلوندى كاسترۋليا، تەفلوندى تابالار شىعارىلىپ جاپپاي قولدانىمعا ەنەدى. ارينە بۇل جاڭالىق ارقىلى دا قانشاما ادام قالتاسىن قالىڭداتا ءبىلدى.