Австралияның Орталық банкі тұрғын үй бағасының құлдырауы мен пайыз мөлшерлемесінің өсуіне қарамастан, отбасылардың қаржылық жағдайы тұрақты екенін мәлімдеді. Алайда жаһандық жасанды интеллект инвестициялық бумасының кенеттен күйреуіне ел де қарсы тұра алмайды деп ескертті, деп хабарлайды infohub.kz сайты.

Орталық банктің қаржылық тұрақтылық жөніндегі кезекті шолуы — қаржы жүйесіне жылына екі рет берілетін баға — «жаһандық қаржылық тұрақтылыққа төнетін қатерлердің арта түскенін» көрсетті.

Бұл ескерту банктің биылғы бағаның кең ауқымды құлдырауына қарамастан, 100 қарыз алушының біреуінен азы үйінің құнынан қымбат қарызға батқанын есептеуімен қатар келді.

«Кейбір отбасылар қиындық көріп жатқанымен, қатаң қаржылық дағдарысқа тап болған немесе берешегі бар ипотекалық қарыз алушылардың болжамды үлесі әзірге төмен күйінде қалып отыр. Бұған еңбек нарығының тұрақтылығы мен қарыз алушылардың жинақтары мен меншікті капиталының қоры тірек болып отыр», — делінген баяндамада.

Орталық банктің қарыз алушылардың 1%-дан азы «теріс капиталға» тап болды деген бағасына мынадай ескерту қосылды: үй құнына жуық мөлшерде несие алған жақында сатып алушылардың ипотекасы үйінің нарықтық құнынан асып кету ықтималдығы жоғары.

Орталық банктің айтуынша, бұған мемлекеттің 5% тұрғын үй кепілдігі бағдарламасын пайдаланғандар да кіреді. Алайда дәлелдер осы қарыз алушылардың төлемдерінен қалып қою үлесі «шектеулі» күйінде қалғанын көрсетіп отыр.

Орталық банк тіпті тұрғын үй бағасы 20% құлдырағанның өзінде ипотекалардың шамамен 5%-ы ғана теріс капиталға батады деп есептеді. Бұл көптеген үй иелерінің жылдар бойы айтарлықтай құн өсіміне қол жеткізгенін дәлелдейді.

«Егер қарыз алушылар несиесін төлеуге қабілетті болса, теріс капитал берешектің орындалмауына әкелуге жеткіліксіз. Мұндай отбасылардың басым көпшілігі үшін бұл жағдай сақалып отыр», — делінген баяндамада.

Орталық банк жасанды интеллект бумасына деген сенімнің жоғалуы «активтер бағасының ретсіз түзетілуіне» әкелуі мүмкін және «Австралияның да оның әсерінен қорғалған болуы екіталай» деп мәлімдеді.

Жасанды интеллектке салынып жатқан орасан зор қаражатпен қатар, Таяу Шығыс пен Украинадағы жалғасып жатқан екі қақтығыс, сондай-ақ «ірі державалар арасындағы шиеленіскен стратегиялық бәсеке» осы қатерлерді одан әрі күшейте түседі, деді Орталық банк.

Жаһандық корпоративтік қарыз бен акция нарықтарындағы жоғары бағалау олардың «ретсіз» түзетуге осал екенін білдіреді.

«Ықтимал түрткінің бірі — тұрақты жылдам пайда өсіміне деген күтулермен және бара-бара тұманды әрі айналмалы сипат алып келе жатқан қарыздық қаржыландыру циклімен күшейе түскен жасанды интеллект инвестициялық бумасына деген көзқарастың өзгеруі болуы мүмкін», — делінген баяндамада.

Орталық банк сондай-ақ жасанды интеллект көмегімен жүзеге асуы мүмкін кибершабуылдар қаупінің артып келе жатқанын және жаһандық облигация нарықтарындағы кенеттен сатылымның басталуын ескертті.

«Осы сыртқы факторлар — Австралияның қаржылық тұрақтылығына төніп тұрған ең басты қатерлер», — деп қорытындылады Орталық банк.