Жаңа смартфон сатып алу, SIM-картаны тіркеу немесе телефонның иесін ауыстыру енді міндетті түрде бетті сканерлеуді талап етеді. Цифрлық даму министрлігі абоненттік құрылғыларды верификациялау мен тіркеудің жаңа қағидаларын әзірледі. Елде ұрлық, алаяқтық және заңсыз импортпен күресу үшін гаджеттерді санаттарға бөлу жүйесі, сондай-ақ иелерінің міндетті биометриялық аутентификациясы енгізіледі... деп хабарлайды infohub.kz.
Құжатқа сәйкес, ақпараттың дұрыстығына қосымша кепілдіктер тек биометриялық аутентификация арқылы қамтамасыз етіледі. Бұл талап екі санаттағы адамдарға қатысты: смартфонды тіркеу немесе қайта тіркеу үшін өтініш білдірушілерге, сондай-ақ ұялы байланыс қызметтерінің алғашқы пайдаланушыларына (құрылғы мен нөмір алғаш рет ресімделетін қазақстандықтарға).
Биометрияны және мемлекеттік дерекқорлармен автоматтандырылған өзара іс-қимылды интеграциялау алаяқтармен күрес құралы ретінде енгізілуде. Әзірлеушілердің бағалауынша, бұл шара бөтен адамның деректеріне нөмір ресімдеу мүмкіндігін мәңгілікке жояды және техниканың заңды иелерінің құқықтарын қорғайды.
Жаңа әкімшілік регламент мемлекетке мобильді құрылғының толық өмірлік циклін бақылауға мүмкіндік береді: оны Қазақстан аумағына әкелу немесе өндіру сәтінен бастап жөндеу, қайта сату, пайдалануды тоқтату немесе толық бұғаттауға дейін.
Жобада IMEI кодтарын GSMA қауымдастығының жаһандық дерекқорымен автоматты түрде салыстыру қарастырылған. Егер жүйе клондау белгілері бар құрылғыны (өзгертілген немесе қайталанған кодтар) анықтаса немесе телефонды халықаралық қара тізімнен тапса, оны қазақстандық желілерде пайдалану шектеледі. Сонымен қатар, түрмелер мен тергеу изоляторларында рұқсатсыз пайдаланылатын гаджеттер үшін байланысты жедел өшіру тәртібі бөлек регламенттеледі.
Бұйрық жобасы Премьер-Министрдің 2026 жылғы 23 шілдедегі өкіміне сәйкес әзірленді және Қазақстан Республикасының «Байланыс туралы» Заңына енгізілген түзетулерді іске асыруға бағытталған (2026 жылғы 19 маусымда қабылданған). Құжат 2018 жылғы мамырдағы №226 бұйрығымен бекітілген абоненттік құрылғыларды тіркеу қағидаларын толығымен қайта жазып, ауыстырады. Нормативтік құқықтық акт «Ашық НҚА» порталында жария талқылау сатысында. Азаматтар мен сарапшылар қауымдастығының ескертулері мен ұсыныстарын қабылдау 2026 жылғы 14 қыркүйекке дейін жалғасады.
Бұған дейін 20 тамыздан бастап Қазақстанда смартфон сату ережелері өзгергені хабарланған болатын. Енді сатушы сату алдында құрылғының IMEI-кодын тексеруі керек, ал сатып алушы оның мәртебесін сайт арқылы тексере алады. Верификацияланбаған телефондарды сатуға болмайды. Жаңа ережелердің алғашқы күнінде Kursiv Lifestyle тілшілері алматылық ЦУМ-ға барып, сатушылардың жаңа талаптар бойынша қалай жұмыс істейтінін және телефондардың бұғатталуы туралы сатып алушыларға не айтатынын білді.