Аргентинаның Анд тауларының тұрғындары көпшілік адам үшін өлімге әкелетін концентрациядағы мышьякты залалсыздандыра алатын бірегей генетикалық қабілетке ие. Швециядағы Уппсала университетінің эволюциялық биологтары Карина Шлебуш пен Люси Гаттепай осындай тұжырымға келді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
«Molecular Biology and Evolution» журналында жарияланған олардың ғылыми жұмысы адамның табиғи сұрыпталу әсерінен улы химиялық затқа бейімделуінің алғашқы нақты дәлелін ұсынды. Табиғи сұрыпталу Аргентина таулы өңірінің байырғы халқына AS3MT генінің сирек мутациясын берді, ол ағзаға өте улы металлоидты зәрмен қауіпсіз әрі тез шығаруға көмектеседі, деп жазады ScienceAlert.
Мыңдаған жылдар бойы Пуна-де-Атакама таулы үстіртінің жерасты сулары вулкандық жыныстардан мышьякты шайып отырған. Теңіз деңгейінен шамамен 3775 метр биіктікте орналасқан шалғай Сан-Антонио-де-лос-Кобрес қалашығындағы су көздеріндегі улы зат мөлшері литріне 200 микрограммға жеткен. Бұл Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы белгілеген литріне 10 микрограммдық шекті нормадан 20 есе асқан. Жергілікті халық қауіпті суды 2012 жылы заманауи сүзгі қондырғылары іске қосылғанға дейін үнемі ішіп келген.
Ағзаға түскен улы элемент ферменттердің әсерінен қатты улы монометилденген мышьякқа (MMA) айналады, содан кейін бүйрек арқылы оңай шығарылатын диметилденген мышьякқа (DMA) өтеді. 124 жергілікті тұрғын әйелдің ДНҚ-сын талдап, олардың геномдарын Колумбия мен Перу тұрғындарының дерекқорларымен салыстыру AS3MT генінің қорғаныш нұсқалары бар екенін көрсетті. Бұл мутация ағзаны қауіпті аралық фазадан өткізбей, тіндерді удан және онкологиялық патологиялардан қорғайды.