Шілдехана — нәресте дүниеге келгенде жасалатын алғашқы қуаныш. Бесік той — сол нәрестені алғаш бесікке салу рәсімі. Қазақ баланы «бақыттың басы» санағандықтан, бұл екі шара да батасыз, тілексіз өтпейді.
Төменде шілдехана мен бесік тойына арналған тілектер жинақталған: нәрестеге, ата-анаға, ата-әжеге айтылатын құттықтаулар, бесікке салу батасы және қысқа тілек үлгілері.
Нәресте дүниеге келгенде айтылатын қысқа тілек
Нәрестелерің құтты болсын! Аман-есен өссін, ата-анасының қызығына жарасын. Аяғы құтты болып, шаңырақтарыңа береке әкелсін!
Дүниеге келген бөбек құтты болсын! Ұзақ ғұмырлы, дені сау, бақытты болсын. Ата-анасының ақ тілегі әрқашан қасында жүрсін!
Құтты болсын! Бүгін бұл шаңыраққа бір жаңа жұлдыз қонды. Сол жұлдыздың нұры үйлеріңнен ешқашан кетпесін!
Бесікке салу батасы
Бисмиллә деп саламын
Бесігіңе, шырағым.
Бесік — сенің алғашқы
Ұяң, мекен-жайың.
Аман бол, сау бол, өсе бер,
Түні тыныш, күні жарық болсын.
Ата-анаңның арманы
Сенің бойыңнан табылсын.
Ұзақ ғұмыр сүр деймін,
Ел танысын атыңды.
Кіндік кескен жеріңнің
Ақтарсың бір ақ батасын!
Әумин!
Ай, көке-ай, көке-ай,
Бесігіңді тербедім.
Бесік жырын айтқанда
Тілегімді өрнедім.
Өсе бер, балам, өсе бер,
Атаңның жолын кесе бер.
Ел қорғаған ер болып,
Халқыңа қызмет ете бер!
Ата-анаға арналған құттықтау
Әке-шеше атандыңдар — құтты болсын! Бүгіннен бастап өмірлеріңнің мәні өзгерді. Балаларың сендерге қуаныш әкелсін, ал сендер оған үлгі болыңдар!
Ата-ана болу — ең қасиетті мансап. Осы жолда шыдамдарың мол, жүректерің жылы болсын. Балаларыңның қызығын көріңдер!
Ұрпақ сүю — бақыт. Сол бақыттарың кемімесін, шаңырақтарың балалардың даусына толсын!
Ата мен әже атанғанға тілек
Ата болдың, әже болдың — құтты болсын!
Немерең күлкі болып үйге толсын.
Балаңның қызығын көрдің, енді
Немереңнің қызығын да көре бер, аман болсын!
Айтады ғой: «Бала — жүректің, немере — жанның қуанышы» деп. Міне, сол қуаныш сіздерге де келді. Немерелеріңіздің тойын, бесігін, тұсаукесерін көріп, ұзақ жасаңыздар!
Шілдехана мен бесік тойына қысқа құттықтау (SMS үлгісі)
Нәрестелерің құтты болсын! Аман өссін, бақытты болсын!
Шілдеханаларың құтты болсын! Бөбек аяғы құтты болып, үйге береке әкелсін!
Бесік тойларың құтты болсын! Бесіктен түскен қадамы ырысты болсын!
Әке-шеше атандың — құтты болсын! Ұрпақ қызығын көр!
Жиі қойылатын сұрақтар
Шілдехана деген не?
Шілдехана — нәресте туғаннан кейінгі алғашқы үш түнде жасалатын шара. Мақсаты — ел жиналып, түні бойы ойын-сауық жасап, нәрестені «шілде басудан» сақтау. Бүгінде ол қуанышты хабарлайтын кішігірім той түрінде өтеді.
Бесік той қашан жасалады?
Бесік той — нәресте бесікке алғаш салынған күні жасалады. Әдетте бұл бала туғаннан кейінгі 5–7-ші күнге, кіндігі түскеннен кейінге сәйкес келеді.
Бесікке кім салады?
Бесікке нәрестені әдетте көп бала өсірген, тәжірибелі әрі бақытты саналатын әйел салады. Ол бата беріп, бесікті тұзбен, отпен аластайды.