Сүндет той — ұл баланың өміріндегі маңызды белес. Ол — дінге де, дәстүрге де қатысты рәсім. Қазақта бұл той ерекше салтанатпен өтеді: ұл бала бүгіннен бастап «азамат» саналады.
Төменде сүндет тойына арналған тілектер жинақталған: балаға айтылатын бата, ата-анаға құттықтау, ағайын-туыс тілегі және қысқа құттықтау үлгілері.
Сүндетке отырған балаға бата
Уа, Жаратқан, бұл балаға
Сүндет парызын өтедік.
Дінің берік, ниетің таза,
Иманды бол дегеніміз.
Ер жет, балам, ел таны,
Атаңның жолын жоғалтпа.
Намазыңды үзбей оқы,
Ата-анаңды ұялтпа.
Ел қорғаған ер бол,
Сөзі өтімді бек бол.
Артыңда із қалдырар
Халық сүйген ер бол!
Әумин!
Бүгін сен азамат атандың, балам,
Бүгін сенің жолың басталады.
Бұл жолда шыдам керек, ер керек,
Ер жүректі кім десе — сол саған.
Тісіңді қайрап шыдадың,
Көзіңнен жас та шығармадың.
Міне, осы — ерліктің басы,
Осы қалпыңды өмір бойы сақтағын!
Сүндет тойына қысқа тілек
Сүндет тойларың құтты болсын! Балаң азамат атанды. Дінге берік, елге пайдалы, ата-анасына сүйеніш болсын!
Ұлдарың ер жетсін, елі мен жерін сүйетін азамат болсын. Той құтты болсын!
Бүгін бала парызын өтеді. Осы парыз оның алдағы жолын берекелі қылсын. Құтты болсын!
Ата-анаға арналған құттықтау
Ата-ана, сүндет тойларың құтты болсын! Ұлдарыңның осы тойын көрдіңдер — алдағы оқуын, тойын, ұрпағын да көріңдер!
Ұл өсіру — үлкен жауапкершілік. Бүгінгі той — сол жауапкершіліктің бір белесі. Балаларыңның қызығына жарасыңдар!
Балаң азамат атанды — сендер де азамат өсірген ата-ана атандыңдар. Құтты болсын!
Ағайын-туыс атынан тілек
Азамат болдың, батыр бол,
Атаңның жолын ақыр бол.
Елдің сөзін сөйлейтін,
Халықтың сүйген ұлы бол!
Тойың құтты болсын да,
Жолың ашық болсын да.
Ағайынның тілегі —
Аман-есен өс, бала!
Жиен, бүгін сен ер атандың. Ер деген — жылағанда емес, шыдағанда танылады. Сен шыдадың. Енді өмірде де солай шыда, солай төзімді бол. Ағайының әрқашан қасыңда!
Сүндет тойына қысқа құттықтау (SMS үлгісі)
Сүндет тойларың құтты болсын! Балаң азамат болсын!
Ұлың ер жетсін, елге пайдалы азамат болсын. Той құтты болсын!
Парызың өтелді — құтты болсын! Иманды, денсаулықты бол!
Сүндет той құтты болсын! Балаңның қызығын көріңдер!
Жиі қойылатын сұрақтар
Сүндет той қай жаста жасалады?
Дәстүр бойынша ұл бала 3, 5 немесе 7 жасында, яғни тақ жаста сүндетке отырғызылады. Қазіргі кезде дәрігерлер ерте жасты ұсынады.
Сүндет тойында бата кім береді?
Батаны ауылдың ақсақалы, молда немесе әулеттің ең үлкені береді. Батада балаға иман, денсаулық және ерлік тіленеді.
Сүндетке отырған балаға не сыйлайды?
Дәстүр бойынша балаға ат, ер-тұрман немесе киім сыйланған. Бүгінде велосипед, ойыншық, киім-кешек және ақшалай сыйлық беріледі.