Шымкентте Miras Tazalyk жобасы аясында іске қосылған мөлдір смарт-дәретханалар мен душ бөлмелері екі жылдан бері табысты жұмыс істеп келеді. Қазіргі таңда бұл нысандарды күн сайын кемінде мың адам пайдаланады, әрі осы уақыт бойы олар тиісті деңгейде ұсталып келеді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Жоба басталғанда қала тұрғындарының реакциясы әртүрлі болды. Көптеген шымкенттіктер заманауи смарт-дәретханаларды тез бұзып, ақырында әдеттегі қалалық «сортирлерге» айналдырады деп сенген еді.
«Скептицизм түсінікті болды. Қоғамдық дәретхана біздің қалаларда тым ұзақ уақыт бойы тек қатты қажеттілік туғанда ғана кіретін қараңғы, жайсыз және жиі лас орынды білдірді. Біз кері логиканы тексеруді ұйғардық. Ортаның өзі адамға: мұнда таза, әдемі және қауіпсіз, мұнда әр келушіні құрметтейді деп айтатындай етіп жасауға тырыстық», — деді «Мирас» университетінің ректоры Нүркен Халықберген.
Сондықтан дәретханаларды басынан-ақ әдеттегі қоғамдық дәретханаларға ұқсамайтындай етіп жасады. Ішіне сенсорлық сантехника, жақсы жарықтандыру, желдету және кондиционерлер, сондай-ақ балаларды таңу үстелшелері орнатылды. Ерекше қажеттіліктері бар адамдар үшін бөлек жағдай қарастырылды.
Алайда сыртқы көрініс, Халықберген айтқандай, — істің жартысы ғана. Дәретхана таза болып қалуы үшін оны үнемі қадағалап отыру керек.
«Нағыз стандарт ашылу күні түсірілген суретпен емес, нысанның бір ай, бір жыл және екі жылдан кейінгі жағдайымен тексеріледі. Әдемі есіктің артында күнделікті тазалау, су, сабын, шығын материалдары, желдету, ұсақ жөндеу және демалыссыз жұмыс істейтін команда тұр. Нысан салу қиын. «Таза, қауіпсіз, тегін, 24/7» деген уәдені тұрақты ұстау әлдеқайда қиын», — деп атап өтті Халықберген.
Miras Tazalyk эксперименті екі жыл ішінде өзін ақтаған сияқты. Дәретханаларды 500 мыңнан астам рет пайдаланды, әрі осы уақыт бойы олар жарамды және заманауи күйде қалды. Бүгінде мөлдір кабиналарды тәулігіне кемінде мың адам келеді.
Алғашында кіру QR-код арқылы жүзеге асырылса, қазір бет-әлпетті тану жүйесі қолданылады. Ректордың айтуынша, жүйе келушілер ағынын бақылауға және қай уақытта қосымша тазалау қажет екенін, келесі нысанды қайда ашу керектігін түсінуге көмектеседі.
«Біз үшін деректер — «smart» сөзіне әшекей емес, күнделікті басқару құралы. Жүйе нақты жүктемені көруге, қала тұрғындарының әдеттері қалай өзгеріп жатқанын түсінуге және келесі нысанның қайда қажет екенін анықтауға көмектеседі», — деді Халықберген.
Жобаны «Мирас» университеті қаржыландырады, ал Шымкент әкімдігі учаскелер, коммуникацияларды қосу және келісімдер бойынша көмектеседі. Алғашқы кабиналарды салуға қалалық бюджеттен қаражат бөлінбеген.
Еске салайық, шымкенттік смарт-дәретханалар былтыр халықаралық мойындауға ие болып, World Toilet Summit 2025-те әлемдегі ең үздік деп танылды.
Жоба гигиена деңгейі мен ойластырылған қолжетімділігі үшін жоғары бағаланды. Смарт-кабиналардың негізгі қағидаты — толық байланыссыз пайдалану. Ішінде бәрі сенсорлармен жұмыс істейді: қолжуғыштардан бастап дәретханаға дейін. Бұл тікелей байланысты азайтып, кеңістікті келушілер үшін әлдеқайда таза әрі жайлы етеді.
Бұған дейін Kursiv LifeStyle Алматыдағы 28 гвардияшыл-панфиловшылар саябағында Шымкентте орнатылғандарға ұқсайтын ерекше мөлдір дәретхана пайда болғанын жазған еді.