Құқық қорғау ұйымдары мен балалар қайырымдылық қорлары Ұлыбритания үкіметі қолданбақшы болған жасанды интеллект (ЖИ) негізіндегі жасты анықтау жүйелері балаларды қауіп-қатерге ұшыратуы мүмкін екенін ескертеді. Бұл жүйелердің ақаулы және нәсілдік бейімділігі бар үлгілері қара нәсілді балалардың ересектер қатарына қате тіркелуіне себеп болады, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Humans for Rights Network ұйымының өкілі Мэдди Харрис қайырымдылық ұйымы шекарадағы иммиграциялық қызметкерлердің жас анықтауы кезінде балалардың ересектер қатарына қате жіберілген жүздеген жағдайымен жұмыс істегенін айтты. Helen Bamber Foundation ұйымы мамыр айында 2025 жылы Ұлыбританияға келген 755 баланың қате ересектер деп танылғанын хабарлады.
Харристің пікірінше, ЖИ енгізу — «арзан процесс» және ол жағдайды жақсартпайды. «Бұл балаларды қорғау емес, биліктің қабылдаған шешімдерін нығайту», — деді ол. Үкімет тіпті ең үздік жүйелерде 30 айлық қателік шегі болуы мүмкін екенін мойындады.
Харрис бұл әсіресе Судан мен Сомали сияқты елдерден келген балалар үшін қауіпті, себебі олар жүйе тарапынан «ересектендірілген» деп есептейді. «Бала ересек деп танылған бойда, ІІМ ересектерге қолданатын ұстау және депортациялау сияқты ауыр салдарға ұшырау қаупі бар», — деп атап өтті ол. Еріп жүрген ересегі жоқ балалар ересектермен бірге орналастырылады, бұл оларды зорлық-зомбылық қаупіне ұшыратады.
Мамыр айында үкімет Cognitec неміс фирмасы әзірлеген бет әлпетін бағалау технологиясын қолдануға келісімшартқа отырды. Lighthouse Reports маусым айындағы тергеуі бұл жүйенің Субсахаралық Африка тұрғындарына қатысты бейімділік танытатынын және кәмелетке толмағандардың жасын үлкейтіп көрсететінін анықтады.
Ұлыбританиялық техникалық бақылау ұйымы Foxglove бұл жүйелер «нәсілшілдік бейімділікке» сүйенетінін айтып, үкіметті эксперименталды технологияны сынау үшін балаларды пайдаланбауға шақырды. Бала босқындар консорциумы технологияның қиын сапарлардан өткен балалардың жасын анықтау қабілетіне күмән келтірді, өйткені жарақаттану баланың сыртқы келбетін «қартайтуы» мүмкін.
ІІМ өкілі жас анықтау шекара қауіпсіздігін сақтаудың маңызды құралы екенін және олар иммигранттардың жасын анықтау үшін ЖИ технологиясын зерттеу жүргізіп жатқанын мәлімдеді. Алайда, Migration and Tech Monitor ұйымының негізін қалаушы Петра Молнар бұл Еуропадағы шекара саясатына технологияны енгізудің сәтсіз әрекеттерінің кезектісі екенін айтты. Ол бұрынғы ЖИ негізіндегі өтірікті анықтау жүйелері «жылан майы» болып шыққанын және пилоттық жобалардан аспағанын еске салды.
Молнар бет әлпетін бағалау технологиясын отаршылдық дәуірдегі ғалымдардың әртүрлі этностарды жіктеу үшін бас сүйектері мен пішіндерін зерттеуімен салыстырған. Ол бұл жүйелер де 19-ғасырдағы жалған ғылым френология сияқты физикалық ерекшеліктерге сүйенетінін атап өткен. «Травма, жеткіліксіз тамақтану, сусыздану, азаптау – тіпті сапардың өзі бет пен денеге әсер етеді. Бұл физикалық белгілер бойынша адамдарды жіктеу – неофренология. Мұндай жетілмеген құралдарға сүйену шешім емес», — деді ол.