AQSh áskerı qyzmetshileriniń telefondary men kompúterlerindegi jarnama trekerleri óshirildi. Bul týraly senator Ron Ýaıdenniń hattary men Reuters agenttigine berilgen málimdemelerde habarlandy. Bul áreket komersıalyq maqsatta jınalǵan ornalasý derekteri Taıaý Shyǵystaǵy amerıkandyq áskerılerdi nysanaǵa alý úshin paıdalanylǵany týraly habarlardan keıin jasalyp otyr.
Áýe kúshteri Ýaıdenge eki aı buryn kompúterler men mobıldi telefondardaǵy jarnama ıdentıfıkatorlaryn óshirgenin habarlady. AQSH-tyń arnaıy operasıalar komandovanıesi bólek hatta Windows qurylǵylarynda olardy «jaqynda» óshirgenin málimdedi. Ásker Reuters-ke mobıldi qurylǵylarǵa baılanysty jarnama ıdentıfıkatorlary bıyldyń basynan beri óshirilgenin aıtty.
Oregonnan shyqqan demokrat senator Ýaıden bul máseleni Pentagonǵa birneshe aı boıy kóterip keledi. Bul aqparat ulttyq qaýipsizdikke qatysty ósip kele jatqan alańdaýshylyqty kórsetedi: jarnama ındýstrıasy jınaǵan jáne derekter brokerleri satatyn ornalasý derekteri soǵys aımaqtaryna jiberilgen áskerı qyzmetshilerdi baqylaý jáne nysanaǵa alý úshin paıdalanylýy múmkin.
Áýe kúshteri men arnaıy operasıalar komandovanıesi qosymsha túsinikteme berýden bas tartty. Ásker men teńiz flotynyń Ýaıdenge joldaǵan uqsas hattarynda áskerı qurylǵylardaǵy jarnama ıdentıfıkatorlary óshirilgeni aıtylǵan, biraq shekteýlerdiń qashan engizilgeni kórsetilmegen. Ásker málimdemesinde Windows kompúterlerinde jarnama ıdentıfıkatorlary «2021 jylǵa deıin» óshirilgenin, al Android jáne Apple mobıldi qurylǵylarynda olar tek «keminde 2026 jyldyń aqpan aıynan bastap» ádepki boıynsha óshirilgenin aıtty.
Teńiz flotynan túsinikteme suraǵan habarlamalar jaýapsyz qaldy. Smartfondar generasıalaıtyn ornalasý derekterin azaıtý áreketi áskerı sheneýnikterdiń telefondy paıdalanýǵa qatań shekteýler qoıýdy qarastyryp jatqan kezde jasalýda. Shilde aıynda Reuters Taıaý Shyǵystaǵy keıbir áskerı qyzmetshilerge ınternetke jarıalap jatqan mobıldi beıneleri Iranǵa amerıkandyq bazalardy nysanaǵa alýǵa kómektesip jatqanyna alańdaýshylyqpen telefondaryn tapsyrýǵa buıryq berilýi múmkin ekenin habarlady.
Ýaıden men Soltústik Karolınadan shyqqan respýblıkanes ókil Pet Harrıgan juma kúni Pentagonǵa áskerılerdiń ornalasý derekteri saýdasynyń qaýipterine qarsy tıisti sharalar qabyldaǵanyn tekserýdi surap hat joldady. Hatta ártúrli áskerı bólimderdiń jarnama ıdentıfıkatorlaryn óshirý áreketteri týraly jańartýlar boldy.
Ýaıden málimdemesinde áskerılerdiń kúsh-jigeri «bul qaýipti beıtaraptandyrýda tıimdi bolmaǵany» anyq ekenin aıtty. Harrıgan AQSh jaýlary «kredıt kartasyn shyǵaryp, amerıkandyq áskerlerdi baqylaýǵa kómektesetin aqparatty satyp ala almaýy kerek» dedi. Pentagon elektrondyq poshtada zań shyǵarýshylarǵa tikeleı jaýap beretinin málimdedi.
Mobıldi jarnama ıdentıfıkatorlary (MAID) — bul naqty qurylǵylarǵa baılanysty biregeı ıdentıfıkatorlar, olar adamnyń mobıldi qosymshalardaǵy belsendiligin baqylaýǵa jáne olardyń fızıkalyq ornyn anyqtaýǵa múmkindik beredi. Jekelik jarnama tehnologıasy kompanıasy Decryptads negizin qalaýshy Zak Edvards áskerı qurylǵylarda MAID óshirý áreketteri «sózsiz oń qadam» ekenin aıtty.
Bul shekteýler «olardyń ornalasýynyń kóptegen satýshylar jasaıtyn jappaı derekter satylymyna qosylmaýyn qamtamasyz etedi», dep eskertti ol, alaıda áskerı qyzmetshilerdi basqa kúrdeli ádistermen, mysaly, tehnıkalyq qurylǵy derekterin jeli derekterimen nemese ornalasý aqparatymen úshburyshtaý arqyly baqylaýǵa bolatynyn aıtty.