AQSH-ta dızel otynynyń baǵasy tarıhı rekordqa jetti. Bul týraly infohub.kz saıty habarlaıdy.
AQSH-taǵy júrgizýshiler dızel otyny úshin buryn-sońdy bolmaǵan joǵary baǵa tóleýde. Bul jaǵdaı AQSH-tyń Iranmen soǵysynyń saldarynan amerıkandyqtardyń qaltasyna tikeleı áser etýde. AQSH-ta dızel otyny negizinen júk kólikteri, poıyzdar, kemeler, avtobýstar, aýyl sharýashylyǵy jáne qurylys tehnıkasy sıaqty komersıalyq kólikterde qoldanylady.
Amerıkandyq avtomobıl qaýymdastyǵynyń (AAA) málimetinshe, AQSH-ta bir gallon dızeldiń ortasha baǵasy 5,85 dollarǵa jetti. Bir jyl buryn bul kórsetkish 3,71 dollardy quraǵan edi. Bul Reseıdiń Ýkraınaǵa tolyq aýqymdy basyp kirýinen keıingi aldyńǵy rekordtan da joǵary.
Aqpan aıynyń sońynda bastalǵan Iran qaqtyǵysynan beri otyn baǵasy kúrt ósti, bul kóterme munaı baǵasynyń qymbattaýynan kórinis tapty. Otyn baǵasynyń ósýine jaýap retinde AQSh prezıdenti Donald Tramp Venesýelamen munaı kelisimi arqyly «barlyq amerıkandyqtar úshin gaz baǵasyn aıtarlyqtaı tómendetýge» ýáde berdi. Qańtar aıynda Venesýelanyń burynǵy kóshbasshysy Nıkolas Madýro Tramp ruqsat bergen reıdten keıin AQSh arnaıy kúshterimen ustalǵan bolatyn.
Senbide jarıalanǵan sońǵy kelisim 65 mıllıard barel dáleldengen áleýeti bar 17 strategıalyq munaı ken ornyn ıgerýdi, sondaı-aq Venesýela úshin «100 mıllıard dollardan astam ınvestısıa jáne 209 mıllıard dollardan astam salyq» túsimin qarastyrady. Bul týraly Venesýelanyń ýaqytsha prezıdenti Delsı Rodrıges málimdedi. AQSh úkimeti Venesýeladaǵy «tájirıbeli jeke operatory» bar birlesken kásiporynnyń 55 paıyz baqylaýyn saqtaıdy, dep habarlady AQSh sheneýnigi CBS News-ke.
Alaıda keıbir sarapshylar bul kelisimge kúmánmen qarap, onyń Venesýelanyń munaı ónerkásibine ınvestısıa tartýǵa kedergi keltirgen uzaq ýaqytqa sozylǵan máselelerdi sheshe alatynyna kúmán keltirýde.
Munaı avtomobıl otynynyń negizgi quramdas bóligi bolyp tabylady, al onyń jetkizilimi Irannyń soǵysqa jaýap retinde álemdegi munaıdyń besten bir bóligi tasymaldanatyn tar sý joly — Ormýz buǵazyn tıimdi jaýyp tastaýyna baılanysty shektelgen.
Otyn baǵasynyń ósýi qarasha aıyndaǵy mańyzdy aralyq saılaý aldynda amerıkandyq saılaýshylardyń narazylyǵyn týdyrdy. Reuters/Ipsos saýalnamasyna sáıkes, Tramptyń reıtıńi 33 paıyzǵa tómendegen, al amerıkandyqtardyń nebári 31 paıyzy qaqtyǵysty qoldaıdy.
Degenmen, barlyq amerıkandyqtar birdeı baǵa ósimin sezinbeıdi. AAA derekteri boıynsha, batys shtattardaǵy turǵyndar salyq aıyrmashylyǵy men AQSh munaı óndirýshilerinen qashyqtyǵyna baılanysty basqa aımaqtarǵa qaraǵanda áldeqaıda kóp tóleıdi. Mysaly, Vashıngton shtatynda dızeldiń ortasha baǵasy bir jyl burynǵy 5,03 dollarmen salystyrǵanda gallonyna 6,81 dollardy quraıdy. Joǵary dızel baǵasynan basqa, amerıkandyqtar benzınniń de tarıhı joǵary baǵasyna tap bolyp otyr: bir gallonnyń ortasha baǵasy bir jyl burynǵy 3,20 dollarmen salystyrǵanda 4,15 dollarǵa jetti.