AQSH-tyń saýda kelisimi boıynsha belgilegen merzimi aıaqtalýǵa saǵattar qalǵanda, Kanada premer-mınıstri Mark Karnı kelisimge qol jetkizý úshin qıyn kúres júrgizýde. AQSh prezıdenti Donald Tramp juma kúni tilshilerge kelisimniń áli de «alǵa jyljyp jatqanyn» aıtty, biraq naqty kelisimge qol jetkizilgenin rastamady. Ol Kanadamen kelisim jasalatynyna senim bildirip, Meksıkamen de jańa kelisim bastalatynyn aıtty. «Men tek jaqsy kelisimder jasaımyn», — dedi ol.
Kelisimniń tolyq qurylymy áli jarıalanǵan joq, biraq buqaralyq aqparat quraldaryna taraǵan málimetterge sáıkes, AQSh Kanadanyń bolat pen alúmınıine salynatyn tarıfterdi 50%-dan 25%-ǵa, al avtomobılderge salynatyn tarıfterdi 25%-dan 15%-ǵa tómendetýge kelisýi múmkin. Sonymen qatar, Kanada amerıkandyq аlkogól ónimderin satýdy qalpyna keltirip, amerıkandyq sút óndirýshilerge óz naryǵyna qol jetkizýge múmkindik berý jáne AQSH-qa qarsy jaýap tarıfterin alyp tastaý máselelerin qarastyrýda.
Alaıda, Kanadanyń opozısıalyq konservatıvtik partıasynyń jetekshisi Per Pýalevr kez kelgen «birjaqty tarıfterdi» qamtıtyn kelisimdi «jaman kelisim» dep atady. Ol kanadalyq ónerkásiptiń birjaqty tarıfterge ushyraýy ekonomıkanyń deındýstrıalızasıasyna ákelýi múmkin ekenin aıtyp, alańdaýshylyq bildirdi.
Kanadanyń birqatar provınsıa jetekshileri kelisimge aralas reaksıa bildirýde. Manıtoba premer-mınıstri Ýab Kıneý Kanada «kúresýi kerek» jáne jeńildikterge asyqpaý kerek dep málimdedi. Kvebek premer-mınıstri Krıstın Freshett kelisimniń fermerlerge áserin taldap jatqanyn, sodan keıin ǵana amerıkandyq аlkogól satýdy qalpyna keltirý týraly sheshim qabyldaıtynyn aıtty. Al Ontarıo premer-mınıstri Dýg Ford ázirge kelisimge qatysty resmı pikir bildirgen joq.
Keıbir provınsıalar, mysaly Jańa Shotlandıa jáne Iýkon terıtorıasy, amerıkandyq аlkogól satýdy qalpyna keltirýge daıyn ekendikterin bildirdi. Alaıda, eldegi ekinshi iri bolat óndirýshi qalanyń meri Mettú Shýmeıker 25% tarıfti qamtıtyn kelisimdi «merekeleýge bolatyn nárse emes» dep atady.
Karnı bıznes ókilderi men múddeli taraptar tarapynan da qysymǵa ushyraýda. Tramp Kanadanyń hokeı jabdyqtary, sharap jáne sement sıaqty taýarlaryna qosymsha 50% tarıf engizý qaýpin tóndirgen. Kalgarı ekonomısi Trevor Tombtyń taldaýy boıynsha, jańa tarıfter engizilse, Kanada 90 myń jumys ornynan aıyrylýy múmkin.
Karnıdiń «shyntaqty kóterý» strategıasy halyq arasynda qoldaý tapqanymen, saýda kelisimine qatysty aralas reaksıa onyń aldynda turǵan qıyndyqtardy kórsetedi. Leger saýalnamasy boıynsha, kanadalyqtardyń 56%-y AQSH-qa qatań kózqaras tanytýdy qalaıdy. AQSh vıse-prezıdenti Djeı Dı Venstiń jeke is-sharadaǵy jasyryn jazbasynda Karnıdiń saýda kelissózderinde «Tramptan qatal bolýǵa» tyrysqanyn, biraq is júzinde kóptegen máselelerde sheginis jasaǵanyn aıtqany habarlandy.