AQSh ákimshiligi sanaq júrgizý kezinde zańsyz ımıgranttardy esepke almaýdy usynyp otyr. Bul federaldy resýrstardy bólýge jáne Ókilder palatasyndaǵy okrýgterdiń shekarasyn anyqtaýǵa aıtarlyqtaı áser etýi múmkin. Sársenbide Federaldy tizilimde jarıalanǵan usynylǵan erejege sáıkes, Sanaq búrosy násil men etnıkalyq tegi týraly derekterdi jınaý tásilin de qaıta qarastyrýdy josparlap otyr. Bul — ákimshiliktiń ártúrlilik, teńdik jáne ınklúzıa baǵdarlamalarynan arylý áreketi aıasynda júzege asyrylýda.

Ár on jyl saıyn ótkiziletin sanaq tarıhı túrde AQSh Konstıtýsıasynyń 14-túzetýinde kórsetilgendeı, azamattyǵyna nemese ımıgrasıalyq mártebesine qaramastan, eldegi «adamdardyń jalpy sanyn» esepteıdi. Bul derekter shtattarǵa kongres okrýgteriniń kartalaryn jasaý úshin qajet, al bul kartalar Ókilder palatasyn qaı partıa baqylaıtynyn anyqtaýda sheshýshi ról atqarady. Donald Tramp pen onyń ońshyl odaqtastary zańsyz ımıgranttar derekterdi burmalaýy múmkin dep burynnan málimdep keledi. Prezıdent bıylǵy jyly 2020 jylǵy sanaqty qaıta júrgizýdi talap etip, ony «2024 jylǵy prezıdenttik saılaý nátıjeleri men aqparatyna» negizdelgen jańa zertteýmen aýystyrýdy usynǵan bolatyn. Ol óziniń Truth Social paraqshasynda «Elimizde zańsyz júrgen adamdar esepke alynbaıdy» dep jazdy.

Sanaq búrosy usynǵan jańa ereje zańdy turaqty turǵyndardy esepteýdi jalǵastyrady, al zańsyz ımıgranttardy «AQSH-pen jetkilikti baılanysy men adaldyǵynyń bolmaýyna» baılanysty esepten shyǵarady. Sondaı-aq, zańdy mártebesi turaqty turǵyn mártebesinen góri turaqsyz jáne merzimi belgisiz adamdardy da alyp tastaý usynylýda. Saýda mınıstrligine qarasty búro respondentterdiń zańdy mártebesin anyqtaý úshin «ákimshilik jazbalarǵa keń qol jetkizýin» paıdalaný múmkindigin qarastyryp jatyr. Buǵan Qazynashylyq, Densaýlyq saqtaý jáne halyqqa qyzmet kórsetý, Qorǵanys jáne İshki qaýipsizdik departamentteri, sondaı-aq poshta qyzmeti jınaǵan derekter kirýi múmkin.

Bul ózgerister Tramptyń birinshi prezıdenttik merzimindegi áreketterin qaıtalaıdy. Ol kezinde 2020 jylǵy sanaqqa azamattyq týraly suraq qosýdy talap etken, biraq sátsizdikke ushyraǵan. Búro azamattyq týraly suraq sanaqqa qatysqysy keletinderdiń sanyn azaıtady dep sheshken edi, al Joǵarǵy sot saıyp kelgende bul áreketke qarsy sheshim shyǵardy. 2021 jyly Djo Baıden prezıdent bolǵan kezde bul áreket tolyǵymen toqtatyldy.

Sanaq búrosy sondaı-aq «násil, etnıkalyq tegi jáne jynystyq baǵdar» týraly suraqtardy qaıta qarastyrýda. Erejede mundaı suraqtardyń «(yqtımal) sezimtal sıpatyna» jáne «bul aqparatqa qajettiliktiń nemese paıdalylyqtyń tómendeýine» nazar aýdarylady. Bul federaldy zań boıynsha azamattardyń sanaq suraqtaryna shynaıy jaýap berý mindetine qaıshy kelýi múmkin. Usynysta «Adamdardy násili men etnıkalyq tegi boıynsha jikteý áreketiniń maǵynasy, mańyzdylyǵy men áseri týraly eleýli kúmándar bizdiń ulttyq pikirtalasymyzda aıqyn kórinip, zańnamadaǵy ózgeristerden kórinis tapty» delingen.

Eger Sanaq búrosy ózgeristerdi júzege asyrsa, demokrattar men odaqtas qorǵaýshy toptardyń zańdy qarsylyǵyna tap bolýy ábden múmkin. Ókilder palatasynyń baqylaý komıtetindegi demokrattar prezıdentti sanaqty «burmalaýǵa» tyrysty dep aıyptap, bylaı dedi: «14-túzetý anyq: sanaq AQSH-ta turatyn BARLYQ adamdardy esepteýge arnalǵan. Biz buǵan qarsy turamyz».