Almaty oblysy Aqtas kentindegi Respýblıkalyq qarqyndy baqylaýdaǵy arnaıy psıhıatrıalyq aýrýhanada (RQBAPA) pasıentter adam tózgisiz jaǵdaıda ustalady, dep málimdeıdi Orda.kz redaksıasyna kelip túsken ótinish avtorlary. Olardyń aıtýynsha, personal naýqastarǵa qorlyq kórsetedi, olardy tehpersonaldyń mindetterin oryndaýǵa májbúrleıdi, al baǵynbaǵandardy kereýetke baılap, azap shektiretin preparattar egedi. Sondaı-aq saý pasıentterdi týberkýlez bólimine ornalastyrady, tamaqty tar beredi, jiberilgen zattardy ıemdenip alady jáne ózin-ózi óltirýge deıin jetkizýi múmkin, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Ózin Samat Satarov dep tanystyrǵan aqparat berýshi aýrýhana ishinde túsirilgen beınejazbalardy jetkizdi. Onyń aıtýynsha, Aqtasqa túskenge deıin ol túzeý mekemelerinde jazasyn ótep, onda azaptaýǵa ushyraǵan, keıin 2022 jyldan 2026 jyldyń aqpanyna deıin RQBAPA-da bolǵan. «Aqtasqa túskende, men kolonıalardan asyp túsetin naǵyz tozaq pen zańsyzdyqqa tap bolatynymdy kútken joqpyn», — dedi Satarov. Ol quqyq buzýshylyqtardy jasyryn túrde tirkep júrgenin jáne qazir Talǵar qalasyndaǵy azamattyq aýrýhanada jazylyp shyǵý satysynda advokattardyń qoldaýyna muqtaj ekenin, materıaldardy Bas prokýratýraǵa tapsyrý úshin kómek qajet ekenin aıtty.
Bir beınejazbada Satarov 2025 jyldyń qazanynda RQBAPA-ǵa kelgen Densaýlyq saqtaý mınıstri Aqmaral Álnazarovaǵa júginedi, biraq pasıentter onymen sóılese almaǵan. Derekkózdiń aıtýynsha, keıbir naýqastar mekemede ondaǵan jyldar boıy jatyr. Memleket bóletin qarajat pasıentterge jetpeıdi, al qajetti dári-dármekti óz esebinen satyp alýǵa májbúr bolady, dep málimdeıdi. Satarovtyń aıtýynsha, eńbek mindetterinen bas tartqanda, olardy bekitip, galoperıdol men amınazın egedi. «Mınıstr keletini belgili bolǵanda, bizdi qalaı tamaqtandyrdy! Bizge kotlet berdi!» — dedi ol.
Satarov aýrýhana qyzmetkerleriniń tobyn «júıeli sybaılas jemqorlyq pen kúsh qurylymynyń uıymdasqan qylmystyq toby» dep sıpattap, olardy azaptaý, zańsyz baılaý, májbúrli eńbek, járdemaqylardy ıemdený jáne ózin-ózi óltirýge deıin jetkizýde aıyptaıdy. Ol jaqynda aýrýhana basshysynyń orynbasarynyń 8 mln teńge para alǵany úshin tutqyndalǵanyn eske salyp, muny «aısbergtiń ushy» dep atady. Qaıtys bolǵan pasıentter arasynda Arman Tleýov pen Igor Týjılkın atalady. Basqa pasıentter de qoqys shyǵarý jáne jóndeý jumystaryn qamtıtyn eńbekke májbúrleýdi, sondaı-aq personal úshin suıyq sabyn sıaqty qajetsiz zattardy óz esebinen satyp alý talabyn rastaıdy.
Satarov Iýrı Prıhodchenko degen pasıenttiń qyńyr minezi úshin týberkýlez bólimine aýystyrylǵanyn, biraq onyń aýrýy joq ekenin aıtady. Áleýmettik jelilerde de osyndaı jazbalar paıda bolyp, olardyń birinde: «tipti eń qatań túzeý mekemeleri osy aýrýhanamen salystyrǵanda jumaq» delingen. Buǵan deıin Orda.kz serıalyq óltirýshi Nıkolaı Djýmagalıevke uqsas adam pasıentterdi óltirý áreketterin talqylaǵan beıneni jarıalaǵan bolatyn.
Redaksıa ýákiletti organdarǵa suraý joldap, keltirilgen málimetter muqıat tekserýdi qajet etetinin atap ótti. Densaýlyq saqtaý mınıstrligi óltirý, azaptaý jáne eńbekke májbúrleý oqıǵalaryn úzildi-kesildi joqqa shyǵarady. Vedomstvonyń jaýabynda bıyl bir pasıent qaıtys bolǵany, ótken jyly úsheýi qaıtys bolǵany kórsetilgen. Aýrýhanada eńbek terapıasy qoldanylady, al búlikshilderdi tynyshtandyrý úshin dári-dármeksiz ádister men dáriler qoldanylady. Mekemeniń 2026 jylǵa qarjylandyrýy 3 mlrd teńgeni quraıdy, bir pasıentti kútýge kúnine 12 679 teńge jumsalady, barlyǵy 778 pasıent bar.