Қазақстан Жоғарғы соты Шымкент пен Қарағанды облысынан екі айқын мысал келтірді: алимент төлеуге міндетті ата-аналар ресми табысын төмендетіп көрсеткен, ал соттар төлемді жалақы үлесінен тұрақты ақшалай сомаға ауыстырған, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
«Сот жүйесінің өзекті жаңалықтары» Telegram-арнасында хабарланғандай, Шымкент тұрғыны бұрын жауапкерден жалақысының 1/3 бөлігі мөлшерінде өндірілген алимент мөлшерін өзгерту туралы талап қоюмен сотқа жүгінген. Ол бұрынғы жұбайы екі балаға алиментті тұрақсыз және ең төмен мөлшерде төлеп, табысын төмендетіп көрсетіп отырғанын айтқан. Осыған байланысты ол алимент мөлшерін тұрақты ақшалай сомамен — айына 50 АЕК деп белгілеуді сұраған.
Бірінші және апелляциялық сатыдағы соттар талап қоюды қанағаттандырудан бас тартқан. Кассациялық сот олардың тұжырымдарымен келіспей, жауапкердің материалдық жағдайы, оның шоттары бойынша ақша қозғалысы, мүлкінің бар-жоғы және жасырын табыстары дұрыс бағаланбағанын көрсеткен.
«Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» кодекстің 141-бабына сәйкес, алиментті тұрақты ақшалай сомамен өндіру тек табыстың тұрақсыз болуымен шектелмейді. Негіз ретінде тараптардың бірінің мүдделерін елеулі түрде бұзатын кез келген жағдай болуы мүмкін. Алимент өндіру тәсілін жалақы үлесінен тұрақты ақшалай сомаға өзгертуге тек сот құқылы — сот орындаушыларына мұндай өкілеттік берілмеген. Нәтижесінде жауапкерден талап қоюшының пайдасына алимент 20 АЕК мөлшерінде тұрақты ақшалай сомамен өндірілген.
Қарағанды облысында денсаулығы бойынша шектеулі (III топ) баланың анасы бұрынғы кәсіпкер күйеуінен ең төмен жалақыға қарай айына бар болғаны 20 мың теңге алып отырған. Сонымен қатар жеке кәсіпкердің соңғы жылдардағы шоттары бойынша ресми айналымы ондаған миллион теңгемен есептелген, оның ішінде мемлекеттік сатып алуларға табысты қатысу есебінен де.
Ол талап қоюында кәмелетке толмаған ұлын асырауға ай сайын 60 АЕК мөлшерінде тұрақты ақшалай сомамен алимент, сондай-ақ балаға қажетті қосымша шығыстарды — емделуге, тамақтануға және жарыстарға қатысуға — өндіруді сұраған. Жауапкер кредиттік міндеттемелерінің бар екенін және қарт ата-анасын асырау қажеттігін алға тартып, талап қоюға қарсылық білдірген.
Қарағанды облысының кәмелетке толмағандар істері жөніндегі соты алиментті тұрақты ақшалай сомаға — ай сайын 25 АЕК-ке ауыстырған. Апелляциялық саты бұл тұжырымдармен толық келісіп, алиментті мардымсыз жалақыға үлестік қатынаста өндіру баланың құқықтарын елеулі түрде бұзатынын растаған. Талап қоюдың қалған бөлігін сот қанағаттандырудан бас тартқан: талап қоюшы қосымша шығыстардың нақты сомасын көрсетпеген және нақты жұмсалған шығындарды растайтын чектерді не өзге дәлелдемелерді ұсынбаған. Шешім заңды күшіне енген.