«Science» jýrnalynda jarıalanǵan zertteý Alsgeımer aýrýynyń buryn belgisiz bıologıalyq faktoryn anyqtady: naýqastardyń mı jasýshalaryndaǵy genomnyń úsh ólshemdi uıymdastyrylýy qalyptan aıtarlyqtaı ózgeshe eken. Bul týraly infohub.kz saıty habarlaıdy.
Ashylymdy Karnegı — Mellon ýnıversıteti, Pıttsbýrg ýnıversıtetiniń medısına mektebi jáne Vashıngton ýnıversıtetiniń ǵalymdar toby jasady. ScienceDaily jazýynsha, jasandy ıntellekt ádisterin qoldaný mı jasýshalaryndaǵy hromatın shekaralarynyń bulyńǵyrlanýyn anyqtaýǵa múmkindik berdi, bul aýrýdy emdeýdiń jańa joldaryn ashady.
Profesor Djıan Ma men dosent Hansrýdı Matıs basqarǵan ujym qaıtys bolǵan donorlardyń prefrontaldi qyrtysynyń úlgilerin zerttedi. GAGE-seq ádisimen mamandar jeke jasýshalardaǵy gender ekspressıasyn jáne genomnyń úsh ólshemdi baılanystaryn bir mezgilde ólshep, alynǵan derekterdi tinderdiń keńistiktik kartalarymen salystyrdy. Ózara baılanystardy taldaý úshin ázirlengen Hicformer jasandy ıntellekt modeli paıdalanyldy.
Taldaý Alsgeımer aýrýynda genomnyń belsendi jáne belsendi emes bólikteri arasyndaǵy shekaralardyń bulyńǵyrlanatynyn — «kompartmentterdiń joǵary aralasýyn» — DNQ-nyń jaqyn ózara árekettesýleri azaıatynyn jáne genderdiń retteýshi elementtermen baılanysy álsireıtinin kórsetti. Hromatın qurylymyndaǵy bul buzylystar neırondar men sınapstar genderi belsendiliginiń tómendeýimen, metabolızm ózgeristerimen jáne mıkroglıanyń stress kúıimen baılanysty.
Avtorlardyń pikirinshe, genomnyń 3D-qaıta qurylýy mıllıondaǵan adamǵa áser etetin Alsgeımer aýrýy patologıasynyń mańyzdy qabaty bolyp tabylady jáne jańa emdeý ádisterin ázirleý úshin nysanaǵa aınalýy múmkin.