Grıffıt ýnıversıtetiniń arheologtary Indonezıanyń Sýlavesı aralynan areka pálmasynyń jańǵaqtaryn tutynýǵa qatysty 25 myń jyldyq dálelder tapty, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Zertteý profesor Adam Brammnyń jetekshiligimen júrgizildi. Ǵalymdar Ońtústik Sýlavesı úńgirlerinen tabylǵan eki ańshy-terimshiniń qańqa qaldyqtaryn zerttedi. Radıokómirtekti taldaý ejelgi qańqanyń jasy 16 myńnan 25 myń jylǵa deıin, al ekinshisiniki 6,3 myńnan 7,6 myń jylǵa deıin ekenin kórsetti.
Eki ejelgi adamnyń da tisterinen tán tereń dóńgelek jyralar anyqtaldy. Olar areka pálmasynyń qatty jańǵaqtaryn uzaq ýaqyt soryp, shaınaýdan paıda bolǵan.
Tis tinderiniń hımıalyq taldaýy pálma jemisterinde kezdesetin psıhostımýlásıalyq áseri bar alkaloıd — arekolınniń bar ekenin rastady. Bul jańalyq adamzattyń psıhoaktıvti ósimdik zattaryn turaqty qoldaný tarıhyn muz dáýirine, aýyl sharýashylyǵy paıda bolǵanǵa deıingi kezeńge tereńdetedi.
Areka jańǵaǵy búginde de Azıa men Okeanıadaǵy eń tanymal jeńil stımýlátorlardyń biri bolyp qala beredi: ony dástúrli túrde ák jáne betel japyraqtarymen birge shaınaıdy. Avstralıalyq zertteýshilerdiń jańalyǵy bul ádettiń qazirgi adamdardyń ata-babalarynda ondaǵan myń jyl buryn qalyptasqanyn dáleldeıdi.